+ Tiêu chuẩn đặc biệt về phổ biến dữ liệu (NSDD) buộc các nước tham gia phải tuân theo các hành vi chuẩn về thống kê trong bốn lĩnh vực:

  • dữ liệu: phạm vi áp dụng, chu kỳ thực hiện và thời hạn phổ biến;
  • khả năng tiếp cận của công chúng: cung cấp lịch trình phổ biến trước và phổ biến đồng thời dữ liệu;
  • tính toàn vẹn: công bố những thông tin về điều kiện chi phố việc xác lập và công bố dữ liệu, xác định các công chức có thẩm quyền truy cập dữ liệu trước khi công bố, bình luận của các bộ ngành được đưa ra khi công bố dữ liệu, thủ tục sửa đổi và thông báo trước những thay đổi lớn về phương pháp;
  • chất lượng: phổ biến các tài liệu về phương pháp và nguồn, phổ biến thông tin chi tiết và thông tin khác để cho phép kiểm tra chéo được các dữ liệu thống kê;

+ Các nguyên tắc cơ bản để kiểm soát ngân hàng có hiệu quả bao gồm 25 nguyên tắc chủ yếu được Ủy ban Basle xác định nhằm tạo thành một tham chiếu cơ bản bảo đảm kiểm soát ngân hàng có hiệu quả. Các nguyên tắc này được thiết kế để áp dụng được cho tất cả các nước trong khuôn khổ hoạt động kiểm soát ngân hàng theo chế độ tài phán của nước mình;

+ Thấy được việc các tổ chức đa phương coi trọng việc tuân thủ các tiêu chuẩn và quy tắc, vào năm 1999 IMF đã tiến hành soạn thảo các bản báo cáo về việc tuân thủ các tiêu chuẩn và quy tắc (ROSC) (xem bảng 2). Việc đánh giá tình trạng hay sự biến chuyển của việc tuân thủ một hay nhiều tiêu chuẩn được thực hiện trên tinh thần tự nguyện. Có những trường hợp việc đánh giá này lại diễn ra trong khuôn khổ tiến trình giám sát của IMF (tham khảo tiêu đề của điều IV).

 

Bảng 2

 

Bảng 2 tổng hợp các ROSC được công bố vào ngày 1 tháng 1 năm 2002. Đối với mỗi tiêu chuẩn quốc tế, bảng tổng hợp chỉ rõ những nước đã tự tiến hành đánh giá hoặc được đánh giá bởi các nhóm chuyên gia của IMF hay của Ngân hàng Thế giới. Bảng tổng kết này gợi ra nhiều nhận xét. Trước hết, nó cho thấy đại đa số các nước tham gia vào quy trình này là các nước đang phát triển. Tiếp nữa, các tiêu chuẩn thường hay được đánh giá nhất là các tiêu chuẩn liên quan đến tính minh bạch và việc kiểm soát khu vực ngân hàng, và điều này không có gì đáng ngạc nhiên khi biết rằng trọng tâm hiện nay là việc tăng cường các hệ thống ngân hàng quốc gia. Cuối cùng, chúng ta thấy rằng mức độ tham gia tiến trình đánh giá các tiêu chuẩn là rất khác nhau: Trong khi một số nước chọn mẫu tham gia vào việc đánh giá một tiêu chuẩn duy nhất, thì các nước khác lại được đánh giá đa số các tiêu chuẩn. Ví dụ, chỉ có một bản ROSC về Chile, nhưng có tới tám bản về Argentina.

2/ Các tiêu chuẩn: tại sao, khi nào và như thế nào?

Trong thời buổi toàn cầu hóa các thị trường tài chính và di chuyển vốn tự do, hơn 200 chế độ tài phán quốc gia tiếp tục hoạt động một cách biệt lập trong lĩnh vực tiền tệ, kiểm soát, thuế, pháp quy (luật dân sự, thương mại, hình sự hay luật phá sản) và tư pháp. Mặt khác, các cuộc khủng hoảng giai đạon 1997 – 1998 đã gây ra những rối loạn nghiêm trọng tại các nước tự do hóa hệ thống tài chính của mình mà chưa hoàn toàn khắc phục được những yếu kém và tính bấp bênh trong hệ thống kinh tế và tài chính quốc gia. Nỗ lực pháp điển hóa phổ biến rộng rãi những hành vi chuẩn hiện đang được tiến hành trên phạm vi quốc tế hẳn sẽ góp phần vào việc tạo điều kiện cho sự hội nhập của các nền kinh tế quốc gia vào các thị trường toàn cầu. Khi một nước tiến hành toàn cầu hóa, nó phải nỗ lực chuyển đổi các cơ cấu định chế, pháp quy… cho phù hợp với thông lệ được xác lập trên quy mô quốc tế, nếu nó muốn thị trường nước mình phát ra những tín hiệu cho phép nước đó có được vị trí thuận lợi trong “cuộc thi sắc đẹp” trước các nhà đầu tư quốc tế. Chính vì vậy mà việc phổ biến các tiêu chuẩn và quy tắc có ý nghĩa rất lớn:

+ Thứ nhất, việc thiết lập các tiêu chuẩn chung có xu hướng tạo điều kiện cho việc so sánh quốc tế và tránh được những ảnh hưởng ngoại hiện tiêu cực xuất phát từ những thông tin mập mờ và không đầy đủ về chính sách kinh tế của một nước nhất định. Các tiêu chuẩn chung này góp phần tạo ra tính ổn định cho hệ thống tài chính quốc tế, vì nó cho phép các quyết định cho vay và đầu tư trở nên có cơ sở hơn, đồng thời giảm thiểu được nguy cơ lây lan;

+ Thứ hai, thông qua việc ấn định tiêu chuẩn rất cao, các tiêu chuẩn này hướng tới việc tăng cường vai trò của kỷ luật thị trường. Những nước muốn cải thiện khả năng tiếp cận của mình với thị trường vốn quốc tế được khuyến khích quan tâm đến việc áp dụng các tiêu chuẩn này; các tiêu chuẩn này là những tham chiếu có khả năng hướng dẫn các nhà cải cách. Các tiêu chuẩn đó góp phần tăng cường các hệ thống tài chính quốc gia thông qua việc khuyến khích các luật lệ và hoạt động kiểm soát thỏa đáng, tính minh bạch gia tăng cũng như hiệu năng/tính vững chắc cao hơn của các định chế, của các thị trường và của cơ sở hạ tầng;

+ Thứ ba, nếu được thiết kế tốt thì các tiêu chuẩn là một công cụ để nâng cao hiệu năng: vì vậy, các nước cần nhận thức được lợi ích của việc hướng mình theo các tiêu chuẩn này trong quá trình phát triển các định chế và thị trường của mình. Ví dụ, các tiêu chuẩn về vốn tự có của ngân hàng là nhằm giảm thiểu nguy cơ mất khả năng thanh toán của các ngân hàng để bảo vệ hệ thống ngân hàng của một nước, giúp cho người dân đóng thuế tránh được những tổn thất vì các ngân hàng vỡ nợ và thống nhất động cơ tài chính của chủ sở hữu cùng các nhà quản trị ngân hàng với động cơ tài chính của các chủ nợ không được ưu tiên.

(còn tiếp)

Nguồn: Hội đồng phân tích kinh tế – Khủng hoảng nợ, phòng ngừa và giải pháp – NXB CTQG 2005

Daniel Cohen từ Đại học Sư phạm, CEPREMAP và CEPR (Pháp), Richard Portes từ London Business School, EHESS và CEPR.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s