Thúc đẩy thương mại và đầu tư quốc tế, chấn hưng sức sống kinh tế thế giới

Bị tác động từ các nhân tố của chủ nghĩa bảo hộ thương mại trỗi dậy.., tốc độ tăng trưởng của thương mại quốc tế đã thấp hơn tốc độ tăng trưởng kinh tế thế giới trong 4 năm liên tiếp. Trên cơ sở vai trò quan trọng của thương mại và đầu tư đối với tăng trưởng kinh tế, sau khi tiếp nhận chức chủ tịch, Trung Quốc đã khởi xướng xây dựng Nhóm công tác thương mại và đầu tư trong khuôn khổ G20, mời các tổ chức quốc tế như Tổ chức thương mại thế giới (WTO), Hội nghị Liên hợp quốc về thơng mại và phát triển (UNCTAC), IMF, Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (OECD), Trung tâm Thương mại quốc tế (ITC), Ngân hàng Thế giới (WB)… hỗ trợ tham mưu, đồng thời mời Hội nghị thượng đỉnh giới công thương của 20 nước (B20) và Hội nghị giới tham mưu của G20 (T20) cử đại diện đến tham gia thảo luận chính sách. Nhóm công tác thương mại và đầu tư đã ba lần tổ chức hội nghị ở Bắc Kinh, Nam Kinh và Thượng Hải, đồng thời tổ chức thêm một hội nghị Nhóm công tác lâm thời ở Paris (Pháp). Từ ngày 9 – 10/7/2016, Hội nghị Bộ trưởng Thương mại G20 đã tuyên bố chung lần đầu tiên mang tính lịch sử của các Bộ Thương mại, nghiên cứu thông qua “Chức trách của Nhóm công tác thương mại và đầu tư G20”, “Chiến lược tăng trưởng thương mại toàn cầu G20”, “Nguyên tắc chỉ đạo đầu tư toàn cầu G20”, đồng thời đi đến nhận thức chung trong việc tăng cường cơ chế thương mại đa phương, giúp đỡ các nước đang phát triển và doanh nghiệp vừa và nhỏ hội nhập vào chuỗi giá trị toàn cầu. Trong đó, “Chức trách của Nhóm công tác thương mại và đầu tư G20” đang đánh dấu G20 đã thực hiện cơ chế hóa hợp tác chính sách thương mại và đầu tư; “Chiến lược tăng trưởng thương mại toàn cầu G20” quan tâm đến phối hợp chính sách thương mại và đầu tư giữa các nước, thúc đẩy thuận lợi hóa thương mại quốc tế, hạ giá thành thương mại quốc tế, mở rộng nguồn vốn thương mại trên thế giới, nỗ lực ngăn chặn xu hướng giảm thương mại quốc tế; “Nguyên tắc chỉ đạo đầu tư toàn cầu của G20” sẽ trở thành văn bản mang tính cương lĩnh đa phương không ràng buộc lần đầu tiên thiết lập xung quanh vấn đề đầu tư trên thế giới, đồng thời khởi động tiến trình thiết lập quy tắc đầu tư đa phương toàn cầu, làm thay đổi thực trạng lĩnh vực đầu tư quốc tế hiện nay bị chia cắt bới hơn 3200 hiệp định song phương, thúc đẩy phát triển hợp tác đầu tư xuyên biên giới. Trước kia, quản lý kinh tế thế giới thiếu quy tắc liên quan đến đầu tư quốc tế, “Quy tắc chỉ đạo đầu tư toàn cầu G20” sẽ lấp đầy khoảng trống đó, bổ sung “động lực cuối cùng” để quản lý kinh tế thế giới.

