Huyền thoại « xúc xích mạt cưa – phoi bào »

Được dùng để bôi nhọ toàn bộ nền sản xuất Liên Xô, toàn bộ nền sản xuất Nga. Cơ sở của huyền thoại là chất lượng cao của các mặt hàng của phương Tây được mua trong thời kỳ Xô viết. Quần áo từ các nước phương Tây có kiểu dáng tuyệt vời. Nhưng chỉ cần năm năm sau cải tổ, bằng chính kinh nghiệm của mình, mọi người mới hiểu ra là sản phẩm lương thực trong nước nhiều điểm còn tốt hơn, và chúng không chứa các phụ gia có hại cho sức khỏe. Điều này cũng đúng đối với hàng loạt sản phẩm công nghiệp khác. Nhưng lúc đó phương Tây đã kịp đẩy vào nước Nga hàng đống hàng hóa hết thời hạn sử dụng, với những phụ gia có hại. Nền nông nghiệp Nga bị phá sản, an toàn lương thực bị phá vỡ.

Huyền thoại này còn được kết hợp với sự bôi đen toàn bộ thời kỳ Xô viết. Các khẩu hiệu về « sự đàn áp của Stalin », « chất lỏng Zdanov », « tên đao phủ đồi bại Béria » chiếm một phần lớn trong công việc của phương tiện thông tin đại chúng. Thời Stalin đã trở thành một quá khứ lịch sử, nhưng phương tiện thông tin đại chúng cứ như điên lên. Thật ra cũng cần phải nói rằng, sau 15 năm cải tổ và « cải cách dân chủ », trong nhận thức một phần đông dân chúng đã có phản ứng ngược lại. Nhiều người nhớ lại « nền dân chủ » Mỹ, chỉ ra sự tiêu diệt toàn bộ thổ dân da đỏ ; những con tàu chết chóc chở người da đen từ châu Phi, mà có tới 50 – 90% nô lệ chết trong khổ nhục ; rồi chế độ nô lệ ở Mỹ, mà nhờ đó nền văn minh dân chủ đã thực hiện sự tích lũy ban đầu ; những quả bom nguyên tử thả trên các thành phố Nhật Bản, biến gần nửa triệu người thành tro bụi hay vết đen trên nền đường ; sự tiêu diệt 1,5 triệu người Việt Nam với việc sử dụng và thử nghiệm trên con người thứ chất độc khủng khiếp nhất – dioxin ; 200 nghìn người Arập chết. Nhưng vào thời đó thì chưa có phản ứng như vậy. Cả thời kỳ Xô viết bị xuyên tạc và phủ đầy sự hận thù. Vào thời đó thì chẳng ai nhớ ra rằng, « tên gián điệp Anh » Béria từng là nhà tổ chức vĩ đại của lá chắn nguyên tử – tên lửa, bảo vệ các thành phố của Liên Xô khỏi 300 quả bom nguyên tử mà Mỹ đã lên kế hoạch tiêu diệt. Mà vụ nổ của 300 quả bom nguyên tử đó cũng đủ để đại đa số dân châu Âu nhiễm phóng xạ. Cả trước đây cũng như bây giờ, sự chỉ trích các huyền thoại được tiến hành trên quan điểm hợp lý, chỉ ra những mâu thuẫn của chúng với logic và suy luận lành mạnh. Ví dụ tiêu biểu của sự chỉ trích này là bài báo, trong đó viết những người sáng tạo huyền thoại nói nhiều về « giá trị tinh thần, về lợi ích kinh tế, mà tất cả những lý lẽ của họ không phải dựa trên các phân tích sâu sắc, mà là sự nhào trộn lừa dối với sự thật ». Trong đó có phân tích 3 luận điểm :

« 1/ Thị trường và phương pháp đi vào thị trường chỉ có một, quy luật của thị trường theo định nghĩa là như nhau. Thị trường không thể là TBCN hay XHCN, cũng như mặt trời vậy.

Trong khi đó… trong mỗi thể chế kinh tế – xã hội nào đều có thị trường của mình, với những hạn chế của mình. Trong thị trường XHCN, người ta tin là chỉ nên buôn bán các sản phẩm được sản xuất ra. Đất đai, lòng đất, rừng và sông ngòi tự nhiên – đó là sở hữu toàn dân và không được buôn bán.

Đối với « các nhà dân chủ », thị trường rõ rằng không phải là phương tiện (phương tiện kiếm lợi ích kinh tế, nâng cao mức sống người dân), mà là mục đích. Vậy nên họ chẳng suy nghĩ gì nhiều. Mà cần phải vậy !… Các nhà « dân chủ » của chúng ta thừa nhận bây giờ ở nước Nga sự tích lũy tư bản thường là bằng con đường tội ác, nói rằng nó cũng giống như giai đoạn đầu của CNTB tại các nước phươg Tây. Nhưng từ đó tới giờ đã 200 năm trôi qua ! Khi chỉ có một khẩu hiệu « Hãy làm giàu ! » thống trị, thì có ai trong số các nhà doanh nghiệp mới sẽ bỏ tiền của vào việc bảo vệ môi trường xung quanh, vào kỹ thuật bảo hộ lao động… ?

2/ Sở hữu cá nhân – đó là sự đảm bảo cho quyền tự do của công dân. Rằng nếu người dân có quyền tư hữu – mọi việc sẽ OK !

