Trong bối cảnh động lực tăng trưởng kinh tế thế giới còn thiếu, nền tảng phục hồi yếu, chính sách của các nước có xu hướng hướng nội, hiệu quả công cụ chính sách truyền thống giảm, sự quan tâm và kỳ vọng của mọi người đối với Hội nghị thượng đỉnh G20 tổ chức tại thành phố Hàng Châu (tỉnh Giang Tô, Trung Quốc) không ngừng gia tăng. Do đó, trên cơ sở trao đổi đầy đủ xung quanh chương trình nghị sự đã được xác lập, hội nghị này cần xem xét tổng hợp các nhân tố như tính đại diện, tính phối hợp, tính hợp lý, tính hiệu quả…, tích cực định hướng G20 phát triển có “phương hướng rõ ràng hơn”. Là “diễn đàn chủ yếu của hợp tác kinh tế quốc tế”, từ năm 2008 đến nay, G20 đã phát huy vai trò quan trọng để ứng phó với khủng hoảng, tăng cường giám sát, thúc đẩy tăng trưởng. Khi tình hình kinh tế thế giới hiện nay rất ảm đạm, các bên đều kỳ vọng Hội nghị thượng đỉnh G20 ở Hàng Châu có thể dẫn dắt kinh tế thế giới thoát khỏi thời kỳ tăng trưởng thấp kéo dài, mang lại “động lực mới” tăng trưởng nhanh chóng. Để đáp ứng kỳ vọng của các bên, hội nghị lần này có thể đặt chủ đề là “xây dựng nền kinh tế thế giới đổi mới, năng động, liên kết và dung nạp”. Lãnh đạo các nước thành viên sẽ tiến hành trao đổi xung quanh bốn chủ đề “mô hình tăng trưởng mới”, “quản lý tài chính toàn cầu hiệu quả hơn”, “thương mại và đầu tư quốc tế mạnh mẽ”, “phát triển theo mô hình dung nạp và liên kết”, khai thác động lực mới để phát triển kinh tế thế giới, đưa ra tư duy mới để quản lý kinh tế thế giới.

Mô hình tăng trưởng sáng tạo, khai thác tiềm lực tăng trưởng

Hiện nay, kinh tế thế giới đang ở trong thời kỳ thay đổi động lực từ cũ sang mới, khả năng phục hồi yếu, áp lực đi xuống khó xóa bỏ, hiệu quả của biện pháp truyền thống dựa vào chính sách kích thích tài chính tiền tệ ngày càng yếu. Đồng thời, thế giới đang ở thời điểm bắt đầu cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật và cách mạng ngành sản xuất mới, công nghệ mới, ngành nghề mới không ngừng xuất hiện, đổi mới về công nghệ và quản lý đang làm thay đổi sâu sắc mô hình đời sống sản xuất, đồng thời đang kích thích tiềm lực tăng trưởng kinh tế thế giới về trung hạn và dài hạn. Theo quan điểm của chuyên gia kinh tế người Áo Joseph Schumpeter, đổi mới có thể đem lại nhân tố sản xuất quan trọng và điều kiện sản xuất mới, định hướng nhân tố sản xuất quan trọng để tiến hành tổ chức lại, hình thành nội hàm sản xuất mới, tiến tới tạo ra sự phát triển của nền kinh tế mới. Từ đó có thể thấy, thế giới hiện nay hoặc đang đón nhấn “một sự phá hoại mang tính sáng tạo” trên phạm vi toàn cầu, “phương trình” phát triển kinh tế thế giới sẽ bị phá bỏ để xây dựng lại một cách triệt để. Mấy năm gần đây, các nước đã ý thức được vai trò định hướng của đổi mới đối với sự phát triển kinh tế trong tương lai, lần lượt công bố chiến lược phát triển trung hạn, dài hạn về công nghiệp và kế hoạch đổi mới, chủ động tạo ra môi trường xã hội và môi trường cơ chế tốt đẹp để sáng tạo. Mỹ đã công bố “Chiến lược đổi mới quốc gia Mỹ” vào năm 2009, lần lượt tiến hành 3 lần sửa đổi vào các năm 2011 và 2015, nhấn mạnh vai trò trụ cột của chính phủ đối với đổi mới, khuyến khích năng lực sáng tạo của toàn dân; Vương quốc Anh công bố “Kế hoạch tăng trưởng của chúng ta: Khoa học và đổi mới” vào năm 2014, đưa khoa học và đổi mới lên vị trí cốt lõi của kế hoạch phát triển kinh tế, cố gắng trở thành quốc gia có nền khoa học kỹ thuật và sự phát triển thương mại phù hợp nhất trên thế giới; Liên minh châu Âu (EU) đã đưa ra văn bản “Một nền công nghiệp EU hùng mạnh có lợi cho tăng trưởng và phục hồi kinh tế” vào năm 2012, nhấn mạnh sử dụng công nghệ tiên tiến như “năng lượng xanh”, sản xuất kỹ thuật số… để định hướng “cuộc cách mạng công nghiệp mới”, Đức đưa ra chiến lược “công nghệ 4.0”, nỗ lực nắm bắt thời cơ đi trước trong cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 với ngành chế tạo thông minh làm chủ đạo; Pháp liên tục đưa ra chiến lược “nước Pháp công nghiệp mới” và “nước Pháp công nghiệp mới thứ 2”, ra sức nâng cao địa vị của họ trong ngành sản xuất và cạnh tranh kỹ thuật toàn cầu. Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 18 Đảng Cộng sản Trung Quốc tổ chức năm 2012, Trung Quốc đã đưa ra chiến lược phát triển với động lực mới; năm 2025 công bố “Trung Quốc chế tạo 2025”, đưa ra mục tiêu gia nhập hàng ngũ những cường quốc chế tạo vào năm 2025, đến năm 2035 đạt mức cường quốc chế tạo trung bình trên thế giới, đến thời điểm kỷ niệm 100 năm thành lập nước Trung Quốc mới (năm 2049), sức mạnh tổng hợp của đất nước sẽ đứng vào hàng ngũ các cường quốc chế tạo trên thế giới; năm 2016 Trung Quốc đã công bố “Cương lĩnh chiến lược phát triển động lực mới của đất nước” vào năm 2016, nhấn mạnh đến năm 2050 xây dựng cường quốc mới khoa học kỹ thuật, trở thành trung tâm khoa học chủ yếu và điểm cao mới của thế giới.