Ngoài ra, đối mặt với khó khăn trong việc phối hợp chính sách kinh tế vĩ mô của các nền kinh tế hàng đầu thế giới gia tăng, quản lý kinh tế thế giới tiếp tục bị phân tán, Hội nghị thượng đỉnh G20 ở Hàng Châu phải tích cực khởi xướng xây dựng chuỗi giá trị toàn cầu phối hợp rộng rãi, tránh khu vực hóa và khép kín chuỗi giá trị, giúp các nước đang phát triển và doanh nghiệp vừa và nhỏ hội nhập vào chuỗi giá trị toàn cầu và hưởng lợi từ đó. Cụ thể, hội nghị này khẳng định lại địa vị cốt lõi của WTO trong hợp tác kinh tế toàn cầu, tiếp tục thúc đẩy khởi động lại đàm phán Doha, phản đối chủ nghĩa bảo hộ thương mại, khởi xướng tính minh bạch và tính dung nạp của các hiệp định thương mại và đầu tư khu vực như Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), Hiệp định đối tác thương mại và đầu tư xuyên Đại Tây Dương (TTIP)…, thúc đẩy tiến hành đồng thời giữa đàm phán hiệp định thương mại song phương, đa phương và đàm phán Doha, nhanh chóng thực hiện “Hiệp định tiện lợi hóa thương mại”.

Phát triển liên kết và dung nạp

Một vấn đề lớn khác đặt ra trước thế giới hiện nay là tính dung nạp và tính liên kết để phát triển vẫn còn thiếu, đó là phát triển nhưng không thể làm cho ai cũng được hưởng lợi, thiếu tính bền vững… Một là thiếu tính liên kết phát triển. Trong bối cảnh việc tái khởi động đàm phán Doha khó khăn, tổ chức đầu tư thương mại mang tính khu vực và xuyên khu vực nhanh chóng trỗi dậy, trong đó một số bố cục mang tính cơ chế có tính đóng cửa và bài ngoại rất mạnh, hoặc sẽ trở thành nhân tố tiêu cực tác động đến tiến trình toàn cầu hóa. Hai là thiếu tính dung nạp để phát triển. Cùng với việc tài chính hóa nguồn vốn, toàn cầu hóa tài chính, phân phối tài sản dần dần có xu hướng chuyển sang cho giới tinh hoa về tài chính, đa số các nước phải đối mặt với vấn đề phân hóa giàu nghèo. Ba là vấn đề mang tính bền vững ngày càng rõ rệt. Biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường, phá hoại môi trường sinh thái… đã trở thành vấn đề nan giải mang tính hệ thống trên toàn thế giới.

Để ứng phó với những vấn đề nan giải này, cộng đồng quốc tế đang nỗ lực tìm biện pháp giải quyết. Hội nghị thượng đỉnh phát triển Liên hợp quốc vào tháng 9/2015 đã thông qua “Chương trình phát triển bền vững đến năm 2030”, đã xây dựgn 17 mục tiêu phát triển bền vững và 169 mục tiêu cụ thể, ra sức theo đuổi ba mục tiêu lớn trong vòng 15 năm thực hiện xóa bỏ tình trạng sống dưới mức nghèo khổ, chiến thắng bất bình đẳng, không công bằng và kiềm chế biến đổi khí hậu. Tháng 12/2015, Hội nghị biến đổi khí hậu Paris đã ký “Hiệp định khí hậu Paris” (gọi tắt là Hiệp định Paris), đưa ra chương trình hành động để thế giới ứng phó với biến đổi khí hậu sau năm 2020, nhấn mạnh các bên sẽ tăng cường ứng phó trên toàn cầu đối với mối đe dọa từ biến đổi khí hậu, kiểm soát mức tăng 2oC so với mức bình quân của thời tiền công nghiệp trên thế giới, đồng thời nỗ lực kiểm soát nhiệt độ ở mức 1,5oC. Thế giới sẽ sớm thực hiện giảm xả thải gây hiệu ứng nhà kính, đồng thời thực hiện sẽ không xả thải gây hiệu ứng nhà kính vào nửa cuối thế kỷ 21.

