Dư luận và truyền thông Hong Kong gần đây cho rằng, sau chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte tháng 10 vừa qua, quan hệ Trung Quốc – Philippines có những cải thiện nhất định. Tuy nhiên, phía trước đang còn rất nhiều chướng ngại cản trở cặp quan hệ song phương này phát triển hơn nữa trong tương lai. Một trong những vật cản chủ yếu tồn tại trong quan hệ Trung Quốc – Philippines là cơ sở dân ý của quan hệ hai nước còn quá mỏng, chưa đủ là chỗ dựa để hai nước xây dựng mối quan hệ hữu hảo thực thụ. Bên cạnh đó, sự tác động của Mỹ cũng luôn là nhân tố không xác định trong quan hệ Trung Quốc – Philippines.

Tờ Đông Phương, nhật báo có quan điểm trung lập của Hong Kong mới đây cho rằng, rất khó để quan hệ Trung Quốc – Philippines trở nên hữu hảo khi mà trạng thái tâm lý của người dân Philippines vẫn là thân Mỹ và xa rời Trung Quốc. Kết quả một cuộc điều tra dân ý mới nhất của cơ quan điều tra dân ý Philippines – “Trạm thời tiết xã hội” – cho thấy 76% người dân Philippines vẫn vô cùng tin cậy Mỹ, trong khi đó con số này với Trung Quốc chỉ là 22% , thấp hơn 5% so với hồi tháng 6/2016, trước khi Tòa Trọng tài ở La Hay (Hà Lan) đưa ra phán quyết liên quan đến vấn đề biển Hoa Nam (Biển Đông). Thực tế đã chứng minh, trong suốt hành trình của chuyến thăm Trung Quốc từ ngày 18 – 21/10, Tổng thống Philippines luôn bày tỏ thái độ xa rời Mỹ, điều này đã khiến người dân Philippines có cảm giác Duterte “phản bội”. Truyền thông Philippines tiết lộ, một bộ phận người dân Philippines nhận được tin nhắn bí hiểm, kêu gọi mọi người vào tháng 1/2017 tiến hành biểu tình chống Duterte, thực hiện “Kế hoạch B thay Tổng thống”, đưa Phó Tổng thống lên thay Tổng thống Duterte.

Theo báo Phương Đông, dường như nhận thức rõ điều này, nên sau khi nhận được phần quà hậu hĩnh từ Trung Quốc trở về nước, Duterte đã lập tức giải thích rõ, ý tứ trong cách nói chia tay với Mỹ là về chính sách ngoại giao không còn từng bước, từng bước đi theo Mỹ, hoàn toàn không phải là cắt đứt quan hệ với Mỹ. Duterte còn tuyên bố, hiện có rất nhiều kiều dân Philippines đang sinh sống ở Mỹ, duy trì quan hệ với Mỹ phù hợp lợi ích quốc gia của Philippines. Hơn thế, ngay sau khi tỷ phú Donald Trump trở thành Tổng thống đắc cử của Mỹ, Tổng thống Philippines đã lập tức chúc mừng và tuyên bố tiếp tục duy trì quan hệ đồng minh chặt chẽ với Mỹ.

Từ một góc độ khác, tờ Bình quả, nhật báo có quan điểm chống cộng sản Trung Quốc nêu rõ, hiện nay, chính khách thuộc phái thân Mỹ của Philippines có mặt trong mọi cơ quan công quyền của Philippines. Thẩm phán Tòa án tối cao Philippines tại vùng nước còn tồn tại tranh cãi, có thể trở thành ngòi nổ tiềm ẩn luận tội Tổng thống Duterte. Những chính khách thuộc phái thân Mỹ này trong thời gian Aquino II nắm quyền đều là tầng lớp được lợi, ngày nay bị Duterte gạt ra bên lề, đã sớm oán hận trong lòng, có thể hiện đang tập hợp lực lượng, đợi Duterte mắc sai lầm sẽ tiến hành tấn công chính trị.