Tuy đông đảo các nước ý thức được tầm quan trọng của phát triển động lực đổi mới, nhưng việc tập trung vào chương trình nghị sự đổi mới chưa có tiền lệ ở các tổ chức đa phương trên thế giới. Hội nghị thượng đỉnh G20 ở Hàng Châu sẽ coi “Phương thức tăng trưởng mới” đứng đầu trong số 4 chương trình nghị sự lớn, có thể nói đó là thuận theo yêu cầu của thời đại, định hướng phát triển. Hội nghị này lần đầu tiên đưa các vấn đề như sáng tạo, cách mạng công nghệ mới, nền kinh tế kỹ thuật số… vào chương trình nghị sự, nhấn mạnh những cơ hội mới do các nhân tố mới đem lại như đổi mới khoa học kỹ thuật, cách mạng công nghệ mới, nền kinh tế kỹ thuật số… sẽ nhanh chóng thực hiện chuyển hóa giữa động lực tăng trưởng mới và cũ. Tháng 6/2016, Hội nghị người điều phối lần thứ 3 của Hội nghị thượng đỉnh G20 ở Hàng Châu đã đưa ra “Lộ trình tăng trưởng bằng phương thức đổi mới”, cùng kế hoạch hành động đổi mới, kế hoạch hành động cách mạng công nghệ mới, sáng kiến phát triển và hợp tác nền kinh tế kỹ thuật số… Hội nghị thượng đỉnh ở Hàng Châu cuối cùng sẽ thảo luận và thông qua hàng loạt văn bản. Tuy những văn bản này không mang tính ràng buộc pháp lý, nhưng sẽ trở thành khái niệm phát triển mới lần đầu tiên được đưa ra ở cấp độ toàn cầu, hành động tiên phong lớn của phát triển đổi mới và cơ chế phát triển mới, có ý nghĩa chỉ đạo quan trọng đối với phương hướng nỗ lực phát triển kinh tế thế giới, có vai trò định hướng quan trọng đối với một giai đoạn tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Xây dựng cơ chế quản lý tài chính thế giới hiệu quả cao hơn