Ở đây chỉ cần đưa ra ví dụ của nước Đức Hitler. Chẳng chẽ ở đó không có quyền tư hữu ? Thế mà chế độ phát xít đã đem lại cho nhân dân Đức tai họa như thế nào !

Nhưng cũng đừng nên coi tư hữu là liều thuốc chữa mọi tai họa. Không thể không nhận thấy trong tư hữu các yếu tố phá hoại đạo đức, và các nhân tố tiêu cực khác. Nhất là trong một sự tư hữu không hạn chế, điều mà « các nhà dân chủ » mơ ước. Vào thời đại của chúng ta, trước ngưỡng cửa thế kỷ XXI, con đường phát triển văn minh loài người chủ yếu nằm trong sự kết hợp giữa các nhân tố tư hữu và tập thể.

3/ Năng suất lao động ở CNXH cực kỳ thấp, trong nước chúng ta có một sự « công bằng trong nghèo đói ».

Làm sao có thể nói như vậy về một đất nước đã từng đưa con người đầu tiên lên vũ trụ, về một dân tộc mà sau cuộc chiến tranh tàn phá vĩ đại nhất đã chỉ cần bốn năm để khôi phục hoàn toàn nền kinh tế của mình ? Các nhà kinh tế phương Tây đã từng cho rằng phải mất vài chục năm mới có thể khôi phục đất nước bị tàn phá của mình. Không cần phải đổ tội cho sự ép buộc, được coi là nguyên nhân của những thành tích to lớn ấy. Với sự ép buộc có thể đào được kênh, nhưng chẳng thể tạo ra công nghệ mới được. Theo mức tổng sản phẩm quốc gia trên đầu người thì chúng ta chiếm vững chắc vị trí thứ hai trên thế giới (sau Mỹ, một nước không bị chiến tranh tàn phá) ».

Tất cả các luận điểm của bài báo được trình bày khôn khéo và đúng đắn. Nhưng như Cassirer đã nhận xét, huyền thoại không chịu tác động của các ý kiến hợp lý. Hơn nữa, hệ thống các câu chuyện hoang đường giống như con rắn nhiều đầu, chặt đầu này lại mọc lên đầu khác. Ở đây chúng ta cũng đi tới điểm trung tâm. Trong ý thức xã hội luôn tồn tại một biểu tượng niềm tin nào đó, liên kết nó thành thể thống nhất. Vào thời kỳ Xô viết cái biểu tượng đó được coi là niềm tin vào CNXH, vào một tương lai tươi sáng, nhưng đó không hoàn toàn như vậy. Trong những năm chính quyền Xô viết, được tuyên truyền là Đảng trong hoạt động của chính mình dựa vào khoa học, vào chủ nghĩa Marx – Lenin bách chiến bách thắng, và chính khoa học đã chỉ đường tới tương lai. Để thay đổi toàn bộ ý thức xã hội chỉ có thể bằng cách thay thế biểu tượng niềm tin, phải đặt một học thuyết khoa học khác thay vào chỗ của Chủ nghĩa Marx. Đó chính là học thuyết Friedman, người sáng lập ra trường phái Chicago (chủ nghĩa tiền tệ). Như đã biết, sau Marx thì J.M. Keynes đã là một bước tiến lớn trong khoa học kinh tế, hình thành nền tảng khoa học cho việc điều chỉnh kinh tế thị trường.

Sau này hình thành một dòng chảy các nhà kinh tế – kinh điển mới, trong đó bao gồm cả trường phái Chicago và chủ nghĩa tiền tệ. Họ đưa những giả định khá tự do vào trong các nền tảng của mình, và thực tế chỉ có thể hoạt động trong vài trường hợp nào đó. Thực tế đó không phải là khoa học mà là một dòng chảy chính trị. Sự phổ biến rộng rãi của chủ nghĩa tiền tệ là do nó sử dụng trong lập luận những biện pháp như cắt giảm các chương trình xã hội, dưới ngọn cờ đấu tranh để tiết kiệm ngân sách, đặt gánh nặng thuế khóa lên đầu quần chúng lao động. Chủ nghĩa tiền tệ khuyến khích thất nghiệp, như là một kích thích cần thiết cho sản xuất. Gán cho khối lượng tiền đang nằm trong lưu hành vai trò một yếu tố quyết định trong quá trình hình thành cục diện kinh tế, nó đã cho phép phá hoại nền kinh tế các nước đang phát triển trên cơ sở « khoa học ». Như vậy trên thực tế, dòng chảy chính trị đã thay thế Chủ nghĩa Marx trong ý thức xã hội. Việc hình thành hệ thống các huyền thoại đã hoàn thành.

Với việc nhồi vào nhận thức các huyền thoại, phương tiện thông tin đại chúng đã tạo kẻ thù chính – đó là « các thế lực bảo thủ », đang cố gắng phá hoại cải tổ. Các thế lực bảo thủ được hiểu là những người đang cố gắng bảo vệ quốc gia, và cần phải trấn áp họ tận gốc. Lúc đó sẽ tiến hành một chiến dịch khác của các nhà tư tưởng cùng phương tiện thông tin đại chúng « độc lập » do họ kiểm soát.

(còn tiếp)

TH: T.Giang – SCDRC

Nguồn tham khảo:V.A. Lisichkin & L.A. Selepin – Chiến tranh thế giới thứ III, cuộc chiến tranh thông tin tâm lý – TC II – 1999.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s