Ngày 15/9/2016, mọi thứ đã trở nên rõ ràng khi Chính phủ Anh tán thành dự án xây dựng nhà máy điện hạt nhân Hinkley Point với sự tham gia của công ty nhà nước Trung Quốc – công ty mà hồi tháng 7 đã bị phía Anh trì hoãn quyết định hợp tác bởi các lý do liên quan tới an ninh và sự cần thiết đối với việc nghiên cứu chi tiết hơn các hậu quả có thể xảy ra từ việc mở rộng hợp tác đầu tư của các công ty Trung Quốc vào mạng lưới kinh tế chiến lược. Về điều này, các nhà cầm quyền Anh đã đưa ra các biện pháp bảo vệ mới nhằm giữ việc kiểm soát đối với hoạt động đầu tư nước ngoài tại các dự án cơ sở hạ tầng chiến lược, trong đó có năng lượng hạt nhân.

Tình hình xung quanh Hinkley Point đang cho thấy một mặt, Chính phủ Anh không thể cho phép mình vứt bỏ các đối tác chiến lược trong số các quốc gia ngoài châu Âu. Mặt khác, các nhà cầm quyền mới không thể tíchc ực và nhiệt tình hơn trong việc bảo vệ các lợi ích an ninh quốc gia, trong khi sử dụng sự độc lập trong tiến hành chính sách kinh tế đối ngoại mới nhận được sau khi rút khỏi Liên minh châu Âu (EU).

Quyết định của việc rời khỏi EU có thể dẫn tới thay đổi toàn bộ sự cân bằng các lực lượng trong thị trường nội địa Anh, cũng như sự cân bằng trong cấu trúc địa lý và ngành của các dòng thương mại và nhà đầu tư. Những thay đổi thích hợp có thể động chạm tới Trung Quốc – nước đang cho thấy là một trong những nhà đầu tư năng động vào kinh tế Anh.

Chính sách đầu tư bành trướng của Trung Quốc

Trung Quốc hiện đang giữa vị trí thứ ba về tầm vóc của một nhà đầu tư quốc tế, sau Mỹ và Nhật Bản. Tổng lượng đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) của Trung Quốc năm 2015 đạt 128 tỷ USD, tăng 3,6% so với năm 2014. Theo các chuyên gia Đức, tới năm 2020, con số này có thể tăng lên gần gấp đôi, đạt khoảng 250 tỷ USD.

Phần lớn FDI của Trung Quốc hướng tới các lĩnh vực dịch vụ, thương nghiệp bán lẻ, giao thông và tài chính, trong khi đó nguồn đầu tư cho sản xuất đã giảm đi đáng kể. Số lượng đầu tư cho lĩnh vực dịch vụ trong năm 2015 tăng tới 55% còn lĩnh vực sản xuất thì giảm tới 33%. Các công ty Trung Quốc đặc biệt tích cực đầu tư cho các lĩnh vực liên quan tới phát triển cơ sở hạ tầng.

Một cách so sánh, tốc độ cao hơn trong phát triển đầu tư của Trung Quốc được nhận thấy tại các nước đối tác khu vực châu Á. Trong năm 2015, tổng số FDI của Trung Quốc tại các nước châu Á đang phát triển khác tăng lên khoảng 1,8 lần, trước tiên là dựa vào việc mở rộng đầu tư trong khuôn khổ các dự án quy mô lớn “Vành đai kinh tế con đường tơ lụa” và “Con đường tơ lụa trên biển thế kỷ 21”. Đồng thời, Bắc Kinh cũng tiến hành chính sách tích cực đa dạng địa lý trong đầu tư và củng cố sự hiện diện về đầu tư và thương mại tại các thị trường ngoài nước, bao gồm cả thị trường các nước châu Âu.

Trong những năm gần đây, Trung Quốc thể hiện là một trong những nhà đầu tư lớn vào kinh tế của các nước phát triển tại châu Âu, trong đó có việc nhờ vào tiến hành các hợp đồng lớn xuyên biên giới nhằm hợp nhất và thu hút. Chẳng hạn, cuối năm 2015, công ty quốc gia China National Chemical Corporation (ChemChina) của Trung Quốc đã thực hiện hợp đồng mua công ty Pirelli của Italy với tổng số tiền là 9 tỷ euro. Tháng 8/2016, ChemChina đã nhận được sự tán thành để mua công ty Syngenta của Thụy Sỹ với giá 43 tỷ USD.

Các công ty Trung Quốc đang tích cực áp dụng vào lĩnh vực năng lượng thay thế, trong khi đầu tư và mua, chẳng hạn việc mua bán ngoài khơi về sản xuất năng lượng gió – nguồn năng lượng đang thuộc về các công ty năng lượng lớn của châu Âu và triển khai phần lớn trên lãnh thổ Anh. Ở đây đang nói riêng về các hợp đồng mua của các công ty nhà nước Trung Quốc State Development and Investment Corporation trong việc mua bán với công ty Repsol của Tây Ban Nha vào tháng 5/2016 hay việc công ty Trung Quốc China Three Gorges Corporation mua 30% cổ phần dự án ngoài khơi Moray Firth của công ty EDP Renovaveis của Bồ Đào Nha và các trao đổi mua bán khác.

