Tác dụng số 4 của quyền sỡ hữu: làm cho các tài sản có thể chuyển đổi

Một trong những điều quan trọng nhất mà một hệ thống quyền sở hữu chính thức tạo ra là chuyển đổi các tài sản từ ít có điều kiện tiếp cận sang có điều kiện tiếp cận nhiều hơn, như thế chúng có thể làm thêm các việc khác. Không giống như các tài sản vật lý, các biểu tượng dễ được kết hợp, chia nhỏ, di chuyển và được dùng để thúc đẩy công việc kinh doanh. Bằng cách tách các đặc trưng kinh tế của một tài sản khỏi trạng thái vật lý cứng nhắc của nó, hình thức biểu diễn làm cho tài sản “có thể chuyển đổi” – có khả năng được tạo ra cho phù hợp với gần như bất cứ giao dịch nào.

Bằng cách mô tả tất cả các tài sản theo các tiêu chuẩn, một hệ thống quyền sở hữu chính thức cho phép so sánh hai tòa nhà có kiến trúc khác nhau được xây dựng cho cùng một mục đích. Điều này cho phép phân biệt một cách nhanh chóng và ít tốn kém giữa những sự giống nhau và sự khác nhau trong các tài sản mà không phải xem xét mỗi tài sản như nó là độc nhất.

Những mô tả chuẩn hóa quyền sở hữu ở phương Tây cũng được viết ra để làm cho việc kết hợp các tài sản được thuận tiện. Các quy tắc quyền sở hữu chính thức đòi hỏi các tài sản phải được mô tả và đặc trưng theo cách không chỉ phác họa những nét mang tính độc đáo của chúng, mà còn nêu ra những điểm tương đồng với các tài sản khác, do đó làm cho khả năng kết hợp rõ ràng hơn. Thông qua các quy tắc chuẩn, có thể xác định (trên cơ sở những ràng buộc theo vùng, ai là hàng xóm và họ làm gì, diện tích của các tòa nhà, liệu chúng có thể được nối với nhau…) cách thức khai thác một bất động sản cho có lợi nhất, dù là văn phòng, khách sạn, hiệu sách, hoặc làm sân quần vợt và buồng xông hơi.

Hình thức biểu đạt cũng cho phép chia các tài sản mà không phải đụng đến chúng. Trong khi một tài sản như một nhà máy có thể là một đơn vị không thể phân chia được trong thế giới thực, thì trong thế giới khái niệm của biểu hiện quyền sở hữu chính thức, nó có thể được chia nhỏ thành nhiều phần. Vì thế, công dân của các quốc gia tiên tiến có thể chia tách hầu hết tài sản của họ thành các cổ phần, mỗi phần có thể được sở hữu bởi những người khác nha với các quyền khác nhau, để thực hiện các chức năng khác nhau. Nhờ có quyền sở hữu chính thức, một nhà máy duy nhất có thể được sở hữu bởi vô số nhà đầu tư, những người có thể gạt bỏ quyền sở hữu của họ mà không làm ảnh hưởng đến tính nguyên vẹn của tài sản vật lý.

Tương tự, ở nước phát triển, con trai của một dân muốn nối nghiệp cha có thể giữ lại trang trại bằng cách mua hết phần của các anh chị em ruột có đầu óc thương mại hơn. Những người nông dân ở nhiều nước đang phát triển không có quyền lựa chọn như vậy và phải liên tục chia trang trại của họ qua từng thế hệ đến khi các mảnh đất trở nên quá nhỏ để có thể canh tác hiệu quả. Điều này dẫn đến cho con cháu hai lựa chọn: chết đói hoặc ăn cắp.

Những biểu hiện quyền sở hữu chính thức cũng có thể dùng là vật thay thế di chuyển được cho các tài sản vật lý, cho phép những người chủ và các nghiệp chủ mô phỏng các tình huống giả thuyết nhằm thăm dò các sử dụng sinh lợi khác của tài sản của họ – giống như các sĩ quan quân đội lên kế hoạch tác chiến cho một trận đánh bằng cách di chuyển các ký hiệu của các đội quân và những vũ khí của họ trên bản đồ. Nếu bạn suy nghĩ về điều đó, thì chính những biểu hiện về tài sản là những cái cho phép các nghiệp chủ mô phỏng chiến lược kinh doanh để tăng trưởng công ty và tạo nên tư bản.

Ngoài ra, tất cả các hồ sơ chuẩn về tài sản chính thức được thiết kế sao cho việc đo lường các đặc tính của tài sản được thuận tiện. Nếu không sẵn có những mô tả chuẩn của các tài sản, bất kể ai muốn mua, thuê, hoặc cấp tín dụng trên cơ sở tài sản sẽ phải tốn nguồn lực to lớn để so sánh và đánh giá nó với những tài sản khác – những cái cũng có thể không có những mô tả chuẩn hóa. Bằng cách cung cấp các tiêu chuẩn, hệ thống quyền sở hữu chính thức phương Tây đã giảm đáng kể chi phí giao dịch của việc di chuyển và sử dụng tài sản.

