Đối với các doanh nghiệp, đạt được “hiệu ứng mạng” có nghĩa là đã thu được những khoản lợi nhuận lớn hơn rất nhiều lần so với lợi nhuận của các chiến lược kinh doanh khác. “Hiệu ứng mạng” mang lại cho doanh nghiệp doanh số bán hàng tăng theo cấp số nhân. Như ví dụ đã phân tích ở phần đầu của bài, khi doanh nghiệp đã có một mạng lưới khách hàng, việc thu hút những người mới gia nhập thị trường sẽ rất dễ dàng và mỗi cá nhân trong mạng lưới sẽ có nỗ lực, bằng cách này hay cách khác, để thu hút những người tiêu dùng khác nhằm làm tăng lợi ích của mình trong mạng lưới. Doanh số bán hàng tăng liên tục theo cấp số nhân trong khi giá bán ra không đổi sẽ dẫn đến những khoản lợi nhuận tăng dần theo cấp số nhân chứ không còn cấp số cộng như thông thường. Đây chính là lý do mà doanh nghiệp nào cũng muốn đạt được “hiệu ứng mạng” trên thị trường.

Trong một môi trường mà yếu tố cạnh tranh đang ngày càng trở nên gay gắt, các doanh nghiệp cạnh tranh với nhau không chỉ bằng giá cả và chất lượng mà còn tính đến các nhân tố phương thức thnah toán, phương thức giao hàng, mẫu mã, bao bì…; khi các hình thức cạnh tranh cũng ngày càng phong phú hơn thì doanh nghiệp càng khó khăn hơn bao giờ hết để có thể tồn tại. Trong điều kiện này, “hiệu ứng mạng” được coi là một giải pháp hiệu quả, không những giúp cho doanh nghiệp đứng vững trên thị trường mà còn duy trì được chiến thắng lâu dài nếu biết áp dụng các chiến lược phù hợp.

Nói tóm lại, trong điều kiện cạnh tranh quốc tế hiện nay, khi ý tưởng, thiết kế và công nghệ được đánh giá là yếu tố quyết định đến sự thành bại của doanh nghiệp thì “hiệu ứng mạng” với lợi nhuận tăng dần là một gợi ý tốt giúp cho các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp có liên quan đến lĩnh vực công nghệ cao thành công trên thị trường và ngược lại, cạnh tranh quốc tế cũng là môi trường lý tưởng, là động lực để “hiệu ứng mạng” phát triển trong các doanh nghiệp.

3/ Kinh nghiệm áp dụng thành công “hiệu ứng mạng” của một số doanh nghiệp trên thế giới

a/ Kinh nghiệp của Tập đoàn eBay

Tập đoàn eBay được thành lập năm 1995 tại thành phố San Jose, California (Mỹ) bởi một lập trình viên người Mỹ gốc Pháp là Pierre Omidyar. Đầu tiên, Omidyar có định xây dựng một website nhỏ để bán các máy in laser đã qua sử dụng. Nhưng một người có nhu cầu đã đặt mua một lúc 15 chiếc máy ngay trên website và Omydiar đã biết www.ebay.com thành một trang buôn bán, đấu giá chuyên nghiệp. Xuất phát điểm chỉ là một chỗ hẹn mua/bán các đồ vật mới hoặc cũ trên mạng Internet, eBay đã phát triển với một quy mô lớn hơn ban đầu rất nhiều. Những gì diễn ra cho thấy, eBay đã tạo ra một cách thức kinh doanh hoàn toàn đặc thù, chưa từng tồn tại trước đó.

