3/ Cuộc đảo chính chậm chạp

Làm mất định hướng quần chúng và thiết lập thần tượng mới

Thỉnh thoảng, hành động tiêu diệt Liên Xô cùng cuộc tấn công vào giờ « X » được so sánh với hành động của đại tướng phát xít Đức Hains Vilhem Guderian, người vào đầu cuộc chiến tranh chống Liên Xô đã nổi tiếng với các cuộc đột phá bằng xe tăng của mình, kẹp các đội quân Xô Viết trong gọng kìm và bao vây họ. Tiếp theo là đánh bồi phá tan nhóm quân bị bao vây. Tương tự các xe tăng của Guderian, các nhà tư tưởng và đám bất đồng chính kiến cũng xông vào khoảng trống tác chiến, kết hợp với nhau (chỉ giả vời đối chọi), kẹp nhận thức người dân trong gọng kìm. Gọng kìm đã khép lại, bẫy đã sập xuống, và bắt đầu đánh bồi thêm. Sau một thời gian diễn ra sự kết hợp giữa các « kẻ thù » cũ, lấy một cái tên chung là « những người dân chủ ». Nhưng vai trò chủ đạo của các nhà tư tưởng của ĐCS Liên Xô vẫn còn. Mọi chức vụ quan trọng lại nằm trong tay họ, mà thực họ cũng không từ bỏ chúng : chỉ làm cuộc quay ngoắt 180 độ – từ những người Cộng sản nhiệt thành trở nên kẻ chống Cộng nhiệt thành.

Sự so sánh các chiến dịch của chiến tranh thông tin với chiến thuật của Guderian đúng là phản ánh một sự thật. Nhưng bản chất của giờ « X » là một cuộc đảo chính trong ý thức xã hội. Năm 1988 có thể gọi là « năm bước ngoặt vĩ đại » trong ý thức xã hội. Lúc này, phương tiện thông tin đại chúng chuyển sang một cuộc tấn công thông tin – tâm lý. Một đợt sóng tuyên truyền lớn, với sự « bóc trần » quá khứ ngày càng mạnh. Trong xã hội xuấ thiện sự bất ổn. Số lượng ấn bản và sự tích cực của các nhà xuất bản nói lên tình trạng ý thức xã hội : báo « Luận chứng và sự kiện » năm 1991 – 24 triệu bản, « Ngọn lửa nhỏ » năm 1988 – 1,8 triệu, 1989 – 3,5 triệu, 1990 – 7,6 triệu bản.

« Bước ngoặt vĩ đại » tức là một cuộc chuyển hướng rộng lớn sang một thế giới quan mới, dựa trên hệ thống các huyền thoại. Điều chủ yếu là thay đổi niềm tin. Trước đây có một niềm tin là Liên Xô sẽ mở con đường tới tương lai tươi sáng, CNXH, một chế độ xã hội tốt hơn, cơ sở khoa học của cuộc sống là Chủ nghĩa Marx. Bây giờ mọi thứ thay đổi đột ngột. Cơ sở của niềm tin mới là lậun điểm : Liên Xô đi chệch con đường phát triển của văn minh, « các nước văn minh » là mẫu mực của xã hội và cần phải đi theo họ, cơ sở khoa học – đó là thuyết của Milton Friedman người sáng lập ra trường phái Chicago. Cái thế giới quan này chứa ba quả bom nổ chậm.

1/ Lần đầu tiên trong hơn nghìn năm lịch sử, nước Nga từ bỏ biểu tượng niềm tin, nền tảng của nó. Thay cho tính cộng đồng, chủ nghĩa tập thể, vượt lên trước là chủ nghĩa cá nhân.

2/ Trong thế giới quan mới có chứa đựng sự thừa nhận sự kém giá trị của một dân tộc, mà gần trăm năm đi theo con đường thiếu văn minh kinh khủng. Chỉ một điều duy nhất cần phải làm là bắt chước các dân tộc văn minh.

3/ Học thuyết Friedman nằm trong nền tảng phát triển đất nước, như đã nói ở trên, không mang tính khoa học, mà mang tính chính trị. Học thuyết Friedman (chủ nghĩa tiền tệ, kinh điển mới) với các luận điểm của nó về thị trường tự do cuối thế kỷ XX, về việc nó tự tổ chức, về việc không chấp nhận sự can thiệp của nhà nước, về phương cách điều chỉnh duy nhất là thay đổi khối lượng tiền tệ chung, đều mâu thuẫn với toàn bộ thông tin có được về nền kinh tế hiện đại. Việc áp dụng thực tế nó ở nhiều nước đang phát triển đã đưa tới việc phá hoại kinh tế trong nước, tới sự cắt giảm đột ngột các chương trình xã hội, tới một sự phân rã xã hội hoang dại (không thể tìm được từ nào khác). Nhưng nhà sáng lập trường phái Chicago thực tế đã trở thành Chúa trời, thần tượng mà nước Nga bái phục, mặc dù tên tuổi của ông ta không được quảng cáo nhiều. Môn đồ của nó là những « cậu bé Chicago », hay nói cách khác là « các nhà cải tổ » dân chủ, những người vào thập niên 90 đã dần dần đưa giáo lý niềm tin mới vào cuộc sống.

