Ngày 23/5, Bộ Chính trị đã ban hành quy định kiểm tra, giám sát kê khai tài sản của khoảng 1000 cán bộ và cơ quan giám sát chính là Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ủy ban Kiểm tra Trung ương. Chuyện kê khai tài sản công chức đã được thực hiện nhiều năm nay những đa số ý kiến cho rằng chưa hiệu quả.

Không chỉ là chống tham nhũng

Ngay sau khi quy định kiểm tra, giám sát kê khai tài sản khoảng 1000 cán bộ được Bộ Chính trị đưa ra, một số nhà quan sát nhận thấy chiến dịch năm nay khác với các năm trước ở chỗ không chỉ chú trọng đến chống tham nhũng mà còn là kiểm soát quyền lực.

Nhà báo Phạm Chí dũng ở TPHCM cho rằng những chiến dịch kiểm tra tài sản trước đây được nói là nhằm chống tham nhũng, nhưng chỉ mang tính hình thức vì số vụ bị phanh phui thiếu trung thực rất nhỏ nhoi. Ông phân tích yếu tố kiểm soát quyền lực trong chiến dịch lần này: “Sau Đại hội XII, vấn đề kiểm soát quyền lực được đặt lên gần như hàng đầu và cực kỳ quan trọng. Việc đưa ông Đinh La Thăng khỏi Bộ Chính trị đã cho thấy một bước không nhỏ trong việc kiểm soát quyền lực…”.

Truyền thông trong nước ngày 29/5 trích dẫn lời bà Lê Thị Thủy, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương nói rằng việc kê khai tài sản cán bộ từ trước đến nay chưa được làm đầy đủ, bài bản. Bà khẳng định quy định mới của Bộ Chính trị sẽ được làm một cách nghiêm túc, không ngoại lệ.

Quy định mới này đưa ra 3 căn cứ để kiểm tra, đó là khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu, khi có phản ánh đơn thư tố cáo và khi có dấu hiệu vi phạm quy định về kê khai tài sản.

Ông Phạm Chí Dũng nhận định thêm một số điểm khác biệt trong chiến dịch kiểm tra kê khai tài sản lần này so với những lần trước: “Lần này, chiến dịch kê khai, kiểm tra tài sản cán bộ được tung ra ngay sau khi xử lý kỷ luật ông Đinh La Thăng. Thứ hai là có con số cụ thể. Theo bà Lê Thị Thủy, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng, con số đó lên tới khoảng 1000 quan chức. Tôi hiểu con số này bao gồm 200 Ủy viên Trung ương, gồm cả Bộ Chính trị và Ban Bí thư. 800 còn lại là ủy viên thường vụ các tỉnh ủy và thành ủy. Một điểm quan trọng nữa đó là sau khi kiểm tra xong phát hiện sai phạm thì sẽ công khai lên báo, đài. Chuyện này trước đây không có”.

Còn theo quan điểm của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Quý Thọ, chuyên gia phân tích chính sách của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, những chiến dịch kê khai tài sản lần trước chưa thành công là do các vấn đề về khủng hoảng kinh tế: “Đặc biệt, nhiệm kỳ trước của Chính phủ phải đối phó với những khó khăn như lạm phát, nợ xấu, doanh nghiệp phá sản nên người ta phải tập trung vào làm chuyện đó nhiều hơn. Gần đây, người ta cho rằng kinh tế dần đi vào quỹ đạo. Tuy nhiên, những sai lầm về kinh tế giai đoạn trước để lại hậu quả nghiêm trọng, trong đó có sự suy thoái của nhiều cán bộ. Cho nên việc này là một giải pháp để kiểm tra sự minh bạch tài sản của cán bộ”.

Đồng tình với quan điểm của ông Phạm Chí Dũng, ông Phạm Quý Thọ cũng cho rằng đây là một giải pháp kiểm soát quyền lực đang được dư luận đề xuất là một trong những biện pháp chủ yếu để tiến tới cải cách thể chế thực chất hơn.

Từ nói đến làm…

Việc kê khai tài sản, thu nhập được chính thức thực hiện từ tháng 12/2013 theo Nghị định số 78/2013/NĐ-CP ngày 17/7/2013 của Chính phủ, nhưng nhiều ý kiến nói rằng việc thực hiện chưa hiệu quả, dẫn đến những lo ngại về chiến dịch lần này. Tiến sĩ Phạm Quý Thọ nhận định: “Tất nhiên, khi nhìn vào quá khứ, người ta vẫn nghi ngờ tính khả thi của giải pháp này. Tuy nhiên, công chúng vẫn hy vọng rằng nếu thực hiện tốt sẽ mang lại những chuyển biến về thể chế. Thậm chí, người ta cho rằng việc này phải làm và làm từ trên xuống dưới, phải làm từ cấp cao nhất xuống”.

Ông Phạm Chí Dũng nghĩ rằng không ai có thể nói trước là chiến dịch lần này có khả thi hay không. Theo ông, muốn làm được, trước hết, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng phải huy động được lực lượng lớn người làm công tác nghiệp vụ kiểm tra kê khai, đặc biệt những người trong hệ thống điều tra pháp luật… Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương của Trung Quốc muốn làm được thành công chiến dịch kiểm tra tài sản cán bộ thì ông Tập Cận Bình phải nắm được cả hai Bộ Quốc phòng và Bộ Công an…

Ông Phạm Chí Dũng nêu một thách thức nữa là việc các quan chức liên kết với nhau chống lại chiến dịch này để bảo vệ tài sản của họ. Ông cho rằng đây sẽ là một trở ngại lớn cho Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vì số cán bộ rất đông.

Ngày 16/3, ông Phạm Trọng Đạt, Cục trưởng Cục chống tham nhũng nói tại Hội nghị tổng kết dự án đánh giá công tác phòng, chống tham nhũng rằng thời gian qua, nhiều địa phương không phát hiện ra trường hợp nào kê khai tài sản không trung thực và không xử lý trường hợp nào về tham nhũng.

Còn theo báo cáo Chính phủ, năm 2015, số người phải kê khai tài sản thu nhập là trên 1 triệu người, nhưng chỉ có 5 người bị kết luận là không trung thực.

Trong khi đó, báo cáo phòng chống tham nhũng năm 2016 của Chính phủ cho thấy trong số 1 triệu bản kê khai, các cơ quan chức năng xác minh 414 người, nhưng lại chưa phát hiện trường hợp nào vi phạm.

Việt Nam đã bắt đầu thực thi Luật phòng chống tham nhũg từ năm 2006 và Nghị định 78 của Chính phủ về minh bạch, tài sản thu nhập từ năm 2013. Tuy nhiên, Báo cáo của Tổ chức Minh bạch Quốc tế hồi đầu năm nay cho thấy Việt Nam hiện đứng thứ 2 ở châu Á về tỷ lệ tham nhũng, chỉ sau Ấn Độ và đứng thứ 113/176 trên bảng xếp hạng toàn cầu về tham nhũng.

Nguồn: RFA

TKNB – 02/06/2017

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s