Rất quan trọng khi nhận xét rằng những năm gần đây, trong chính sách đầu tư của Trung Quốc ra nước ngoài, những thay đổi căn bản đã được ghi dấu.

Thứ nhất, đang diễn ra sự định hướng lại một cách nhanh chóng từ việc đầu tư vào khu vực thực tế trong lĩnh vực dịch vụ và tham gia các dự án cơ sở hạ tầng lớn.

Thứ hai, việc đầu tư vào các dự án sản xuất theo công nghệ cao hơn, trong đó có các dự án trong lĩnh vực năng lượng thay thế, công nghệ sinh học và các lĩnh vực khác, đang được mở rộng. Số hợp đồng mua các công ty và nhà máy sản xuất theo công nghệ cao, những cái mà các nhà cầm quyền Trung Quốc coi là cách nhanh và hiệu quả nhất để tiếp cận các công nghệ tiên tiến, đang tăng lên.

Thứ ba, phần lớn nhất trong tổng số FDI của Trung Quốc là thuộc các công ty nhà nước (khoảng 70% theo thực tế năm 2015). Về điều này, xu hướng chung giai đoạn 2000 – 2015 là theo chiều đi lên.

Thứ tư, các công ty Trung Quốc đang dần chuyển từ đầu tư với tư cách cổ đông không kiểm soát nhằm khai thác lợi nhuận sang dạng mua các công ty nước ngoài, tăng cổ phần của mình trong các dự án, tham gia vào quá trình thông qua quyết định và sử dụng các mục tiêu hạ tầng cơ sở phù hợp với các ưu tiên chiến lược riêng. Xu hướng sau cùng có thể gây ra sự bất an cho các nước được đầu tư vì việc mất kiểm soát có thể xảy ra đối với các mục tiêu hạ tầng cơ sở chiến lược và vì sự phát sinh các nguy cơ đối với an ninh quốc gia.

Sự bành trướng của Trung Quốc tại Anh

Trong giai đoạn 2000 – 2015, Anh giữ vị trí số 1 trong số các quốc gia EU về tổng số FDI của Trung Quốc – đạt 15,164 tỷ euro, so với 11,186 tỷ của Italy, 9,485 tỷ của Pháp và 7,905 tỷ của Đức. Theo số liệu của công ty luật quốc tế Baker & McKenzie, năm 2015, tổng số tiền đầu tư của Trung Quốc là 3,3 tỷ USD.

Trước năm 2012, các hướng đầu tư chính của Trung Quốc là mạng lưới ngân hàng, năng lượng mặt trời, ngành chế tạo ôtô và giao thông liên lạc. Những năm gần đây đánh dấu xu hướng tăng cường đầu tư của nước này vào lĩnh vực chế tạo công nghệ và cơ sở hạ tầng, còn mạng lưới tài chính và sản xuất thực tế đang nhường lại vị trí của mình. Ngoài ra, từ việc mua các cổ phần không lớn trong thương mại, các công ty Trung Quốc chuyển sang đẩy mạnh các hợp đồng về hợp nhất và thâu tóm. Mặc dù giá trị các bản hợp đồng tương ứng được các nhà đầu tư Trung Quốc tiến hành tại thị trường Anh giảm đi, nhưng số lượng các bản hợp đồng lại có chiều hướng tăng lên. Về điều này, các khoản tiền được đặt chủ yếu vào lĩnh vực bất động sản, khai khoáng, dầu mỏ và khí đốt, xây dựng và giao thông, thương nghiệp bán lẻ và mạng lưới ngân hàng.

Đầu tư vào các công trình cơ sở hạ tầng lớn của Anh đang là một trong những ưu tiên chiến lược của các công ty Trung Quốc. Năm 2012, công y China Investment Corporation của Trung Quốc đã mua 8,68% cổ phần của công ty Thames Water Utilities Ltd. và 10% cổ phần của Heathrow Airport Holdings của Anh. Trước đó 1 năm, công ty Cheung Kong Infrastructure Holdings của Trung Quốc đã thực hiện hợp đồng mua công ty Northumbrian Water. Đưa nhiều vốn hơn vào các công trình cơ sở hạ tầng lớn, các công ty Trng Quốc dự định sử dụng chúng với tư cách căn cứ đầu cầu để mở rộng sự hiện diện của mình tại châu Âu. Cho nên, công ty Beijing Construction Engineering Group của Trung Quốc đã đầu tư vào dự án Airport City Manchester, công ty Chinese Construction Company dự định tham gia trên cơ sở đồng đẳng (50:50) vào các dự án của công ty xây dựng Carillion của Anh, còn công ty China Railway Group đang xem xét đề nghị đầu tư vào dự án High Speed 2.

(còn tiếp) 

Nguồn: Russiancouncil.ru

TLTKĐB – 15/12/2016

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s