Nhưng vào năm 1988, niềm tin mới chỉ bắt đầu con đường chiến thắng của mình dưới sức ép của tác động thông tin. Cội nguồn quan điểm thời ấy có trong đoạn trích từ báo « Ngọn lửa nhỏ ».

« Sau đó tôi nghe phát biểu của các đại biểu Đại hội Đảng XVIII, và hiểu rẳng : Egor Kuzmin không đơn độc trong suy nghĩ, ông ta có những người đồng chí hướng. Họ không ngại ai cả, thậm chí cả Tổng Bí thư, nói thẳng sự thật, dũng cảm đứng lên bảo vệ CNXH. Cả Đại hội nhiệt liệt vỗ tay. Còn tôi nghe tất cả những điều ấy và tự hỏi : « Điều gì xảy ra vậy ? Không lẽ một Đảng ủng hộ những khẩu hiệu thô thiển đến như vậy, lại có thể suy nghĩ một cách nghiêm túc các vấn đề đặt ra trước đất nước, và đưa ra quyết định sáng suốt vào sự nghiệp phát triển thế giới, đang chuyển qua hình thái mới của văn minh thông tin ? » Cứ như trong giấc mơ vậy ! Ở đâu đó trẻ con chơi với máy tính, ô tô chạy trên những con đường tuyệt đẹp, mọi người ngồi dưới dù che và uống nước cam. Còn ở đây đám đông con người mệt mỏi đứng xếp hàng, thành phố sặc sụa khói bụi. Còn những kẻ mà 70 năm trước đứng ra dẫn dắt đất nước tới « đỉnh cao chói lọi », vẫn tiếp tục lún sâu vào vũng lầy, lặp lại câu : « Tôi không rời bỏ nguyên tắc ! ».

Kỳ lạ, những con người thật kỳ lạ. Đúng ra phải đi theo cách suy nghĩ lành mạnh như các dân tộc, `thì họ cứ mỗi bước nhỏ con con lại tiếp tục thỉnh giáo cuốn « Giáo trình giản yếu ». Thật tốt nếu như chỉ những cán bộ Đảng và Nhà nước làm như vậy. Nhưng không, không ít người trong dân chúng sẵn sàng bỏ đồng tiền cuối cùng mua hoa để tung hô những người bảo vệ chế độ XHCN ».

Như đã thấy, từ XHCN gây sự tức cười và thương hại đối với tác giả, còn tập hợp « Egor Kuzmin » và « tôi không thể từ bỏ nguyên tắc » gây sự khinh bỉ. Thật ra Tổng Bí thư là người có uy tín, và không được phép mâu thuẫn với ông ta. Một sự so sánh thật tuyệt : ở đây trong hàng dài người ta sặc sụa khói bụi, còn ở « đó » người ta đi xe trên xa lộ rộng rãi và ngồi dưới dù uống nước cam.

Chủ đề ở « đó » được sử dụng rộng rãi. Gần như mỗi kẻ hùng biện đều sử dụng từ « các nước văn mih », tất nhiên là vẽ ra vạch phân cách giữa những người văn minh và kẻ hoang dã (tức là dân chúng Nga). Vài bài báo mang tính nhạo báng.

Đặc trưng về mặt này là cuộc đối thoại của A.R. và N.M, đăng trên một tờ báo Moskva tháng 3 năm 1991.

« A.R : Đã đến lúc phải trả lời câu hỏi : « Làm gì ? »

N.M : Chuyện làm gì thì đã rõ ! Cả thế giới đều biết. Cũng chẳng phải ngày hôm qua mới biết – từ thời Adam Smith cơ. Tại sao ta cứ phải ngoan cố trong nỗi hổ thẹn của mình ? Đã nói nghìn lần là phải làm gì. Ruộng đất ngay lập tức, từ mùa xuân này phải trao cho nông dân, giúp họ mua mọi thứ cần thiết. Tư nhân hóa tất cả những gì hiện nay có thể tư nhân hóa ».

Qua lời của A.R về hành động của những người định cư đầu tiên ở Mỹ : bắt đầu xây dựng đời sống của mình, và một xã hội giàu có.

N.M : Trên hết thảy mọi thứ là quyền con người – cả quyền chính trị và kinh tế, đó là nền tảng của dân chủ.

Như đã thấy, hàng triệu người da đỏ đã bị tiêu diệt và dồn vào khu bảo tồn, chắc là nhân danh dân chủ. Còn chế độ nô lệ ở Mỹ được thiết lập nhân danh quyền con người. Bài học về Adam Smith người đã chết cách đây hai thế kỷ, cũng thật ấn tượng. Nhưng phần đông độc giả không nhận thấy tính hài hước ẩn ý. Để cho thấy tình trạng trí tuệ của người dân bình thường thời điểm ấy, chúng ta lấy vài ví dụ (ở đây mỗi người có thể chọn ví dụ của mình).

(còn tiếp) 

TH: T.Giang – SCDRC

Nguồn tham khảo:V.A. Lisichkin & L.A. Selepin – Chiến tranh thế giới thứ III, cuộc chiến tranh thông tin tâm lý – TC II – 1999.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s