Ngày 7/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump khiến cả thế giới ngạc nhiên khi ra lệnh bắn 59 tên lửa hành trình vào căn cứ không quân Shayrat tại Syria để đáp trả vụ tấn công hóa học do chính quyền Damas tiến hành nhắm vào thường dân ở Khan Cheikhoun. Theo trang Huffington Post (7/4), chỉ một mũi tên bắn đi, Tổng thống Mỹ đã đạt được 7 mục tiêu, đồng thời một lần nữa chứng minh ông Trump là người khó lường.

Cho đến giờ, đường lối đối ngoại của Tổng thống Mỹ khá rõ ràng: hạn chế vai trò của Hoa Kỳ trong mọi hiệp định khác nhau, từ lĩnh vực thương mại đến quân sự, vì mục đích “làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại”. Ngày 30/3, cả Ngoại trưởng Rex Tillerson và đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc Nikki Haley, đều tuyên bố việc Tổng thống Syria Bachar al-Assad ra đi không còn là “ưu tiên” đối với Mỹ.

Vậy mà mọi chuyện đã thay đổi trong vòng một tuần. Sau khi lên án vụ tấn công hóa học tại Syria như nhiều nguyên thủ khác, Tổng thống Donald Trump dường như quyết định tăng tốc khi ra lệnh bắn 59 tên lửa vào lãnh thổ Syria. Ngoài hậu quả, hiện chưa chắc chắn, về phương diện địa chính trị thế giới, bước ngoặt này có thể phục vụ các lợi ích của Tổng thống Mỹ , trên trường quốc tế cũng như các vấn đề chính trị nội bộ. Huffington Post phân tích 7 điểm chính sau.

1/ Donald Trump thể hiện vị trí tổng thống và muốn mọi người nhớ điều này

Đợt tấn công của Mỹ tại Syria đánh dấu quyết định đầu tiên về lập trường của Donald Trump, hoàn toàn độc lập với di sản chính trị mà cựu tổng thống Barack Obama để lại. Đối với Tổng thống Mỹ đương nhiệm, vụ tấn công Syria cũng là cách thể hiện khác biệt với người tiền nhiệm.

Năm 2012, Barack Obama từng khẳng định việc sử dụng vũ khí hóa học tại Syria sẽ là “lằn ranh đỏ” không được vượt qua. Một lời tuyên bố gây xôn xao, cuối cùng lại tác động ngược lại tổng thống Mỹ thời đó. Vì sau vụ thảm sát Ghouta (Syria) năm 2013, Barack Obama đã chần cừ can thiệp quân sự, để cuối cùng rút lui và chấp nhận một bản thỏa thuận với Nga về việc phá hủy kho vũ khí hóa học của Syria. Vậy là “lằn ranh đỏ” bị chế nhạo, trong đó có cả tướng Micheal Flynn, cựu cố vấn an ninh của Donald Trump.

Khi cho thực thi những lời đe dọa của ình chỉ trong vòng vài giờ, phải chăng Donald Trump cuối cùng cũng tìm cách thể hiện vai trò của người đứng đầu hành pháp?

Ông Pierre Guerlain, giáo sư về văn minh Mỹ, phân tích: “Bỗng nhiên, chúng ta tin vào lời nói của Trump. Đó là một đòn truyền thông bậc thầy”.

Tuy nhiên, chẳng có gì đảm bảo về tỉ lệ tín nhiệm của Tổng thống Mỹ, cú đánh cược này sẽ phải trả giá, vì bị tổn thương do chiến trnah Iraq, rồi đến Afghanistan, người dân Mỹ không hưởng ứng một cuộc tham chiến mới. Vì vậy quyết định của Donald Trump có thể tác động đến tỉ lệ được lòng dân của ông, đang bị sụt giảm từ khi ông bắt đầu nhiệm kỳ.

