Những nỗ lực kháng cự cuối cùng

Sau những sự kiện quyết định năm 1988, tình hình trong nước liên tục căng thẳng, và Liên bang Xô Viết đi dần tới cuộc khủng hoảng toàn diện. Sự băng hoại đạo đức con người tăng lên, hành động của phương tiện thông tin đại chúng ngày càng mang tính phá hoại. Tình thế trở nên đe dọa. Xuất hiện những tiếng nói phản đối. Bên trong Đảng Cộng sản Liên Xô những tiếng nói này bị nhóm Gorbachev dập tắt mạnh tay, còn những người cố ngóc đầu lên bị phương tiện thông tin đại chúng tấn công dồn dập, thường là dưới hình thức tin đồn, nói lập lờ để tránh bị trách nhiệm. Ví dụ tiêu biểu là Ligachev, người trong vài vấn đề đã chuyển sang đối lập với Gorbachev. Một chiến dịch được triển khai chống ông ta, với những tố cáo tham nhũng (cụ thể, nhưng dưới hình thức mập mờ). Dần dần nhiều nhà hoạt động Đảng cảm thấy sợ hãi và thiếu tin tưởng.

Những cố gắng chống đối xuất hiện ở mọi cấp, kể cả trong Bộ Chính trị và BCH TW, nhưng thiếu tính tổ chức. Để làm ví dụ, chúng ta hãy xem bản tốc ký của Hội nghị TW ngày 25 – 26 tháng 12 năm 1989 về việc tổ chức Đảng Litva tách ra khỏi Đảng Cộng sản Liên Xô. Đứng lên tranh cãi có Vladimir Vasilievich Karpov – Chủ tịch hội nhà văn Liên Xô, anh hùng Liên Xô, một chiến sĩ chiến đấu trong tiểu đoàn phạm binh, hàng chục lần đối mặt với cái chết. Xin trích :

« KARPOV : Đang có một sự khủng bố tư tưởng thật sự trong Đảng. Tất cả các anh đều cảm thấy sức ép này. Tại sao tất cả chúng ta lại im lặng. Tất cả chúng ta ngồi im phòng thủ. Tại Litva đã có bầu cử theo tên, và sau đó là khủng bố chống lại những ai là thiểu số, những ai chống lại « Sayudis ».

Còn chỗ chúng ta bầu cử theo tên sẽ có kết quả gì ? Trong tòa nhà mà tôi sống đã có những kẻ nào đó tới tìm hiểu ai sống trong căn hộ nào. Ai đó đã tìm hiểu chuyện này. Hãy đến chỗ tôi, mà nhiều người ở đây cũng sống tại đó, người ta viết dòng chữ cao cả mét : « những đồ đểu BCH TW ». Dòng chữ này có từ ngày Đại hội cơ. Các đồng chí, chúng ta sẽ nhắm mắt làm ngơ với mối nguy hiểm này sao ?

GORBACHEV : Vâng.

KARPOV : Anh nói rất hay về Liên bang : cần một Liên bang chứa đầy những ý nghĩa XHCN mới. Đó là vấn đề, mà theo tôi, chúng ta nhẽ ra phải giải quyết trong Đại hội vừa rồi.

Sao vậy ? Tại sao chúng ta không thành lập Liên bang ? Tại sao chúng ta khi đó lại làm cái việc biên tập suốt mấy ngày – thêm một từ, bớt một dòng. Các anh có biết, tôi tới gian Đại hội ấy mà như vào con tàu vũ trụ nào đó. Chúng ta họp lại, bắt đầu làm việc, rời khỏi trái đất và bay đi. Chúng ta tạo ra những điều luật nào đó.

Còn tôi có cảm giác là khi chúng ta hạ xuống trái đất, Liên bang Xô Viết không còn nữa, nó đã tan rã. Thế chúng ta tạo ra luật để cho ai ?

GORBACHEV : Sao anh lại hoảng loạn như vậy, Vladimir Vasilievich ? Đó là người ta viết khẩu hiệu ! Mà đã viết bao nhiêu năm rồi ! Anh cứ đi dạo nhất định sẽ thấy khẩu hiệu. (cả phòng ồ lên).

KARPOV : Tôi không phải là người nhát gan, tôi chẳng sợ những dòng chữ ấy ».

Đó là câu trả lời của Gorbachev. Hãy đọc nó kỹ hơn, nó được viết đầy đủ, không che đậy. Đoạn văn này rất đặc trưng, không khác gì với những đoạn độc thoại khác của Gorbachev. Ta thử bắt theo suy nghĩ của ông ta.

« GORBACHEV : Vladimir Vasilievich, thế này nhé. Giữa chúng ta thôi. Chúng ta đang trong BCH TW. Tôi nhận biết bao lá thư như vậy, 4 – 5 nghìn cái một ngày. Trong đó người ta viết đủ thứ trên đời, nói tôi không ra sao… Nhưng rồi sao ? Hãy nghe chúng ta cần phải định hướng vào cái gì ?

