Một ví dụ điển hình của phép màu khi thêm AI vào một vật X chính là nhiếp ảnh. Những năm 1970, tôi từng là một nhà nhiếp ảnh gia du lịch mang theo một chiếc ba lô nặng đầy đồ dùng và máy móc. Bên cạnh một ba lô với 500 cuộn phim, tôi còn mang theo hai thân máy Nikon bằng đồng, một cái máy flash và năm ống kính cực năng với hơn một pound mỗi ống Khi chụp ảnh, cần phải có một ống kính lớn để bắt được các photon trong điều kiện ánh sáng thấp, cũng cần phải có một cái máy ảnh kín sáng với thiết kế phức tạp để lấy tiêu điểm, đo đạc và bẻ ánh sáng trong một phần nghìn giây. Nhưng kể từ đó, các thiết bị chụp ảnh đã được cải tiến không ngừng. Ngày nay, chiếc máy ảnh Nikon ngắm và chụp của tôi vô cùng nhẹ, có thể chụp trong điều kiện gần như không có ánh sáng và có thể phóng to từ mũi của tôi đến vô cực. Tất nhiên, máy ảnh ở di động của tôi còn nhỏ hơn, lúc nào cũng có thể sử dụng và có thể chụp được những bức ảnh đẹp như bộ máy ảnh đồ sộ ngày trước. Những chiếc máy ảnh mới nhỏ gọn hơn, nhanh hơn, phát ra ít tiếng động khi chụp ảnh hơn và còn rẻ hơn, không chỉ vì sự tiến bộ của công nghệ sản xuất kích thước nhỏ hơn mà còn vì những chiếc máy ảnh truyền thống đã được thay thế bằng trí tuệ thông minh. Vậy là cái “X” của nhiếp ảnh đã được cải tiến. Những máy ảnh trên di động hiện nay đã không còn những lớp kính nặng nề, thay vào đó là những thuật toán, tính toán và trí tuệ nhân tạo làm những công việc mà ống kính vật lý từng làm. Chúng sử dụng trí thông minh phi vật thể để thay thế cho cửa trập trước đây. Còn căn phòng kín và cuộn phim cũng được thay bằng nhiều sự tính toán và các trí tuệ quang học. Thậm chí có cả những thiết kế với máy ảnh phẳng mà không cần ống kính. Thay vì dùng ống kính lồi, thiết bị cảm biến ánh sáng siêu mỏng sẽ sử dụng một lượng khổng lồ các bước tính để tính toán một bức hình vô số tia sáng chiếu đến cảm biến không điều chỉnh tiêu điểm. Nhiếp ảnh thông minh đã tạo nên một cuộc cách mạng vì trí tuệ nhân tạo có thể đặt máy ảnh vào bất cứ thứ gì (lên một cái gọng kính râm, trên quần áo, trên một cây bút) và còn có thể tính toán chế độ 3D, HD cùng nhiều lựa chọn khác từng phải mất đến 100.000 USD và một xe tải thiết bị để thực hiện. Ngày nay, nhiếp ảnh thông minh trở thành thứ mà gần như mọi thiết bị đều được trang bị như một chức năng bổ sung.

Sự chuyển đổi tương tự như nhiếp ảnh sẽ sớm diễn ra cho mọi thứ X khác. Khi nói đến hóa học, người ta nghĩ ngay đến những hành động vật lý trong phòng thí nghiệm với những chai lọ thủy tinh đầy dung dịch. Khi nói đến việc di chuyển các atom, đây đích thị là công việc vật lý. Bằng cách đưa AI vào các thí nghiệm hóa học, các nhà khoa học có thể tiến hành các thí nghiệm mô phỏng (ảo). Họ có thể nghiên cứu các chỉ số to lớn của việc kết hợp các chất hóa học để giảm thiểu chúng thành những hợp chất hứa hẹn và đáng để thử nghiệm trên thực tế.

