Thứ sáu, nhiều doanh nhân và nhà hoạch định chính sách phương Tây mong muốn tránh bất kỳ biện pháp nào có thể làm gián đoạn công việc kinh doanh của họ và các mối quan hệ kinh tế lớn hơn với Trung Quốc. Những mối quan ngại này trở nên rõ ràng nhất trong các đồng minh Tây Thái Bình Dương, cũng như ở Mỹ và các tập đoàn khác đã đầu tư mạnh mẽ vào việc phát triển các quan hệ thân thiết với doanh nghiệp Trung Quốc. Các cơ quan Trung Quốc đã tích cực thúc đẩy những lo lắng này, tuyên truyền những tình thế tiến thoái lưỡng nan giả mạo, và thổi phồng những hậu quả có thể có đối với các nền kinh tế khu vực của bất kỳ hành động nào được thực hiện nhằm đối đầu với sự quyết đoán của Trung Quốc.

Thành công của các hoạt động thông tin của Bắc Kinh ở các nước phương Tây là nhân tố thứ bảy giải thích cho sự rụt rè của các đồng minh phương Tây đối với hành vi của Trung Quốc ở Biển Đông. Những hoạt động này đã được trợ giúp bởi việc Trung Quốc mua các doanh nghiệp truyền thông ở các nước phương Tây cũng như việc lôi kéo các nhà ra quyết định then chốt, các nhà báo và giới học giả thông qua các chuyến thăm tới Trung Quốc được chi trả hoàn toàn; sự đóng góp các nguồn tài chính đáng kể cho các đảng chính trị; và việc thành lập nhiều kiểu hiệp hội thân Bắc Kinh, bao gồm các Viện Khổng Tử ở các trường đại học; sự lồng ghép thường xuyên những phụ trương của Trung Quốc vào các tờ báo ở thành phố lớn; và việc đại sứ quán, lãnh sự quán và các thực thể thân Bắc Kinh khác định kỳ tổ chức các buổi tuần hành, các buổi hòa nhạc và những sự kiện khác mang tính “yêu nước”. Các hoạt động thông tin mạng và tình báo đã được sử dụng nhằm tăng cường các thông điệp quan trọng, tuyển mộ các nhân viên tình báo Trung Quốc và “các nhân vật có ảnh hưởng”, và hăm dọa, cưỡng ép và ngăn chặn những hành động chống đối của đồng minh.

Nhân tố thứ tám là về văn hóa. Các cử tri phương Tây có vẻ lo sợ về việc châm ngòi đối đầu và sự leo thang tranh cãi nhiều hơn so với các đối tác của họ ở Trung Quốc. Hugh White, một quan sát viên nổi tiếng trong những vấn đề của khu vực, thậm chí từng lập luận rằng Mỹ không nên đối đầu với chủ nghĩa bành trướng của Trung Quốc trừ phi các nhà lãnh đạo của họ sẵn sàng “thuyết phục đa số người Mỹ rằng Mỹ cần và sẽ sẵn sàng tiến hành một cuộc chiến tranh hạt nhân nhằm duy trì quyền lãnh đạo của Mỹ ở châu Á”. Những tuyên bố như thế này phản ánh những đánh giá thiếu sót về sức mạnh tương đối, những giả định đáng ngờ về sự sẵn sàng của Bắc Kinh sử dụng vũ khí hạt nhân chống lại Mỹ, và việc không xem xét một loạt chiến lược liên minh có khả năng và một danh sách rất dài gồm những lựa chọn phi quân sự sẵn có để các đồng minh kiềm chế chủ nghĩa phiêu lưu của Trung Quốc. Một trong những vấn đề cốt lõi với cách tiếp cận của các chính phủ Mỹ, Nhật Bản và Australia là tuyên bố sai nghiêm trọng của họ về các lợi ích liên minh. Những đồng minh này chắc chắn có lợi ích mạnh mẽ trong quyền tự do đi lại trên biển và trên không và trong việc chứng kiến các tuyên bố chủ quyền cạnh tranh trong khu vực được giải quyết theo cách hòa bình phù hợp với luật pháp quốc tế. Tuy nhiên, những lợi ích mạnh mẽ nhất của các đồng minh thực sự mở rộng vượt ra ngoài các mục tiêu có giới hạn, phần lớn là mang tính chiến thuật này.