Tờ Tín báo mới đây phân tích, hiện có tới 3 triệu kiều dân Philippines sinh sống tại Mỹ, khoản kiều hối gửi về nước mỗi năm luôn đứng đầu lượng kiều hối kiều dân Philippines trên khắp thế giới gửi về, mà kiều hối chiếm khoảng 10% GDP của Philippines. Trước khi Duterte thăm Trung Quốc, kết quả một cuộc điều tra dân ý tại Philippines cho thấy, Mỹ vẫn là nước người dân Philippines tin cậy nhất, còn Trung Quốc là nước mà người dân Philippines không tin cậy nhất. Bên cạnh đó, Mỹ có quân đội đồn trú tại Philippines, sức ảnh hưởng đối với quân đội Philippines là vô cùng sâu rộng. Tại Philippines hiện nay vẫn chưa xuất hiện một nguyên thủ chống Mỹ, trái lại từng có thông tin Philippines sẽ xảy ra chính biến khi Duterte muốn cắt đứt quan hệ với Mỹ. Từ đó có thể thấy, sức ảnh hưởng hàng trăm năm của Mỹ tại Philippines là không thể đánh giá thấp.

Cùng quan điểm trên, tờ Minh báo dẫn lời chuyên gia nghiên cứu chiến lược của Đại học Quốc gia Australia, giáo sư Hugh White nêu rõ, Philippines cần có sự bảo hộ quân sự từ Mỹ, quan hệ đồng minh giữa hai nước suốt hơn 7 thập kỷ qua không thể là nói cắt đứt là cắt đứt. Ngay cả khi Duterte thực sự mong muốn như vậy, phía quân đội Philippines cũng sẽ không để Tổng thống Duterte làm như vậy. Còn Duterte tuyên bố không còn nghe theo Mỹ trong mọi việc, cần phải thông qua tăng cường quan hệ với Trung Quốc để thực thi chính sách ngoại giao độc lập hơn, trên thực tế, tính toán của Duterte chính là “nghiêng bên này, ngả bên kia”, một mặt có được “sức mạnh” của Mỹ làm ô bảo hộ an ninh quốc gia cho Philippines. Mặt khác tranh thủ tiền của Trung Quốc để cải thiện kinh tế, dân sinh.

Giáo sư Hugh White phân tích, về phía Mỹ, ngay cả khi điều chỉnh chiến lược châu Á – Thái Bình Dương, Mỹ cũng không dễ gì vứt bỏ cứ điểm chiến lược Philippines. Quan hệ Trung Quốc – Philippines vẫn chịu sự ràng buộc bởi những thay đổi của quan hệ Philippines – Mỹ cũng như sự phát triển của quan hệ 3 bên Trung Quốc – Mỹ – Philippines.

Theo giáo sư Huge White, Tổng thống Philippines Duterte tuyên bố “chia tay Mỹ” giữa lúc Mỹ đang trong giai đoạn bầu cử Tổng thống, còn chưa biết ai sẽ lên nắm quyền nước Mỹ, cho nên cơ bản không ảnh hưởng nhiều đến quan hệ Philippines – Mỹ trong tương lai. Ngay cả việc Duterte lăng mạ Tổng thống Obama sắp mãn nhiệm cũng không ảnh hưởng nhiều đến hướng đi của quan hệ Mỹ – Philippines trong thời gian tới. Tin rằng, nước Mỹ không trong hoàn cảnh bầu cử Tổng thống, Duterte sẽ không có những phát ngôn kiểu mạnh mồm như vậy.

Liên quan đến vấn đề này, nguồn thạo tin Trung Quốc cho biết, Duterte tuyên bố muốn đẩy quân Mỹ tại Philippines ra khỏi nước này, nếu Duterte hành động như vậy đồng nghĩa với đụng chạm đến “vạch đáy” của Mỹ và lật đổ Duterte tự nhiên sẽ trở thành quyết sách của Mỹ. Với Mỹ, vấn đề này không khó, trong bối cảnh hiện nay, đặc công Mỹ có thể mượn danh tội phạm ma túy, hạ sát Duterte, hoặc công khai hơn là lấy lý do Duterte giết người bừa bãi trong chiến dịch chống tội phạm ma túy, Mỹ tiến hành can thiệp nhân đạo, điều động lực lượng đặc nhiệm Mỹ đóng tại Philippines trực tiếp tấn công Phủ Tổng thống, lấy tội danh chống nhân loại để đưa Duterte ra tòa án quốc tế. Nếu như Duterte bất ngờ vấp phải những vấn đề không lường trước, chính phủ Philippines sẽ xuất hiện sự thay đổi lớn và đi ngược với những tuyên bố của Duterte là điều có thể đoán trước.

Nguồn: TKNB – 14/11/2016

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s