Chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016 của Donald Trump đã phủ nhận mọi nguyên tắc chính trị truyền thống. Theo kết quả thăm dò ngoài phòng bỏ phiếu của Reuters, 60% cử tri không có ý kiến tích cực về ông, cao hơn tỷ lệ có cái nhìn tương tự về bà Hillary Clinton là 54%. Tuy nhiên, Trump vẫn thắng, 63% số cử tri được hỏi rằng ông là người không đáng tin và không trung trực, trong khi con số này đối với bà Clinton là 61%. Tuy nhiên, Trump vẫn thắng, chỉ 38% số người được hỏi cho rằng ông Trump đủ phẩm chất để trở thành tổng thống, trong khi 52% nghĩ rằng người nên bước vào Nhà Trắng là bà Clinton. Và rồi, Trump vẫn thắng.

Người Mỹ đã bỏ phiếu cho một ứng cử viên mà họ cho là không đủ khả năng và tư cách. Tuy nhiên, đó lại là một thông điệp của các cử tri Mỹ, thể hiện sự tức giận, nỗi thất vọng và cả sự thách thức nhắm vào giới cầm quyền. Ngay sau khi một tỷ phú bất động sản, chưa từng làm việc trong khu vực công dễ dành đánh bại đối thủ của mình là cựu Đệ nhất phu nhân Mỹ, cựu Ngoại trưởng Mỹ dày dạn kinh nghiệm, nhiều người đã đặt câu hỏi về lý do giúp ông, một “kẻ ngoại đạo” giành được chiến thắng này.

Quan điểm của người Mỹ

Sau khi toàn bộ phiếu đã được kiểm, kết quả cho thấy nếu tính theo phổ thông đầu phiếu, ông Trump và bà Clinton có khoảng cách rất sít sao. Nhiều cử tri bổ phiếu cho ông Trump là những người giận dữ trước chủ nghĩa tự do của Chính quyền Barack Obam. Nhiều người Cộng hòa không thiện cảm với ông Trump và cho rằng ông phải là một nhân vật bảo thủ thực sự. Tuy nhiên, họ lo sợ trước nguy cơ nước Mỹ có một chính quyền tự do dưới sự dẫn dắt của bà Clinton hơn. Kết quả cuối cùng cho thấy có tới 90% cử tri đảng Cộng hòa bỏ phiếu cho ông Trump.

Ông Trump cũng thu hút một lượng lớn cử tri da trắng thuộc tầng lớp lao động, những người trước đây từng bỏ phiếu cho đảng Dân chủ. Họ cảm thấy bị đe dọa bởi những thay đổi đang diễn ra trong nước, từ toàn cầu hóa, mất việc làm, dòng người nhập cư và những khuôn mẫu chính trị. Những người ủng hộ ông Trump được khích lệ bởi thái độ cứng rắn và thách thức mà ông nhắm vào Chính quyền Washington, nhắm vào truyền thông, giới lãnh đạo đảng Cộng hòa và thậm chí là cả những giá trị đạo đức cố hữu.

Khẩu hiệu của ông Trump – “Đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại” – đã thôi thúc họ, bởi họ muốn khôi phục một nước Mỹ đầy ánh hào quan trong quá khứ, nơi không có nhiều người nhập cư như ngày nay, nơi những người da trắng nắm quyền điều hành mọi thứ và quyền lực của Mỹ trên thế giới hoàn toàn không thể bị thách thức.

Những người bỏ phiếu cho ông Trump là những người tìm kiếm sự thay đổi. Theo Reuters, số cử tri nói rằng họ muốn một ứng cử viên “có thể đem đến thay đổi” (39%) cao hơn số người tin vào cái gọi là “kinh nghiệm” (21%), và 83% số người muốn có sự thay đổi này đã bỏ phiếu cho ông Trump. Trump mang đến hy vọng về sự thay đổi bởi một lý do vô cùng đơn giản, ông ấy không phải là Tổng thống Obama. Nhà lãnh đạo da màu này được nhiều người dân kính trọng, song họ xem ông là quá “mềm mỏng và hài hòa”, rằng ông đã khiến họ thất vọng khi không thể đem đến những “hy vọng và thay đổi” mà ông từng hứa hẹn. Với lý do này, rất khó để họ tìm thấy cảm hứng từ bà Clinton, ứng cử viên được xem là người ủng hộ việc giữ nguyên trạng. Trong con mắt của nhiều cử tri, Donald Trump là nhà lãnh đạo có thể thúc đẩy mọi thứ.