Từ năm 2008 đến nay, các Hội nghị thượng đỉnh G20 đã phát huy vai trò quan trọng về mặt tăng cường phối hợp kinh tế vĩ mô, thúc đẩy cải cách hệ thống tài chính tiền tệ quốc tế. Các hội nghị này đều nhấn mạnh kiểm soát tài chính, thúc đẩy cải cách cơ cấu tài chính tiền tệ, gia tăng tính hợp pháp, tính hiệu quả của cơ chế, nhiều lần nhấn mạnh lại tầm quan trọng và tính cấp bách của phương án cải cách cổ phần và quản lý Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), thậm chí công khai giám sát và thúc đẩy Mỹ nhanh chóng phê chuẩn phương án cải cách IMF đã được thực hiện từ năm 2010. Với sự thúc đẩy chung của các bên, IMF đã thực hiện phương án cải cách bị trì hoãn trong nhiều năm vào ngày 30/11/2015, chính thức tuyên bố từ ngày 1/10/2016 sẽ đưa đồng NDT vào giỏ tiền tệ quốc tế Quyền rút vốn đặc biệt (SDR) để có thể tự do sử dụng. Sau khi điều chỉnh, NDT lập tức trở thành đồng tiền lớn thứ ba trong SDR, đây là một sự kiện quan trọng trong lịch sử phát triển của IMF, là thành quả quan trọng để thúc đẩy cải cách hệ thống tiền tệ quốc tế, đang đánh dấu bước đi quan trọng của hệ thống tài chính tiền tệ quốc tế đã phản ánh tốt hơn sự thay đổi cục diện quyền lực thế giới.

Tuy nhiên, việc quản lý tài chính toàn cầu cho dù là mang tính đại diện hay tính hiệu quả đều tồn tại sự bất cập rõ rệt. Đặc biệt là hiệu quả của công cụ chính sách truyền thống mấy năm gần đây giảm đi, bất đồng chính sách giữa các nền kinh tế hàng đầu gia tăng, sự phối hợp chính sách kinh tế vĩ mô khó khăn hơn, cơ chế quản lý toàn cầu vẫn chưa đủ khả năng lấy những quy định có hiệu lực để tránh sự cạnh tranh quyết liệt giữa các nước. Do đó, Hội nghị thượng đỉnh G20 tại Hàng Châu vẫn phải tăng cường mức độ cộng tác, tiếp tục thúc đẩy cải cách cơ cấu tài chính quốc tế, hoàn thiện hệ thống tiền tệ quốc tế, tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực như năng lượng, chống tham nhũng…, thúc đẩy cải cách cơ cấu kinh tế của các nước, nâng cao tính cân bằng, tính tin cậy, tính hiệu quả của quản lý kinh tế toàn thế giới. Cụ thể, một là phải tiếp tục thúc đẩy IMF nhanh chóng hoàn thành việc tổng kiểm tra hạn ngạch lần thứ 15, tăng cường đàm phán chính sách hối đoái, tránh phá giá đồng tiền mang tính cạnh tranh, thúc đẩy phát triển tài chính xanh, phát triển tài chính vì lợi ích chung tăng cường kiện toàn mạng lưới toàn bộ cơ chế tài chính thế giới, bảo vệ ổn định tài chính quốc tế; hai là phải tăng cường chống tham nhũng và hợp tác năng lượng, thảo luận thông qua nguyên tắc truy bắt những nhân vật cấp cao khi chống tham nhũng, kế hoạch hành động chống tham nhũng từ 2017 – 2018, kế hoạch hành động khởi nghiệp, kế hoạch hành động mang tính khả thi về năng lượng, kế hoạch hành động năng lượng tái sinh, kế hoạch định hướng năng lượng có hiệu quả…, đồng thời nghiên cứu xác định phương án cụ thể của Trung tâm nghiên cứu truy bắt tội phạm tham nhũng đã được thiết lập tại Trung Quốc; ba là cùng với việc tiếp tục sử dụng tốt chính sách tài chính tiền tệ, phải nhấn mạnh thông qua cải cách cơ cấu để nâng cao động lực tăng trưởng kinh tế thế giới về trung và dài hạn, đồng thời xây dựng lĩnh vực ưu tiên, nguyên tắc chỉ đạo và hệ thống mục tiêu. Đây sẽ là lần đầu tiên trong lịch sử G20, cũng là sự thể hiện quan trọng của G20 chuyển từ ứng phó khủng hoảng sang cơ chế quản lý lâu dài. Nỗ lực của ba phương diện sẽ giúp nâng cao năng lực chống rủi ro cho kinh tế thế giới, thúc đẩy kinh tế thế giới tăng trưởng mạnh mẽ, bền vững và cân bằng.

(còn tiếp) 

Nguồn: Mạng Nhân dân (TQ) – 10/08/2016

TLTKĐB – 01/09/2016

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s