Nguyên lý hoạt động cơ bản của eBay là những người cần bán một món hàng sẽ đăng món hàng đó lên eBay, mời chào người mua đấu giá trong một khoảng thời gian nhất định (ví dụ: 1 tuần, 1 tháng…). Người mua được hàng sẽ là người chấp nhận trả giá cao nhất cho món hàng. Như vậy, càng có nhiều người mua tham gia đấu giá thì cuộc đấu giá càng sôi động, người bán càng thu được lợi, hàng bán được với giá cao, đôi khi là cao hơn giá kỳ vọng rất nhiều lần. Việc này sẽ thu hút những người bán khác thấy được lợi ích của việc bán hàng trên eBay và họ sẽ dần dần giới thiệu hàng hóa của họ trên eBay. Khi có nhiều món hàng được rao bán trên eBay, người mua có thể mua bất ỳ món hàng nào họ cần ở trên đó. Việc này thu hút nhiều người mua đến với eBay khiến việc bán hàng trên eBay trở nên dễ dàng hơn. Những người bán khác thấy được lợi ích của việc bán hàng trên eBay như vậy sẽ lần lượt gia nhập vào “gia đình eBay”, tạo ra thêm lợi ích cho chính bản thân họ và những người bán đã tham gia eBay từ trước. Khi càng có nhiều người mua và người bán gia nhập, giá trị của eBay càng tăng thêm lên theo cấp số nhân. eBay đã tạo ra được “hiệu ứng mạng” cho những người bán và “hiệu ứng mạng” ở đây là “hiệu ứng mạng” trực tiếp. Càng nhiều người sử dụng eBay, hệ thống của họ càng mạnh.

Cứ 4 giây lại có một cuốn sách, 30 giây lại có một chiếc máy tính xách tay và 18 phút có một chiếc xe máy được bán trên eBay. Lợi nhuận của eBay trong năm 2010 khoảng 5,6 tỷ USD và hiện tại, công ty có hơn 10000 nhân viên thường xuyên. Tính trung bình, mỗi năm có khoảng 70 triệu người  từ gần 30 quốc gia tham gia mua bán, đấu giá trên eBay theo các quy định, luật lệ riêng của eBay và con số này còn tăng đều đặn hàng năm. Tổng giá trị hàng hóa mua bán trên eBay đạt hàng chục tỷ USD, vượt quá thu nhập quốc dân của nhiều quốc gia (năm 2009, lượng hàng hóa mua bán qua eBay đạt 34 tỷ USD). Hiện có khoảng 200.000 thương gia coi việc kinh doanh, buôn bán trên eBay là công việc làm ăn chính của họ. Những thương gia này bán đủ thứ, từ những đồ chơi rẻ tiền giá 1 USD đến những viên kim cương giá 250.000 USD. Người ta coi eBay không thuần túy là một trang web thương mại điện tử nữa mà như ý kiến của Meg Witman, Giám đốc điều hành eBay cho rằng “eBay là một nền kinh tế tự điều chỉnh”.

Vậy, tại sao eBay có thể thành công? Kinh nghiệm và bí quyề thành công của eBay khi tạo ra “hiệu ứng mạng eBay” là gì? Có thể nói ngắn gọn, thành công của eBay có được là nhờ chiến lược là người đầu tiên tung sản phẩm ra thị trường và định vị sản phẩm.

Vai trò người trung gian

Trong khi hàng loạt công ty thương mại điện tử khác nghiêng ngả, lao đao, thậm chí phải đóng cửa thì eBay vẫn tiếp tục tăng trưởng không ngừng. Vấn đề là các công ty kia đã dựa quá nhiều vào mô hình doanh nghiệp hữu hình, Amazon xét cho cùng cũng chỉ là một đại lý bán lẻ, Expedia giống như một văn phòng du lịch còn Webvan chẳng khác gì một dịch vụ đưa thực phẩm tận nhà. Tất cả đều đã có từ lâu trước khi Internet ra đời. Không giống như các công ty này, mô hình kinh doanh của eBay thực sự phù hợp với mạng Internet, khi toàn bộ khái niệm của đấu giá thực đã được chuyển một cách cực kỳ hoàn hảo lên môi trường mạng Internet. Một lý do khác giúp eBay vượt lên trên các đối thủ của mình chính là ở mức độ tập trung vốn ít hơn. Họ chỉ đóng vai trò người trung gian kết nối người bán với người mua, song không tham gia trực tiếp và một khâu nào cả.

Amazon phải bỏ công xây dựng nhà kho để chứa tất cả các mặt hàng họ bán, rồi lại còn phải gánh chịu phí vận chuyển sản phẩm tới chỗ khách hàng… Trong khi eBay giao lại công việc cất trữ và vận chuyển cho hai bên mua bán tự thỏa thuận. Đáng nói là khoản  chi phí này có thể đội lên tới hơn 1/3 tổng doanh thu của Amazon.

