Tyson Barker

Wolfsburg, ở trung tâm công nghiệp của Đức, là một biểu tượng cho khu vực sản xuất đang phát triển mạnh và khả năng cạnh tranh quốc tế của đất nước này. Được thành lập vào những năm 1930 như là một cộng đồng được lên kế hoạch cho các công nhân làm việc trong ngành sản xuất ôtô ở Đức, thành phố này đã trở thành nơi có thu nhập bình quân đầu người giàu nhất nước. Nó có trụ sở của hãng Volkswagen và nhà máy sản xuất ôtô lớn nhất thế giới và là một mô hình mẫu mực cho lý lẽ trung tả của nước này ủng hộ nền kinh tế mở và dựa vào thương mại. Nó là một nơi phù hợp cho Đảng Dân chủ Xã hội (SPD) xác định các lập trường của mình vào tháng 9 này khi chuẩn bị cho cuộc bầu cử liên bang Đức vào năm 2017.

Một trong những vấn đề gây tranh cãi nhất tại hội nghị SPD là lập trường của đảng này về Hiệp định kinh tế và thương mại toàn diện (CETA) giữa Liên minh châu Âu và Canada, mà các cuộc đàm phán về nó đã kết thúc vào năm 2014. Phải có một cuộc chiến khó chịu trong nội bộ đảng và một nước cờ đầu chính trị của Sigmar Gabriel – nhà lãnh đạo SPD, bộ trưởng kinh tế, phó thủ tướng và có thể là nhân vật đối thủ của Thủ tướng Angelan Merkel trong cuộc bầu cử năm 2017 – để thúc đẩy sự ủng hộ đưa hiệp định này vào cương lĩnh của SPD.

Việc bỏ phiếu về CETA quan trọng bởi vì một số người châu Âu, đặc biệt là ở Áo, Pháp và Đức, coi tranh cãi xung quanh hiệp định này là một cuộc tập dượt cho cuộc xung đột lớn hơn nhiều về Hiệp định đối tác thương mại và đầu tư xuyên Đại Tây Dương (TTIP) được đề xuất, hiệp định thương mại tự do lớn giữa Mỹ và EU. Số phận của CETA và TTIP có quan hệ chặt chẽ với nhau, và giống như CETA, TTIP, vẫn đang được đàm phán, không phải là không gặp khó khăn.

Khi Pháp và Đức chuẩn bị cho các cuộc bầu cử lớn, sự phản đối TTIP đã trở thành một vấn đề nóng trong các nhà dân túy cánh hữu, những người nông dân, các nhà môi trường, các nhà hoạt động chống toàn cầu hóa và một số công đoàn (đặc biệt trong lĩnh vực dịch vụ) của châu Âu. Cùng với một số nhân tố rộng hơn âm mưu chống lại việc hoàn thành TTIP, sự phản đối này đã làm cho những triển vọng của hiệp định – và những triển vọng của các cuộc đàm phán thương mại nói chung hơn – dường như rất ảm đạm. Thời đại của thỏa thuận thương mại lớn chắc chắn là đang đóng băng. Câu hỏi hiện nay là nó có hoàn toàn chết hay không.

Sa lầy

Lôgích kinh tế và chiến lược cho một khu vực thương mại tự do Mỹ – EU là rõ ràng. Nền kinh tế xuyên Đại Tây Dương chiếm 45% tổng kinh tế toàn cầu, chiếm 1 nghìn tỷ USD thương mại thường niên và 3900 tỷ USD đầu tư, và hỗ trợ 13 triệu công ăn việc làm. Theo ít nhất là một nghiên cứu, thỏa thuận thương mại xuyên Đại Tây Dương có thể tăng thêm tổng cộng hơn 106 tỷ USD cho nền kinh tế Mỹ và 133 tỷ USD cho nền kinh tế EU; nó cũng có thể tạo ra khoảng 750.000 công ăn việc làm mới chỉ riêng ở Mỹ. (Các nghiên cứu thực hiện dưới giả định rằng Anh vẫn là một phần của EU. Tuy nhiên, ngay cả dưới Brexit những thành quả đạt được đối với nền kinh tế xuyên Đại Tây Dương này sẽ là đáng kể). Cùng với việc mở rộng NATO và EU, việc tạo ra một thương trường không có các rào cản là một trong những dự án còn đang dang dở của liên minh xuyên Đại Tây Dương hậu Chiến tranh Lạnh. Việc đó sẽ kéo châu Âu và Mỹ thậm chí lại gần nhau hơn và cho phép họ đàm phán từ địa vị có sức mạnh với các nước như Trung Quốc và Nga trong các lĩnh vực từ quản lý Internet đến năng lượng.