2/ Gây ấn tượng với Trung Quốc, Triều Tiên và Iran

Như trùng hợp ngẫu nhiên, quyết định can thiệp của Mỹ được đưa ra đúng vào lúc Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đang công du Hoa Kỳ. Sự tính toán hoàn hảo cho phép Donald Trump chứng minh quyền lực trong mắt Trung Quốc mà ông chủ Nhà Trắng duy trì mối quan hệ tế nhị.

Đúng là cuộc gặp giữa hai nguyên thủ được đánh giá “rất khó khăn” với nhiều cuộc đàm phán nhạy cảm về thâm hụt thương mại và vấn đề hạt nhân Triều Tiên. Tuy nhiên, quyết định đầy ngạc nhiên của Donald Trump đã làm đảo lộn mọi vấn đề ưu tiên và gửi một tín hiệu đặc biệt mạnh mẽ đến châu Á: Tổng thống Mỹ “sẵn sàng đưa ra các biện pháp dứt khoát, khi cần thiết” như tuyên bố ngày 6/4 của Ngoại trưởng Rex Tillerson.

Đây là thông điệp cần được chú ý tiếp nhận tại châu Á, vì chỉ vì ngày trước khi đón Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Tổng thống Mỹ đã lên tiếng cảnh báo Bình Nhưỡng trong buổi trả lời phỏng vấn Financial Times: “Nếu Trung Quốc không giải quyết vấn đề Triều Tiên, chúng ta sẽ làm”.

Một nước khác có thể cũng đang chú ý theo dõi cuộc phản công của Mỹ là Iran. Quốc gia Trung Đông này duy trì mối quan hệ căng thẳng với Chính quyền Trump. Điểm bất đồng chính giữa hai nước là thỏa thuận hạt nhân Iran được Chính quyền Obama ký năm 2015 và thường xuyên bị chính phủ hiện nay chỉ trích.

Donald Trump từng trực tiếp đe dọa Iran sau khi nước này tiến hành thử tên lửa hành trình ngày 29/1. Vài ngày sau, Tổng thống Trump viết trên Twitter: “Iran đang đùa với lửa. Họ đã không biết đánh giá lòng tử tế của tổng thống Obama với họ. Nhưng tôi thì không!”. Khi tấn công Syria, thông điệp đưa ra rất rõ ràng: Donald Trump, càng khó đoán hơn bao giờ hết, không ngần ngại cho thi hành những lời đe dọa của mình.

3/ Giữ khoảng cách với Nga

Khi bước vào Nhà Trắng, Donald Trump ngay lập tức nói thẳng: quan hệ Mỹ – Nga phải tiến triển, thậm chí Tổng thống Mỹ còn hy vọng “một mối quan hệ rất tốt đẹp” với đồng nhiệm Ng. Tuy nhiên, ý định rõ ràng này cùng với cùng với những nghi ngờ vê việc Nga can thiệp vào đợt tranh cử tổng thống Mỹ, cuối cùng lại tác động ngược đến Tổng thống Donald Trump, người từng bị bà Hillary Clinton cáo buộc là “con rối” của Vladimir Putin.

Khi tấn công vào quôc gia được Moskva bảo trợ ở Trung Đông, Donald Turmp có thể thoát khỏi tầm ảnh hưởng của Tổng thống Nga. Vladimir Putin coi sự can thiệp của Mỹ là “hành động xâm lược đối với một nhà nước có chủ quyền”. Còn theo nhận định của giáo sư Pháp Pierre Guerlain, “với hành động mang tính biểu tượng này, Donald Trump muốn gột bỏ mọi nghi ngờ là con rối của Putin”.

Liệu cuộc tấn công ngày 7/4 có đủ để làm dịu công luận và bịt miệng mọi nghi ngờ can thiệp hay không? Chưa chắc, vì FBI đã mở một cuộc điều tra. Ngược lại, quyết định đánh vào Syria “giáng thêm một đòn đáng kể cho quan hệ Nga – Mỹ, hiện đang trong tình trạng xấu”, như khẳng định trước báo giới của ông Dmitri Peskov, một orng số phát ngôn viên của Tổng thống Putin.

(còn tiếp) 

Nguồn: Tổng hợp báo chí Mỹ

TKNB – 12/04/2017

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s