Một khi tài sản đã ở trong một hệ thống quyền sở hữu chính thức, chúng đem lại cho những người chủ một lợi thế lớn về khả năng chúng có thể được chia nhỏ và kết hợp theo nhiều cách hơn so với một bộ lắp ghép Erector. Người phương Tây có thể làm cho các tài sản của họ thích ứng được với bất kỳ hoàn cảnh kinh tế nào để liên tục tạo ra các giá trị cao hơn, trong khi những người tương tự ở thế giới thứ ba lại bị mắc kẹt trong thế giới vật lý với những hình thức cứng nhắc, không chuyển đổi được.

Tác dụng số 5 của quyền sở hữu: kết nối dân chúng

Bằng cách làm cho các tài sản có thể chuyển đổi, gắn người chủ với các tài sản, gắn quyền sở hữu với thực thi, và bằng cách làm cho thông tin về nguồn gốc của các tài sản và chủ tài sản có thể được tiếp cận dễ dàng, các hệ thống quyền sở hữu chính thức đã chuyển hóa người dân phương Tây thành một mạng lưới các tác nhân kinhdoanh có trách nhiệm giải trình và có thể nhận diện từng cá nhân một. Quá trình sở hữu chính thức đã tạo nên một hạ tầng cơ sở tổng thể các công cụ kết nối, những cái, giống như cái bẻ ghi đường ray, cho phép các tài sản (tàu hỏa) chạy an toàn giữa mọi người (các ga). Đóng góp của quyền sở hữu chính thức cho nhân loại không phải là sự bảo hộ cho quyền sở hữu; những kẻ chiếm đất, các tổ chức xây dựng nhà ở, mafia, thậm chí các bộ lạc nguyên thủy đã có cách để bảo vệ tài sản của họ hết sức hiệu quả. Sự đột phá thực sự của quyền sở hữu chính là nó đã cải thiện một cách triệt để luồng thông tin về các tài sản và tiềm năng của chúng. Nó cũng làm tăng địa vị của chủ sở hữu, những người trở thành tác nhân kinh tế có khả năng biến đổi các tài sản trong phạm vị một mạng lưới rộng hơn.

Điều này giải thích vì sao quyền sở hữu hợp pháp khuyến khích các nhà cung ứng dịch vụ công ích như điện và nước lại đầu tư sản xuất và phân phối dịch vụ công ích cho các tòa nhà. Bằng cách gắn trách nhiệm về pháp lý vào các tòa nhà, nơi các dịch vụ được cung ứng cho các chủ sở hữu, những người sẽ sử dụng và trả tiền cho các dịch vụ, hệ thống quyền sở hữu chính thức làm giảm rủi ro ăn trộm các dịch vụ. Nó cũng làm giảm các tổn thất tài chính do thu tiền hóa đơn dịch vụ từ những người khó xác định, cũng như những thiệt hại kỹ thuật do ước lượng sai nhu cầu sử dụng điện của khu vực, nơi các doanh nghiệp và dân cư hoạt động không công khai và không được ghi trong hồ sơ. Không biết ai có quyền với cái gì, và không có một hệ thống pháp lý thích hợp trong đó năng lực cưỡng chế thực thi các nghĩa vụ được chuyển từ các nhóm không được pháp luật quản lý sang cho chính phủ, thì các ngành dịch vụ công cộng sẽ khó có thể cung cấp các dịch vụ một cách có lãi. Trên cơ sở khác nào mà họ có thể nhận ra những người thuê bao, tạo các hợp đồng thuê bao dịch vụ, thiết lập các mối liên hệ dịch vụ, và bảo đảm sự tiếp cận đến các miếng đất hay tòa nhà? Họ sẽ thực hiện việc tính cước phí, đọc đồng hồ đo, các cơ chế thu phí, kiểm soát thất thoát, kiểm tra gian lận, các thủ tục phạt vi phạm thế nào, và các dịch vụ thực thi như khóa đồng hồ đo ra sao?

Các tòa nhà luôn luôn là cổng nhận dịch vụ công cộng. Cái biến đổi chúng thành các điểm nhận đáng tin cậy và có trách nhiệm chính là quyền sở hữu chính thức. Bất kể ai nghi ngờ điều này chỉ cần xem qua tình trạng dịch vụ công cộng ở các nước không thuộc phương Tây, những nơi các khoản tổn thất kỹ thuật và tài chính cộng với mất trộm dịch vụ lên đến từ 30 – 50% của tất cả các dịch vụ công cộng sẵn có.

Quyền sở hữu hợp pháp phương Tây cũng cung cấp cho các doanh nghiệp thông tin về tài sản và những người chủ của chúng, các địa chỉ có thể kiểm tra được, và các bản ghi mang tính khách quan về giá trị tài sản, tất cả những thứ đó cần cho hồ sơ tín dụng. Thông tin này và sự tồn tại của luật thống nhất giúp có thể quản lý được rủi ro bằng cách dàn trải rủi ro thông qua các công cụ bảo hiểm cũng như tập hợp các tài sản lại để đảm bảo cho các khoản nợ.

(còn tiếp) 

TH: T.Giang – SCDRC

Nguồn tham khảo: Hernando de Soto – Bí ẩn của vốn – NXB CTQG 2016.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s