Trong những giai đoạn đầu của các cuộc đàm phán, TTIP dường như không tốn mấy công sức đối với các quan chức của cả Mỹ lẫn EU. Merkel đã ủng hộ dự án mà bà nghĩ rằng sẽ củng cố những sức mạnh của Đức với tư cách là một cường quốc thương mại và lợi ích của nước này trong việc củng cố liên minh xuyên Đại Tây Dương trong các lĩnh vực vượt ra ngoài an ninh và quốc phòng. Các nhà lãnh đạo Anh tin rằng thỏa thuận này có thể mang lại một sự thúc đẩy cho tầm nhìn của họ về một châu Âu tự do và định hướng thương mại, cải thiện mối quan hệ của London với Mỹ, và củng cố lý lẽ trong nước ủng hộ tư cách thành viên tiếp tục của Anh ở trong EU. Và các quan chức Mỹ xem TTIP là một cách trực tiếp để Mỹ góp phần vào sự phục hồi của châu Âu từ cuộc khủng hoảng Khu vực đồng tiền chung (Eurozone).

Nhưng mặc dù hứa hẹn của TTIP, chính quyền của Tổng thống Mỹ Barack Obama đã tiếp cận hiệp định này một cách do dự. Một lý do là, Washington đã xem sự thành công của một thỏa thuận thương mại đa phương khác, Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), quan trọng hơn đối với tương lai địa chính trị của Mỹ. Và rồi có những khó khăn thực tiễn của các cuộc đàm phán TTIP, mà được cho là gian khổ tới mức các nhà đàm phán của Mỹ và châu Âu phải mất 1 năm rưỡi để quyết định họ có sẵn sàng cam kết về chúng hay không. Việc tạo ra phần lớn thỏa thuận sẽ đòi hỏi làm việc tích cực về các vấn đề vượt ra ngoài việc cắt giảm thuế quan; để thành công, Washington sẽ cần hủy hoại tiền tài của nhiều nhóm lợi ích đầy quyền lực trong các lĩnh vực như chính sách nông nghiệp, hợp tác về pháp lý và các vấn đề kỹ thuật số.

Các nhà đàm phán ở hai bờ Đại Tây Dương tin rằng số phận của TTIP sẽ được quyết định ở châu Âu. Thách thức trong việc thuyết phục những người hoài nghi của lục địa này ủng hộ hiệp định là rất lớn. Tuy nhiên, các chính phủ EU đã chỉ tạo ra một sự bảo vệ miễn cưỡng đối với các cuộc đàm phán, và nhiều nhà lãnh đạo EU thậm chí đã công khai phản đối chúng. Gabriel, người có tương lai chính trị phụ thuộc vào sự thành công của CETA, đã tìm cách tách thỏa thuận đó khỏi TTIP bằng cách tuyên bố TTIP là một thất bại vào cuối tháng 8. Vào cùng thời gian đó, Tổng thống Pháp François Hollande đã nói rằng những quan điểm của châu Âu đã “không được tôn trọng” và chỉ ra rằng Paris đã sẵn sàng ngừng các cuộc đàm phán TTIP. Tầng lớp chính trị của Áo cũng đi theo đường hướng tương tự, và các ứng cử viên tổng thống của nước này – nhà dân túy theo cánh hữu Nobert Hofer và thành viên Đảng Xanh Alexander Van der Bellen – đang cạnh tranh để tuyên bố đảm nhận trọng trách của một ứng cử viên chống TTIP. Ngay cả Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jean-Claude Juncker, người lãnh đạo cơ quan đang đàm phán TTIP cho EU, cũng đã không đề cập đến hiệp định này trong bài diễn văn thông điệp Liên minh châu Âu vào ngày 14/9.

Ở chừng mực nhất định, sự phản đối gần đây của châu Âu đối với TTIP phản ánh một nỗ lực đảm bảo đòn bẩy đàm phán thay vì một sự từ chối thẳng thừng hiệp định này. Nhưng có nhiều lý do khác, dai dẳng hơn giải thích sự rút lui gần đây của các nhà lãnh đạo EU. Đầu tiên, các nhà lãnh đạo châu Âu bận rộn với rất nhiều vấn đề trước mắt: việc Anh bỏ phiếu rời khỏi EU, hậu quả của cuộc khủng hoảng Eurozone, cuộc xung đột ở Ukraine, cuộc nội chiến ở Syria, sự trỗi dậy của phe cánh hữu châu Âu, và cuộc khủng hoảng nhập cư. Kế tiếp, nhiều người ở châu Âu coi thái độ chống TTP của chiến dịch tranh cử tổng thống Mỹ năm nay là một dấu hiệu cho thấy điều gì đó tương tự cuối cùng sẽ xảy đến với TTIP ở Mỹ, làm cho sự ủng hộ của châu Âu dành cho hiệp định này trở thành một nỗ lực vô ích. Và nhiều nhà lãnh đạo châu Âu thực sự tỏ ra nước đôi về sự cần thiết phải có một thỏa thuận kinh tế lớn giữa Mỹ và EU.

(còn tiếp) 

Nguồn: https://www.foreignaffairs.com/articles/united-states/2016-09-28/how-ttip-lost-steam

TLTKĐB – 04/11/2016

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s