Trên thực tế, lợi ích then chốt thứ nhất của các đồng minh là đảm bảo rằng Trung Quốc không chi phối Biển Đông tới chừng mức mà nước này có thể đơn phương quyết định trật tự khu vực và áp đặt mức độ chủ quyền mà các nhà nước ven biển được hưởng. Lợi ích then chốt thứ hai của các đồng minh là hạn chế tiềm năng các hành động chiếm hữu của Trung Quốc ở Biển Đông nhằm đặt ra một tiền lệ cho những hành động bất hợp pháp hơn nữa, hung hăng hơn nữa của Bắc Kinh trong ngắn hoặc dài hạn. Lợi ích liên minh then chốt thứ ba là đảm bảo rằng những sự vi phạm nghiêm trọng Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển của Trung Quốc, việc họ bác bỏ phán quyết của Tòa Trọng tài và việc nước này thách thức trực tiếp luật pháp quốc tế không được lặp lại. Khi theo đuổi những lợi ích thực chất hơn này, các nhà lãnh đạo đồng minh cần lựa chọn một khái niệm chiến lược rõ ràng nhằm thúc đẩy một chiến dịch phản đối. Những lựa chọn rõ ràng nhất là lựa chọn một chiến lược ngăn chặn xâm nhập, một chiến lược áp đặt phí tổn, một chiến lược tấn công chiến lược của Trung Quốc, hoặc một chiến lược làm xói mòn vai trò lãnh đạo ở Bắc Kinh. Bất kể khái niệm chiến lược được lựa chọn là gì, thì một nền tảng thiết yếu sẽ là một tư thế quân sự liên minh mạnh mẽ hơn và mang tính thuyết phục hơn ở Tây Thái Bình Dương.

Xét tới những hành động của Bắc Kinh trong suốt 5 năm qua, có sự cấp thiết phải vượt ra ngoài cái gọi là “xoay trục” và “tái cân bằng” tiến tới một sự can dự quân sự toàn diện hơn với khu vực mà có thể được gọi là Chương trình quan hệ đối tác an ninh khu vực. Các mục tiêu hàng đầu của một chương trình như vậy sẽ là thể hiện ưu thế quân sự liên minh tiếp tục trong chiến trường, ngăn chặn chủ nghĩa phiêu lưu hơn nữa của Trung Quốc, và củng cố lòng tin của các đồng minh và đối tác khu vực về trách nhiệm của các đối tác phương Tây để họ cảm thấy có khả năng chống lại một cách chắc chắn bất kỳ âm mưu cưỡng ép nào. Chiến lược liên minh hiệu quả nhất sẽ mang tính đổi mới và không cân xứng. Chỉ bởi vì Bắc Kinh đã tập trung những hành động quyết đoán nhất của mình ở Biển Đông và biển Hoa Đông trong những năm gần đây, sử dụng nhiều hình thức khác nhau là quân đội, cảnh sát biển, lực lượng dân quân biển và các phương tiện chiến tranh chính trị, điều đó không có nghĩa rằng các đồng minh cần phản công bằng cách tập trung tất cả nỗ lực của họ vào những chiến trường đó và triển khai những mô hình tương tự đó. Ngược lại, các lựa chọn liên minh hiệu quả nhất có khả năng tập trung vào việc gây một vài kiểu áp lực nhằm vào những yếu kém chủ yếu của sự lãnh đạo của Trung Quốc trong bất kỳ chiến trường nào thích hợp. Những chiến dịch như vậy cần bao gồm một sự pha trộn được xác định một cách cẩn thận các biện pháp có thể được duy trì trong một khoảng thời gian kéo dài. Các biện pháp tiềm năng có khả năng sẽ mở rộng vượt hẳn ra ngoài các lĩnh vực quân sự và ngoại giao tiêu chuẩn nhằm tính tới những sáng kiến về địa chiến lược, thông tin, kinh tế, tài chính, nhập cư, pháp lý, chống quyền lãnh đạo và các sáng kiến. Một vài biện pháp trong số này sẽ bao gồm các chính sách được công bố được thiết kế nhằm ngăn chặn các hành động của Trung Quốc, đem lại niềm tin cho các đồng minh và bạn bè, và định hình môi trường hoạt động tác chiến rộng lớn hơn. Các biện pháp khác sẽ được phân loại và thiết kế một phần nhằm duy trì sự mất cân bằng của Trung Quốc và khuyến khích sự thận trọng lớn hơn ở Bắc Kinh.