Hai văn bản mang tính toàn cầu có ý nghĩa rất quan trọng về vấn đề thự chiện phát triển bền vững của loài người, nhưng làm thế nào để thực hiện cụ thể lại có rất nhiều khó khăn và nhân tố khó lường. Hội nghị G20 tại Hàng Châu sẽ lần đầu tiên đặt vấn đề phát triển lên vị trí nổi bật của khuôn khổ chính sách vĩ mô toàn cầu, tích cực nỗ lực để thúc đẩy thực hiện hai văn bản quan trọng này. Trước hết, Hội nghị thượng đỉnh tại Hàng Châu sẽ xây dựng “G20 thực hiện chương trình hành động phát triển bền vững”, chuyển hóa cương lĩnh của chương trình nghị sự thành hành động thực tế, chuyển mục tiêu phát triển thành thành quả cụ thể. Thứ hai, hội nghị này sẽ thảo luận xung quanh các vấn đề như ủng hộ công nghiệp hóa ở châu Phi và các nước kém phát triển, gia tăng đầu tư, thúc đẩy kết nối về cơ sở hạ tầng, thúc đẩy các bên cùng phát triển…, xây dựng “G20 ủng hộ sáng kiến công nghiệp hóa châu Phi và những nước kém phát triển nhất”, giúp đỡ những nước này đẩy nhanh công nghiệp hóa, nâng cao năng lực tự chủ phát triển, nhanh chóng thực hiện mục tiêu giảm nghèo và phát triển bền vững. Hội nghị thượng đỉnh ở Hàng Châu sẽ thúc đẩy “Hiệp định Paris” nhận được sự chấp thuận của đa số và sớm có hiệu lực. Hiện nay, các nước phát triển và đang phát triển còn có những tính toán khác nhau trong việc làm thế nào để thực hiện vấn đề “Hiệp định Paris”, cũng tồn tại một số bất đồng. Hội nghị này phải nỗ lực tìm kiếm tương đồng về lợi ích giữa các bên, tập hợp tối đa điểm chung lập trường của các bên, thúc đẩy thiết thực việc thực hiện cụ thể “Hiệp định Paris”.

Dẫn dắt G20 phát triển “theo định hướng” nhiều hơn

Ngoài thành quả của chương trình nghị sự cụ thể, hội nghị Hàng Châu sẽ định hướng G20 trong tương lai như thế nào là điều đáng quan tâm. G20 đang ở trong quá trình chuyển đổi mô hình, phương hướng phát triển có nhiều tính kiến tạo. Hội nghị này có thể xem xét tổng hợp các nhân tố như tính đại diện, tính phối hợp, tính hợp lý, tính hiệu quả…, tích cực định hướng phát triển của G20 từ những phương diện sau:

Thứ nhất là xác định rõ nghị trình cốt lõi của G20. G20 bắt đầu từ lĩnh vực tài chính, nâng cấp thành hội nghị thượng đỉnh giữa các nhà lãnh đạo, chương trình nghị sự sau đó dần dần được mở rộng, chịu ảnh hưởng khá nhiều từ vấn đề điểm nóng trên thế giới. Là “Diễn đàn chủ yếu của hợp tác kinh tế thế giới”, tuy G20 không thể né tránh vấn đề điểm nóng quốc tế có tầm quan trọng mang tính hệ thống đối với sự phát triển kinh tế thế giới, nhưng phải tập trung nhiều hơn vào hợp tác kinh tế quốc tế và vấn đề quản lý kinh tế toàn cầu. G20 phải cố gắng tránh để vấn đề phụ lấn át vấn đề chính trong chương trình nghị sự, dẫn đến chương trình nghị sự bị phân tán và mất trọng tâm, do đó cần thiết phải tiến hành một số nghiên cứu sắp xếp chương trình nghị sự, vừa bảo đảm chương trình nghị sự cốt lõi không bị tác động, vừa duy trì tính cơ động và linh hoạt nhất định.