Cái X ban đầu cũng có thể đang ở mức độ công nghệ thấp, giống như một thiết kế nội thất.. Khi đưa một AI phù hợp với nhu cầu của khách hàng vào hệ thống thiết kế khi họ xem những bản thiết kế nội thất mô phỏng, các chi tiết của bản thiết kế sẽ biến đổi dựa theo những phản hồi và tương tác từ khác hàng mà AI thu thập được, sau đó đưa ra bản thiết kế nội thất mới để tiếp tục xem và thử nghiệm. Qua nhiều lần lặp lại như vậy, AI sẽ đưa ra bản thiết kế tối ưu nhất. Bạn cũng có thể áp dụng AI vào các hoạt động về luật pháp, sử dụng nó để tìm ra bằng chứng trong một núi giấy tờ để phân biệt sự mâu thuẫn giữa các vụ việc, và sau đó nó có thể đề xuất các lập luận pháp lý dựa trên bằng chứng tìm được.

Danh sách các X được cải tiến là vô hạn. Ở lĩnh vực càng có vẻ bất khả thi thì AI lại càng có tiềm năng được áp dụng. Ví dụ như việc đầu tư thông minh đã diễn ra ở một số công ty như Betterment hoặc Wealthfront. Các công ty này đã dùng AI trong việc quản lý các chỉ số chứng khoán để tối ưu hóa các chiến lược thế chấp hoặc giữ cân bằng các danh mục đầu tư. Đây là những công việc mà các nhà quản lý tiền chuyên nghiệp có thể làm trong một năm, nhưng AI sẽ tiến hành nó mỗi ngày và mỗi giờ.

Dưới đây là những lĩnh vực có thể được cải tiến (dù nghe có thể không khả thi):

Âm nhạc thông minh: Âm nhạc có thể được sáng tác song song với các hoạt động khác nhờ vào các thuật toán và được dùng như nhạc nền của trò chơi điện tử hoặc thế giới ảo. Tùy thuộc vào hành động của bạn mà nhạc sẽ thay đổi theo. Hàng trăm giờ âm nhạc được sản xuất của từng cá nhân sẽ được AI sáng tác cho mỗi người dùng.

Giặt là thông minh: Quần áo có thể thông báo với máy giặt về mức độ và cách thức giặt mà chúng mong muốn. Máy giặt sẽ điều chỉnh theo những chỉ thị đưa ra bởi quần áo thông minh.

Marketing thông minh: Sự chú ý của một người xem dành cho một quảng cáo có thể được tăng lên nhờ vào ảnh hưởng xã hội của nó (bao nhiêu người theo dõi và ảnh hưởng của nó là gì) để có thể tối ưu hóa sự quan tâm của khách hàng và tầm ảnh hưởng của sản phẩm trên từng dollar. Công việc trên quy mô hàng triệu người này tất nhiên sẽ được tiến hành bởi AI.

Bất động sản thông minh: AI sẽ kết nối người mua – bán và đóng vai trò tư vấn cho những người thuê nhà đang đứng trước nhiều lựa chọn. Việc này có thể tạo ra một gói tài chính phù hợp cho từng trường hợp cụ thể của khách hàng.

Chăm sóc sức khỏe thông minh: Bệnh nhân được trang bị với các cảm biến theo dõi tình hình sức khỏe 24/24 và có thể đưa ra những cách điều trị phù hợp với từng cá nhân và theo tình trạng sức khỏe từng ngày.

Xây dựng thông minh: Bên cạnh những thay đổi trong thiết kế, phần mềm quản lý dự án có thể tính đến các yếu tố về thời tiết, giao thông, tỷ giá hối đoái và các tai nạn trong xây dựng.

Giáo dục thông minh: Những chiếc xe tự động sẽ được cài đặt các kiến thức về nhường đường và các hành vi giao thông. Sự an toàn của người đi bộ sẽ được đặt lên trên sự an toàn của tài xế. Bất cứ thứ gì được các code độc lập xây dựng thì cũng cần có những code khác “giáo dục nó về mặt đạo đức” để thiết bị được vận hành tốt và tích cực.

Đồ chơi thông minh: Đồ chơi sẽ trở nên giống những con thú cưng, những con robot đồ chơi Furby từ những năm 90 trở nên vô cùng thô sơ so với các đồ chơi thông minh có thể giao tiếp với con người. Búp bê có thể sẽ là robot đầu tiên được phổ biến thực sự.