Donald Trump không chỉ tranh cử chống lại đảng Dân chủ, mà ông còn chống lại quyền lực ngay torng chính đảng mình. Từng bị coi là “trò hề” khi tuyên bố tham gia tranh cử, Donald Trump đã từng bước hạ gục các ứng cử viên có nhiều kinh nghiệm chính trị và bản lĩnh của đảng Cộng hòa như Marco Rubio, Ted Cruz, Chris Christie, Ben Carson, Jeb Bush và Thống đốc bang Ohio John Kasich… trong vòng bầu cử sơ bộ. Ông thậm chí còn vấp phải sự phản đối của hàng loạt cấp cao, trong đó có Chủ tịch Hạ viện Paul Ryan, song ông vẫn từng bước tiến tới cánh cửa Nhà Trắng. Đài BBC cho rằng thái độ không cần ai hết của ông Trump đã thể hiện sự độc lập và vị trí “người ngoài cuộc” của ông tại thời điểm mà nhiều người dân Mỹ bất mãn với Washington. Thậm chí, nhiều người cho rằng chiến thắng của ông là một sự khích lệ với mọi tầng lớp dân thường trong xã hội.

Thiên kiến của truyền thông

Truyền thông, trong đó có cả Reuters, đã thiên về hai hướng thăm dò dư luận. Trong đó, một cuộc thăm dò quy mô toàn quốc nhằm ước tính số lượng phổ thông đầu phiếu, song không phải kết quả tại từng bang cụ thể – điều quyết định cuộc chạy đua. Kết quả là thực tế bà Clinton giành được nhiều phiếu phổ thông hơn. Tổng thống vừa đắc cử Donald Trump, song không nhiều như kết quả các cuộc thăm dò, và cũng không đủ nhiều để đảm bảo cho bà một chiến thắng chung cuộc. Một hướng thăm dò khác là các tính toán về khả năng chiến thắng của hai ứng cử viên. Các tính toán này dựa trên kết quả nhiều cuộc thăm dò tại từng bang cụ thể, và đều kết luận rằng bà Clinton có nhiều cơ hội hơn đối thủ của mình. Tuy nhiên, các cuộc thăm dò này lại không tính đến sự biến động và thay đổi của các nhóm cử tri tại nhiều bang. Rõ ràng, nhiều người ngạc nhiên trước chiến thắng của ông Trump, và thậm chí còn gọi đó là “cú lội ngược dòng” là bởi các nhà phân tích ý kiến dư luận về cơ bản đã mắc sai lầm.

Theo ông Cliff Young – Giám đốc Ipsos, đối tác thăm dò dư luận của Reuters – cho rằng sai lầm là ở chỗ họ đã tính toán kết quả bầu cử dựa trên xu hướng của các nhóm cử tri mà họ dự đoán là sẽ đi bầu. Về cơ bản, điều này sẽ bỏ sót thực tế là tỷ lệ cử tri thuộc các nhóm dân cư khác nhau không giống nhau, và thực tế là số cử tri đi bỏ phiếu thấp hơn dự đoán, một kết quả nhìn chung là có lợi cho ứng cử viên đảng Cộng hòa. Năm nay, ông Young cho biết “số cử tri da trắng ít học hành tham gia bỏ phiếu đông tương tự số cử tri thiểu số, trẻ tuổi và có bằng cấp. Một điểm tại bang này hay bang khác cũng đủ làm thay đổi kết quả cuộc bầu cử”.

Chiến dịch tranh cử của Donald Trump bị xem là “lạ đời” nhất từ trước đến nay. Ông bị nhiều người chỉ trích và chê cười vì không có phong thái của một chính trị gia. BBC cho rằng ông chi nhiều tiền để mua mũ hơn là để thuê những người dự đoán phiếu bầu. Ông đến vận động ở các bang như Wiscosin và Michigan nơi mọi người nói ông không có khả năng thắng. Ông tổ chức các cuộc gặp mặt cử tri lớn thay vì tập trung gõ cửa từng nhà vận động dân đi bầu. Ông có bài phát biểu nhận vị trí ứng cử viên tổng thống đen tối nhất trong các bài phát biểu cùng loại trong lịch sử chính trị đương đại Mỹ. Ông chi tiêu ít hơn rất nhiều so với chiến dịch tranh cử của bà Clinton, cũng như so với ứng cử viên khác của Đảng Cộng hòa trong vòng bầu cử sơ bộ. Donald Trump đã đi ngược lại mọi khuôn mẫu và tôn chỉ về việc làm thế nào để giành chiến thắng.

Xét cho cùng, có lẽ Donald Trump bước vào Nhà Trắng không thực sự là một cú sốc đối với nhiều người, chỉ có điều họ chưa chuẩn bị cho thực tế ấy.

Nguồn: TKNB – 11/11/2016

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s