Kết cục thì chúng ta cần phải định hướng vào chính mình, vào đạo đức, vào chính sách, vào sự hiểu biết tình hình của mình, vào sự trung thành với các lý tưởng của mình. Chúng ta, những người đồng chí hướng phải cùng nhau tìm kiếm sự giúp đỡ những cái đúng để tìm ra giải pháp. Đó là con đường không được « mềm yếu », phải cứng rắn để tồn tại…

Nhưng khi tôi chỉ thấy sự cứng rắn và kiên quyết có thể phá tan mọi thứ ở đây, thì đó không phải là sự cứng rắn. Đó chỉ là sự thô thiển đang len lỏi cả vào chính sách, cả tư tưởng, vào mọi thứ trong chúng ta. Cần phải cứng rắn để thật sự đưa đất nước ra khỏi tình thế hiện nay, để cứu lấy Đảng, nhân dân, mọi thứ và cả CNXH.

Hôm nay, ở đây trong các căn phòng của Kremlin này, đang quyết định số phận của thế giới – nó sẽ trở nên như thế nào. Bởi vậy những gì ta làm rất vĩ đại.

Vì vậy tôi kêu gọi mọi người đừng làm nhau sợ. Hãy phân tích và đi tới kết luận đúng đắn.

Còn những gì tôi nói, đó không phải vì tôi muốn từ chức, hay là gì khác nữa. Hay là tôi sẽ ra đi, tôi muốn từ bỏ các đồng chí. Không. Đơn giản là nếu tôi thấy những gì tôi nói ra không được tiếp nhận, mà có tiếng xì xầm chạy trong phòng… Và ngược lại, khi dưới tiếng vỗ tay, được tiếp nhận rằng là cần phải « chém », « diệt »… Hãy hiểu, khi đó làm sao tôi có thể điều hành BCH TW, cùng với Bộ Chính trị lãnh đạo nó ?

Tôi không cường điệu vai trò của mình. Tôi nghĩ, các anh đã thấy là ở tôi không có tí chút độc tài nào, và sẽ không có. Nhưng cần phải dẫn dắt công việc. Chúng ta cần phải đồng lòng.

Tức là nếu trong BCH TW có sự hiểu biết vấn đề khác, thì các anh nên hiểu đó không phải là phong cách làm việc. Đó đã là chính sách.

Trao đổi ý kiến, điều đó cũng cần. Nhưng khi chúng ta đã tới lúc hình thành chính sách, quyết định đưa nó ra toàn Đảng, toàn đất nước, thì lúc này tôi cần phải nguyên tắc trước các anh. Thế các anh thấy tôi là loại nào ? Tôi là kẻ chỉ cố giữ cái ghế Tổng Bí thư này ư ? Tôi cần phải dịu dàng trước các anh hay là còn gì nữa ?

Không. Tôi nghĩ, nhiệm vụ của tôi là luôn nói những gì tôi nghĩ. Để cho các anh biết trước mặt mình là ai. Còn việc của các anh là tự xác định. Tôi muốn nói tới việc này, các anh hiểu không.

Chúng ta đi về đâu sau Hội nghị TW này – điều đó rất quan trọng đối với số phận đất nước, với CNXH, với toàn thế giới. Chúng ta sẽ đi về đâu ? Vì vậy vấn đề không phải ở chỗ cái ghế này !…

Tôi nói thế này. Sao chỉ có một xu hướng buộc tội vậy ! Còn những người khác thì im lặng, chẳng nói lời nào. Tất cả đều đồng ý sao ?

Nếu vậy tôi cần phải nói rằng, Bộ Chính trị ngay bây giờ cần phải từ bỏ quyền hạn của mình. Chúng ta cần triệu tập, thành lập một hội đồng. Hãy để nó quyết định ngày hôm nay BCH TW cần một Bộ Chính trị như thế nào.

Vấn đề là ở chỗ đó, các anh hiểu không : chúng ta sẽ đi về đâu sau Hội nghị TW này ? Đó là vấn đề của các vấn đề.

Cũng chẳng cần đơn giản hóa : chúng ta « cho chúng một trận », còn chúng « cho ta một trận », và ta lại cho chúng « thuốc đắp » ! Sao lại thuốc đắp, thuốc đắp nào ? Tất cả cái đó thật thô thiển, giản đơn, nếu như trong Hội nghị TW sẽ cử ai đó cho ai « thuốc đắp » !

Không, chúng ta ở đây để đánh giá tiến trình cải tổ, đánh giá quá trình, đánh giá để rút ra bài học, để hình thành chính sách.

Tôi không thấy cơ sở phải xem xét lại chính sách chuyển đổi của chúng ta, thậm chí sau tất cả những gì khó khăn nhất mà chúng ta vấp phải trên đường đi. Tôi không thấy !

Vladimir Vasilievich cứ mỗi lần Hội nghị TW đều dạy tôi. Đã tới lúc phải ngưng lại và suy nghĩ, rằng mỗi người cũng phải làm điều gì đó, không phải đơn giản cứ ở đây…

Đoạn trích từ bản tốc ký này rất quan trọng để hiểu được thực chất hành động của Gorbachev và nhóm của ông ta. Tất nhiên ở đây không thấy ý nghĩa, nó không có. Thực tế đó chỉ là tập hợp từ ngữ, trừ một câu then chốt : « Tôi không thấy cơ sở phải xem xét lại chính sách chuyển đổi của chúng ta ». Cứ như vậy ở mọi chỗ.

(còn tiếp) 

TH: T.Giang – SCDRC

Nguồn tham khảo:V.A. Lisichkin & L.A. Selepin – Chiến tranh thế giới thứ III, cuộc chiến tranh thông tin tâm lý – TC II – 1999.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s