Yếu tố “vui nhộn”

Nhiều người cảm thấy tham gia đấu giá cũng giống như một hoạt động giải trí, giống như khi người ta đến chợ đồ cũ mua sắm vậy. eBay tạo cho họ có cơ hội đi mua hàng một cách vui vẻ. Đó chính xác là một cái chợ trên mạng Internet, nơi người mua có thể tìm thấy một món đồ họ muốn mua, cả mới lẫn cũ.

eBay cũng có thể là một sự lựa chọn tốt cho những khách hàng có ngân sách không nhiều. Những người truy cập vào đây hầu hết đều biết rõ giá cả của một mặt hàng cụ thể được bày bán trong các cửa hàng hữu hình và họ tới eBay để tìm kiếm hợp đồng mua bán. Với những ai đang phải thi hành chính sách thắt lưng buộc bụng thì eBay chính là nơi hoàn hảo nhất.

Tính cộng đồng

Nhưng vui nhộn không phải là đặc điểm riêng của một nơi đấu giá cụ thể nào, phía sau thành công của eBay còn có nhiều điều hơn thế. Sở dĩ eBay nổi trội hơn các sàn đấu giá khác là do đã xây dựng được cả một cộng đồng. Người mua và người bán có thể dễ dàng giao tiếp, liên hệ hoặc trao đổi ý kiến và đánh giá với nhau. Tính cộng đồng đó đã tạo nên “hiệu ứng mạng”. Càng nhiều người sử dụng eBay, hệ thống của họ càng mạnh. Tất cả những người mua đều đến eBay bởi đó là nơi những người bán đang chờ sẵn, và tất cả những người bán cũng đến đó, bởi eBay chính là điểm hẹn cho người mua.

Bảo đảm an toàn

Một chiến lược đúng đắn khác nữa của eBay là thiết kế trang web có giao diện đơn giản và dễ sử dụng. eBay đã sớm nhận ra một điều là những khách hàng khi sử dụng mạng luôn muốn những trang web họ vào thật nhanh, hiệu quả và được sắp xếp một cách khoa học. Về mặt kỹ thuật, eBay chú trọng bảo đảm độ thông của mạng và khả năng kiểm soát lưu lượng truy cập mà không gặp phải bất cứ khó khăn nào, nên rất hiếm khi dịch vụ bị gián đoạn. eBay đã phải mất nhiều công sức mới có thể tạo được ấn tượng tốt đẹp như hiện nay, và đó chính là một môi trường phát triển vững chắc.

Ngoài ra, eBay đã rất chú trọng đến khâu an ninh và độ tin cậy công việc, tạo dựng niềm tin đối với khách hàng. Họ làm việc cật lực để có thể duy trì các tiêu chuẩn do khách hàng đặt ra, để hạn chế việc lạm dụng hệ thống giao dịch cũng như để loại bỏ những khâu không thích hợp. Nếu như các chính phủ trên thế giới thiết lập các quy định, luật lệ cho nền kinh tế của quốc gia họ thì “nền kinh tế eBay” cũng có những quy định, luật lệ riêng của mình để bảo đảm rằng các doanh nhân khi tham gia vào “nền kinh tế eBay” không thể tùy ý làm mọi thứ họ muốn. eBay còn thiết lập riêng bộ phận Trust and Safety Department kiểm tra trên các website để tìm ra đầu mục niêm yết hàng hóa đáng ngờ rồi phối hợp với các cơ quan hành pháp địa phương truy bắt kẻ lừa đảo. eBay cũng xây dựng một phần mềm có thể phát hiện các dấu hiện và hành vi đáng ngờ tương tự các turờng hợp lừa đảo đã xảy ra trước đó.

(còn tiếp) 

TH: T.Giang – SCDRC

Nguồn tham khảo: Nguyễn Thị Tường Anh – Áp dụng “hiệu ứng mạng” trong cạnh tranh quốc tế – NXB CTQG 2014

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s