Trung Quốc đang tiến đến lấp lỗ trống, nắm cơ hội dẫn dắt các nước thành lập một khu vực tự do thương mại mới trong bối cảnh hy vọng Tổng thống mới của nước Mỹ sẽ từ chối thông qua Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP).

Dẫn lời các quan chức Trung Quốc hôm 10/11 cho biết ông Tập Cận Bình đang nhen nhóm lại những nỗ lực nhằm thúc đẩy một hiệp định khu vực châu Á – Thái Bình Dương mở rộng kiểu như TPP trong bối cảnh Donald Trump thắng cử tại Mỹ.

Trung Quốc không tham gia TPP, hiệp định TPP do Mỹ đứng đầu đã được chính quyền Obama ký hồi đầu năm nay với Nhật Bản và 10 nước khác được coi như là chiến lược nhằm đối trọng lại một Trung Quốc trỗi dậy và ngày càng gia tăng ảnh hưởng tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Nhưng ông Trump đã phản đối hiệp định này, một trong những điểm chủ chốt trong chiến dịch tranh cử của ông, và việc ông Trump thắng cử sẽ giết chết những kỳ vọng hiệp định này sẽ được Quốc hội Mỹ thông qua. Khoảng trống này đã đem lại cơ hội cho Bắc Kinh tranh thủ thuyết phục các nước nhanh chóng thông qua khu vực tự do thương mại tại châu Á – Thái Bình Dương do Trung Quốc khởi xướng và gồm nhiều nước tham gia hơn so với TPP của Mỹ.

Với việc ông Tập chuẩn bị sẽ tham dự cuộc họp thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương hàng năm diễn ra trong tháng này tại Peru, trong cuộc họp báo ngắn, Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Lý Bảo Đông (Li Baodong) cho biết Trung Quốc sẽ lấp chỗ trống này.

Quan chức Trung Quốc trước đây cũng đã từng tìm cách thúc đẩy đề xuất này tại Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC), nhưng gặp phải sự phản đối từ các quan chức Mỹ những người muốn ưu tiên thúc đẩy đàm phán TPP trước.

Phát biểu trước cuộc họp báo ngắn về các kế hoạch của Trung Quốc tại hội nghị APEC sẽ diễn ra vào cuối tuần tới, ông Lý nói “Chủ nghĩa bảo hộ đang tiến gần lại và khu vực châu Á – Thái Bình Dương, và khu vực đang đối mặt với tốc độ tăng trưởng không tốt”. Ông Lý cũng nói: “Trung Quốc tin là chúng ta nên sắp xếp một kế hoạch mới để đáp lại kỳ vọng của ngành công nghiệp và duy trì động lực để sớm thành lập một khu vực tự do thương mại”.

Các quan chức Mỹ đã từng cảnh báo trong nhiều tháng qua đó là sự thất bại của TPP sẽ mở cửa để Trung Quốc đẩy mạnh những thỏa thuận thương mại của riêng mình.

Mike Froman, đại diện cơ quan thương mại Mỹ trong một cuộc trả lời phỏng vấn tuần này từng nói: “Chúng ta đang xem một vở kịch diễn ra giữa đời thực, chúng ta là những người bị gạt sang bên lề trong khi những người khác đang tiến về phía trước nếu như TPP không diễn ra”.

Những nỗ lực của Trung Quốc tập trung vào việc kết thúc những cuộc hội đàm liên quan đến thỏa thuận được biết đến dưới tên gọi Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) với 10 nước thành viên của ASEAN và các nước Australia và Ấn Độ.

Những diễn biến mới đáng nói đó là Trung Quốc đã nắm lấy vai trò người dẫn dắt như là một cường quốc đứng đầu đứng lên kêu gọi những thỏa thuận thương mại khu vực đã cho thấy sự dịch chuyển trong chính sách của Mỹ đến cùng với sự thắng cử của ông Trump và Trung Quốc đã tận dụng cơ hội này ra sao.

Matthew Goodman, cố vấn cấp cao về các nến kinh tế của châu Á tại Trung tâm nghiên cứu quốc tế và chiến lược tại Washington (CSIS) cho rằng Trung Quốc đang bước vào khoảng trống mà chính quyền Trump bỏ ngỏ để tiến hành các đàm phán thương mại.

Quyết định nắm quyền chủ động dẫn dắt các thảo luận về thỏa thuận thương mại của Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh Hạ viện Nhật Bản vừa thông qua hiệp định TPP sau nhiều tuần tranh luận gay gắt, liên minh cầm quyền của Thủ tướng Shinzo Abe đã kết thúc tranh luận và đã thông qua TPP. Nhưng với tổng thống mới được bầu của nước Mỹ đã từng thề là sẽ bỏ TPP, hiệp định chiếm tới gần 40% của nền kinh tế toàn cầu, các thành viên của đảng cầm quyền Tự do Dân chủ lo ngại những nỗ lực chính trị của họ đã bỏ ra sẽ không thu lại được gì.

TPP không thể có hiệu lực nếu như Mỹ không thông qua và với việc thất bại của TPP sẽ để lại một khoảng trống lớn trong chương trình kinh tế của ông Abe. Bằng việc cắt giảm thuế đánh vào thực phẩm, ông Abe đã hy vọng TPP sẽ đem đến một cuộc cải cách và mang lại hiệu quả cao hơn cho ngành nông nghiệp.

Dự đoán là bà Hillary Clinton sẽ thắng cử, chính phủ Nhật Bản đã vội vã thông qua thỏa thuận này vì lo rằng bà Clinton sẽ mở lại đàm phán việc này với mình. Hiện nay, TPP sẽ được đưa lên Thượng viện Nhật Bản, nơi mà TPP chắc chắn sẽ được thông qua. Theo quy định của Nhật về việc thông qua các hiệp định, nếu Thượng viện không thông qua TPP trong vòng 30 ngày, thì hiệp định này tự động trở thành luật.

Tổng thư ký của đảng Dân chủ Tự do của ông Abe, Toshihiro Nikai ngụ ý cho biết Nhật Bản chưa từ bỏ ý định thuyết phục Mỹ về việc này. Thủ tướng Abe dự kiến sẽ có cuộc gặp với ông Trump tại New York vào tuần tới và TPP được coi là một trong những nội dung quan trọng của chương trình làm việc.

Australia, Brunei, Canada, Chile, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore và Việt Nam đã đăng ký tham gia TPP, các nền kinh tế khác như Hàn Quốc, Đài Loan và Philippines cũng rất quan tâm để gia nhập TPP.

Nguồn: Financial Times – 10/11/2016

TKNB: 14/11/2016

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s