Chắc chắn sẽ có những người ở các nước đồng minh thích chính phủ của họ “vờ như không biết”. Tuy nhiên, bản chất và quy mô thách thức của Trung Quốc có nghĩa là một thất bại của Mỹ và các đồng minh trong khu vực nhằm ứng phó bằng một chiến lược đáp trả mạnh mẽ sẽ có những ảnh hưởng căn bản đối với an ninh toàn cầu. Đầu tiên, trên thực tế nó sẽ nhượng lại chủ quyền đối với gần như toàn bộ Biển Đông cho Trung Quốc. Việc đem lại cho Bắc Kinh quyền kiểm soát thực sự đối với sự mở rộng về vận tải và thông tin liên lạc như vậy sẽ có những ảnh hưởng địa chiến lược đáng kể và kéo dài. Nó sẽ tái cơ cấu các phần chính của môi trường an ninh ở Tây Thái Bình Dương và làm phức tạp một cách nghiêm trọng nhiều kiểu hoạt động tác chiến của liên minh trong tương lai.

Hậu quả lớn thứ hai là sự mặc nhận trước những hành động vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế của Bắc Kinh. Điều này sẽ gây tổn hại rất lớn tới nỗ lực liên minh kéo dài nhiều thập kỷ nhằm xây dựng các khuôn khổ của luật pháp quốc tế mà chi phối các mối quan hệ quốc tế, thương mại và các tranh chấp quốc tế. Điều đó sẽ phát đi tính hiệu tới cộng đồng toàn cầu rằng các đồng minh phương Tây không sẵn sàng bảo vệ luật pháp quốc tế.

Hệ quả then chốt thứ ba là nguy cơ khuyến khích Trung Quốc tiến hành các hoạt động chiếm hữu khác, có tiềm năng nghiêm trọng hơn trong những năm sắp tới. Bắc Kinh có thể sẽ coi sự rụt rè, rối trí và vô tổ chức của các quốc gia khác là lời mời gọi chiếm giữ các vùng lãnh thổ mang tính chiến lược hơn và thực hiện các hoạt động khác mang tính quyết đoán lớn. Do đó, bằng việc vẫn cứ rụt rè và vụng về, các nhà lãnh đạo liên minh sẽ gánh chịu rủi ro nghiêm trọng của việc thúc đẩy một cuộc xung đột nghiêm trọng hơn nhiều với Trung Quốc trong những năm tới mà sẽ khó tránh hơn nhiều, nếu không nói là không thể.

Hệ quả lớn thứ tư của việc không hành động theo cách thức mạnh mẽ sẽ là việc gây tổn hại tới khả năng răn đe của liên minh. Hành động yếu ớt của phương Tây vào thời điểm này sẽ gửi đi những thông điệp rất không thích hợp không chỉ tới Bắc Kinh, mà còn tới Moskva và Bình Nhưỡng.

Hệ quả thứ năm của việc Mỹ không hành động gì là buộc phải có sự đánh giá lại những giả định về quốc phòng và an ninh quốc gia rộng lớn hơn của gần như tất cả các nhà nước đồng minh và bạn bè ở Tây Thái Bình Dương, và hơn thế nữa. Do những phản ứng thiếu hiệu quả của các nhà lãnh đạo đồng minh trước những hành động vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế và các chuẩn mực an ninh toàn cầu, họ cần thực hiện những thay đổi gì đối với việc lập kế hoạch an ninh của chính mình? Một số sẵn sàng thăm dò những mối quan hệ đối tác an ninh mới và có tiềm năng đáng tin cậy hơn. Những nước khác có thể tiến hành các chương trình phòng vệ mới, còn những nước khác có thể từ bỏ các yếu tố then chốt về chủ quyền của họ nhằm đạt được những sự thỏa hiệp với Bắc Kinh hoặc với các chế độ theo chủ nghĩa xét lại khác.

An ninh của Tây Thái Bình Dương vẫn là lợi ích cốt lõi của Mỹ và các đồng minh thân cận của nước này. Có đòi hỏi mạnh mẽ là Chính quyền Trump sắp tới phải biến việc đưa ra công thức về một chiến lược đáp trả hiệu quả sớm thành một ưu tiên.

Nguồn: https://warontherocks.com/2016/12/it-is-high-time-to-outmaneuver-beijing-in-the-south-china-sea/

TLTKĐB – 06/01/2017

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s