Thứ hai là tăng cường nghiên cứu cơ chế đổi mới vận hành G20. Nhìn lại quá trình phát triển của G20, cơ chế vận hành G20 luôn trong quá trình biến động đổi mới. Cơ chế G20 hiện nay lấy hội nghị thượng đỉnh để chỉ đạo, lấy cơ chế “hai quỹ đạo” là Hội nghị những người điều phối và Hội nghị các nhà lãnh đạo tài chính làm trụ cột, lấy hội nghị cấp bộ trưởng và Nhóm công tác để hỗ trợ. Trong cơ chế hội nghị thượng đỉnh, “ba cỗ xe” do nước chủ tịch trước đó một năm, nước chủ tịch hiện tại, và nước chủ tịch vào năm sau đóng vai trò Ban thư ký ở mức độ nhất định. Để thúc đẩy sự kết nối thuận lợi hơn giữa các cơ chế trong khuôn khổ G20, tổ chức này có thể xem xét xây dựng Ban thư ký hoặc tổ chức có chức năng của ban thư ký, nêu không thì khó đảm bảo thực hiện có hiệu quả thành quả của G20, vai trò quản lý toàn cầu của G20 cũng có thể giảm mạnh.

Thứ ba là tích cực thúc đẩy kết nối giữa G20 và các cơ chế quản lý toàn cầu. Để thay đổi xu hướng phân tán trong quản lý toàn cầu, bù đắp khoảng trống trong quản lý toàn cầu, phải thúc đẩy kết nối giữa các cơ chế trong nội bộ G20, tăng cường mối quan hệ và giao lưu giữa G20 với các cơ chế quản lý kinh tế toàn cầu và khu vực, thúc đẩy cơ chế quản lý kinh tế ở các cấp độ và các lĩnh vực trên thế giới chú trọng nhiều hơn đến sự dung nạp và cởi mở. Khi điều kiện đã chín muồi, G20 có thể tìm cách thiết lập cơ chế thông tin giữa các cơ chế quản lý hết sức tránh xu hướng đóng cửa, phe cánh, khu vực và bài ngoại trong cơ chế quản lý, thiết thực nâng cao tính phối hợp, tính đồng bộ và tính thống nhất.

Thứ tư là thúc đẩy G20 và việc quản lý toàn cầu phát triển theo hướng công bằng và hợp lý hơn. Tính đại diện của G20 phải cao hơn G7, nhưng vẫn có rất nhiều quốc gia mới nổi và đang phát triển chưa thể gia nhập được. Trung Quốc là nước chủ tịch G20 năm 2016, chủ động quan hệ với Đại hội đồng Liên hợp quốc, lãnh đạo của Liên minh châu Phi (AU), G77, các quốc gia kém phát triển nhất, những nước nằm trong lục địa, quốc đảo nhỏ, đồng thời thông qua những tổ chức như Diễn đàn Davos để giới thiệu tình hình chuẩn bị Hội nghị thượng đỉnh ở Hàng Châu cho những quốc gia và nhân sĩ quan tâm đến G20, lắng nghe yêu cầu về lợi ích của các bên. Đồng thời, Trung Quốc cũng mời nhiều nước đang phát triển đến tham dự hội nghị này, để Hội nghị thượng đỉnh G20 ở Hàng Châu trở thành hội nghị thượng đỉnh đầu tiên có tính đại diện nhiều nhất của các nước đang phát triển. Các nước thành viên của G20 có thể tiếp tục kế thừa và mở rộng biện pháp này của Trung Quốc, tích cực khởi xướng ý tưởng “G20 không chỉ thuộc về 20 nước, mà còn thuộc về toàn thế giới, vấn đề mà họ quan tâm không chỉ là hạnh phúc của bản thân họ mà còn là sự phát triển chung của toàn thế giới”, chủ động giới thiệu về tiến triển công tác cho các nước không phải là thành viên của G20, nỗ lực thúc đẩy quản lý toàn cầu phát triển theo hướng công bằng và hợp lý hơn.

Nguồn: Mạng Nhân dân (TQ) – 10/08/2016

TLTKĐB – 01/09/2016

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s