Để duy trì các thành quả quan trọng, Việt Nam cần đấu tranh chống nạn tham nhũng tràn lan.

Sự thịnh vượng của Hà Nội phản ánh sự “thay da đổi thịt” mạnh mẽ của Việt Nam trong 3 thập kỷ qua. Từ năm 1990 – thời điểm Việt Nam bị xem là một trong những nước nghèo nhất thế giới – kinh tế Việt Nam đã tăng trưởng trung bình 6%/năm và hiện được Ngân hàng Thế giới (WB) xếp vào nhóm các nước có thu nhập trung bình. Bước tiếp theo là phải đáp ứng điều kiện thị trường mới nổi được ấn định bởi các chỉ số như MSCI và S&P Dow Jones, một bước gia tăng nhanh chóng đầu tư nước ngoài và đưa các cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán vào các khoản cho vay thương mại lớn.

Kinh tế Việt Nam phát triển thành công phần nào phản ánh tình hình trong nước. Việc Mỹ dỡ bỏ lệnh cấm vậ Việt Nam năm 1994 và nối lại quan hệ ngoại giao với Việt Nam năm 1995 là những sự kiện có ý nghĩa rất quan trọng đối với Việt Nam. Hiện Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam. Vị trí địa lý ngay cạnh Trung Quốc cũng là một điểm quan trọng. Việt Nam bắt đầu được coi là công xưởng sản xuất chi phí rẻ, thay thế cho nước láng giềng Trung Quốc và việc dễ dàng tham gia vào chuỗi cung ứng hiện có ở phía Nam Trung Quốc càng củng cố điều này.

Tuy nhiên, tập trung vào những lợi thế địa lý của Việt Nam sẽ là hạ thấp cam kết của Đảng đầu tư cho người dân với sự hỗ trợ của các tổ chức phát triển quốc tế. Từ những năm 1990, Việt Nam vay hơn 14 tỷ USD để cách mạng hóa cơ sở hạ tầng quốc gia, tạo điều kiện phát triển kinh tế mạnh mẽ và bền vững. Cuộc cách mạng này bao gồm chương trình điện khí hóa nông thông nhằm đảm bảo hơn 97% hộ dân nông thôn có điện lưới – tăng so với con số chưa đến 50% năm 1998 – và phát triển mạng lưới đường giao thông. Những đổi mới này hỗ trợ rất lớn cho phát triển công nghiệp, vốn được tạo động lực bởi những công nhân được hưởng lợi lớn từ việc chính phủ đầu tư vào giáo dục. Trong kỳ thi toán và khoa học theo chuẩn quốc tế, học sinh Việt Nam thể hiện tốt hơn học sinh ở Mỹ và Anh.

Đồng thời, chính phủ cũng tìm cách mở cửa đất nước để thúc đẩy thương mại và thu hút đầu tư. Chính phủ dỡ bỏ các rào cản, cho phép người nước ngoài sở hữu nhà ở Việt Nam và khuyến khích 63 tỉnh thành cạnh tranh thu hút đầu tư. Chiến lược này đã gặt hái thành công – năm 2016, đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam cao kỷ lục ở mức 24,4 tỷ USD, tiếp sau kỷ lục năm 2015. Dù có thất vọng trước quyết định của Tổng thống Donald Trump rút Mỹ khỏi hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), theo đó Việt Nam sẽ có nhiều cơ hội tiếp cận thị trường Mỹ và khu vực, Việt Nam tiếp tục phá vỡ các hàng rào xuất khẩu đối với hàng hóa của mình. Gần đây, Việt Nam hoàn tất hiệp định thương mại tự do với Hàn Quốc, một trong những nhà đầu tư nước ngoài quan trọng nhất, và đang đàm phán hiệp định với Liên minh châu Âu. Mối quan hệ giữa Việt Nam với Mỹ vẫn chặt chẽ. Mỹ là một trong những thị trường xuất khẩu quan trọng nhất của Việt Nam và là nguồn đầu tư nước ngoài chính của Việt Nam.

Thách thức đặt ra co Việt Nam là phải duy trì đà tăng trưởng này trong khi giải quyết một số hạn chế về mặt cơ cấu đầy khó khăn, một nhiệm vụ trở nên nan giải hơn vì Việt Nam không còn được hưởng một số quỹ hỗ trợ phát triển dành cho các nước nghèo. Vấn đề trước tiên chính là tham nhũng, vẫn được đánh giá là thách thức lớn đối với các công ty làm ăn kinh doanh ở Việt Nam. Theo chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh năm 2016 (một khảo sát về điều kiện kinh doanh ở Việt Nam), Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam thông báo 49% số công ty được hỏi thừa nhận có hối lộ trong năm vừa qua – nhiều công ty từ chối trả lời câu hỏi. Việc này cũng được khẳng định trong Chỉ số Nhận thức Tham nhũng của Tổ chức Minh bạch Quốc tế, tổ chức này luôn xếp Việt nam trong danh sách các nước kém nhất.

Một thực tế đáng tiếc là các lĩnh vực có nguy cơ tham nhũng nhất – trả tiền cho cán bộ địa phương nhằm đảm bảo việc cung cấp kịp thời các dịch vụ hành chính cơ bản, tư nhân hóa bất hợp pháp tài sản nhà nước và phân bổ sai các nguồn lực nhà nước – xuất hiện ở ranh giới giữa lĩnh vực của chính phủ và tư nhân. Ngoài ra, còn có sự khác biệt rất lớn về mức độ phổ biến các hành vi tham nhũng ở từng khu vực – một sản phẩm phái sinh của việc phân quyền của chính phủ.

Các nhà phân tích trong khu vực lưu ý rằng một trong những thách thức lớn đối với chính phủ để giải quyết nạn hối lộ là những đối tượng trục lợi trực tiếp là các đảng viên, đôi khi giữ những vị trí cao. Việt Nam đã tiến hành các biện pháp về mặt lập pháp nhằm đấu tranh với các hành vi này, như thi hành luật công khai tài chính đối với công chức và khởi tố liên tiếp các quan chức cấp cao. Tuy nhiên, những nỗ lực này đã thất bại trong việc giải quyết tận gốc vấn đề. Thách thức lớn của Đảng trong đấu tranh chống tham nhũng là phải chứng tỏ được với người dân và cả các nhà đầu tư nước ngoài, khả năng đối phó với tham nhũng mà không làm phật lòng hay ảnh hưởng tới uy tín của các quan chức hoặc gây tổn hại nghiêm trọng cho chế độ đã đem lại sự thành công kinh tế liên tục trong các thập kỷ gần đây. Sau khi khắc phục được nhiều vấn đề, vốn kìm hãm các quốc gia đang phát triển, năng lực của Việt Nam trong việc giải quyết vấn đề này có thể sẽ có tác động sâu rộng đến tốc độ tăng trưởng.

Nguồn: The Diplomat – 01/06/2017

TKNB – 02/06/2017

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s