Thể thao thông minh: Các cảm biến thông minh và AI có thể tạo ra nhiều cách để ghi điểm và thay luôn vị trí của trọng tài giám sát trận đấu bằng cách theo dõi và phân tích những chuyển động và va chạm của người chơi. Hơn nữa, những số liệu thống kê cực kỳ tinh vi có thể được thu thập trong từng giây chuyển động của vận động viên để tạo ra các đội chơi xuất sắc.

Việc đan len: Cũng có thể được cải tiến để trở nên thông minh. Ai biết được? Nhưng có khi việc ấy sẽ xảy đến!

Cải tiến thế giới thực sự là một công cuộc lớn lao. Và nó đã và đang diễn ra rồi.

Khoảng năm 2012, tôi đã tham dự một bữa tiệc kín của Google, trước lần phát hành cổ phiếu lần đầu (IPO) của công ty, khi Google mới chỉ tập trung vào việc cung cấp công cụ tìm kiếm. Tôi đã có một cuộc nói chuyện với Larry Page, nhà đồng sáng lập tài năng của Google. “Larry, tôi vẫn không thể hiểu. Hiện nay đã có rất nhiều công ty cung cấp công cụ tìm iếm và các trang web tìm kiếm miễn phí? Vậy tại sao Google của anh còn làm như vậy?” Lúc đó, trí tưởng tượng nghèo nàn khiến tôi một mực tin rằng việc dự đoán, nhất là dự đoán tương lai là việc khó khăn. Nhưng lúc ấy là trước khi Google đẩy mạnh kế hoạch đấu giá quảng cáo để thu về lợi nhuận thực sự, và lúc ấy cũng là rất lâu trước khi YouTube hay bất cứ hoạt động thu mua nào xuất hiện. Và tôi không phải người dùng duy nhất tin rằng Google sẽ chẳng trụ lại được lâu. Nhưng câu trả lời của Page đã làm tôi không thể quên, “Ồ, chúng tôi đang thực sự tạo ra một AI đấy”.

Tôi đã nghĩ về cuộc trò chuyện này trong vài năm qua khi Google đã mua 13 công ty về trí tuệ nhân tạo và robot sau khi mua DeepMind. Lúc đầu, bạn có thể nghĩ rằng Google đang đẩy mạnh các danh mục đầu tư cho AI để gia tăng khả năng tìm kiếm, vì việc này chiếm tới 80% doanh thu. Nhưng tôi cho rằng suy nghĩ này thật lạc hậu. Thay vì dùng AI để nâng cấp công cụ tìm kiếm, Google lại dùng công cụ tìm kiếm để cải thiện AI. Khi bạn gõ một lệnh truy vấn, click vào một đường link tìm kiếm hoặc tạo một link trên web, có nghĩa là bạn đang rèn luyện cho AI của Google. Khi bạn gõ “thỏ Phục sinh” vào thanh tìm hình ảnh và click vào bức ảnh giống con thỏ Phục sinh nhất, bạn đang dạy cho AI biết thỏ Phục sinh trông giống như thế này. Ba tỷ lượt truy vấn mỗi ngày trên Google đã dạy cho AI hết lần này đến lần khác. Với 10 năm tiến bộ đều đặn như thế này của các thuật toán AI, cộng với hàng nghìn lần dữ liệu mới và hàng trăm tài nguyên điện toán nữa, Google sẽ có một AI độc nhất vô nhị. Trong một cuộc điện đàm hội thảo thu nhập hàng quý mùa thu năm 2015, CEO của Google, Sudar Pichai, nói rằng AI sẽ là “cách chuyển đổi cốt lõi mà theo đó chúng ta sẽ phải suy nghĩ lại về tất cả mọi thứ mình đang làm… Chúng ta đang áp dụng nó [AI] vào mọi sản phẩm, việc tìm kiếm, YouTube và Play,…” Và dự đoán của tôi là: Đến năm 2026, sản phẩm chính của Google không phải là công cụ tìm kiếm mà là AI.

(còn tiếp) 

TH: T.Giang – SCDRC

Nguồn tham khảo: Kevin Kelly – 12 xu hướng làm thay đổi thế giới công nghệ – NXB ĐHKTQD 2018.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s