Trung Quốc: Phải chăng cải cách mở cửa là sự đảm bảo cho nền kinh tế sáng tạo trỗi dậy? – Phần đầu


Thực tiễn cải cách mở cửa 40 năm qua ở Trung Quốc cho thấy việc cải cách thể chế kinh tế và mở cửa trong lĩnh vực kinh tế thương mại, tài chính là không thể tách rời. Kiên trì cải cách trong nước, kiên trì mở cửa với nước ngoài, đây là con đường tất yếu để nâng cấp sự chuyển đổi mô hình kinh tế của Trung Quốc.

Ngày 28/2/2018, Tổng cục thống kê quốc gia công bố báo cáo thống kê về tình hình phát triển kinh tế – xã hội quốc gia năm 2017, theo tính toán sơ bộ, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Trung Quốc đạt 82.712 tỷ NDT (tương đương 12.860 tỷ USD), tăng 6,9% so với năm 2016. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu bất ổn, nhu cầu bên ngoài sụt giảm, cải cách mang tính cơ cấu trong nước đi vào chiều sâu và giảm bớt tình trạng dư thừa năng lực sản xuất, Trung Quốc đã đạt được bảng thành tích kinh tế không dễ dàng có được trong 1 năm qua. Trong thời gian diễn ra Lưỡng hội toàn quốc (Hội nghị chính trị hiệp thương nhân dân và Đại hội đại biểu nhân dân tàon quốc) năm 2018, các đại biểu, ủy viên lần lượt bày tỏ niềm tin vào nền kinh tế Trung Quốc và đề xuất nhiều ý kiến. Trong thời gian gần đây, tổng hợp từ nhiều dấu hiệu và số liệu cho thấy tình hình kinh tế Trung Quốc ổn định đã rõ ràng. Trong giai đoạn hiện nay, hóa giải rủi ro tài chính, thúc đẩy cải cách thị trường các yếu tố sản xuất, gia tăng mức độ cải cách mở cửa với nước ngoài sẽ là chủ đề của cải cách kinh tế.

Cùng với việc cải cách và mở cửa trong lĩnh vực kinh tế, tình hình sáng tạo thúc đẩy kinh tế phát triển ở Trung Quốc được mô tả sinh động. Bên cạnh đó, việc quản lý nhà nước về kinh tế cũng sẽ bước vào giai đoạn mới mang tính lịch sử.

Hóa giải rủi ro

Ngày 23/2/2018, Ủy ban giám sát bảo hiểm Trung Quốc (CIRC) công bố thông tin cho biết Ngô Tiểu Huy – nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Bảo hiểm Anbang, một trong những tập đoàn bảo hiểm lớn nhất Trung Quốc, đã chính thức bị khởi tố sau thời gian điều tra do phạm tội liên quan đến lĩnh vực kinh tế. Ngoài ra, CIRC còn quyết định sẽ tiếp quản điều hành Tập đoàn bảo hiểm Anbang trong thời gian 1 năm. Vài năm trước, Tập đoàn bảo hiểm Anbang bắt đầu tấn công vào thị trường vốn trong nước, đồng thời mua lại các tổ chức tài chính hàng đầu như Ngân hàng Dân sinh. Dư luận bên ngoài giải thích rằng sở dĩ tập đoàn này có thể thoải mái kiểm soát thị trường vốn rất chặt chẽ này ở chừng mực rất lớn là do mối quan hệ sâu rộng của Tập đoàn Anbang và bản thân Ngô Tiểu Huy. Nhưng thông báo này của CRIC đã hoàn toàn làm thay đổi những đồn đoán của dư luận bên ngoài, điều này chứng tỏ quyết tâm của lãnh đạo cấp cao đối với việc phòng ngừa và kiểm soát rủi ro tài chính. Trong thời gian Lưỡng hội toàn quốc năm 2018, đối với câu hỏi của truyền thông báo chí về việc CRIC tiếp quản Tập đoàn bảo hiểu Anbang, Ủy viên Chính hiệp toàn quốc, Chủ tịch Ngân hàng xuất nhập khẩu Trung Quốc Hồ Hiểu Luyện đã đưa ra câu trả lời. Bà cho biết sở dĩ tiến hành tiếp quản đối với một số tổ chức tài chính là có một số nguyên nhân sau: Thứ nhất là tỷ lệ đòn bẩy tài chính của những tổ chức này rất cao, vay tiền với số lượng lớn; hai là né tránh việc giám sát, kinh donah có dấu hiệu khác biệt, có nơi biến công ty bảo hiểm thành công ty đầu tư, biến công nghiệp thành tài chính; ba là, cơ cấu quản lý pháp nhân công ty không kiện toàn, dù là cổ đông hay giám đốc đều tồn tại một số vấn đề, bảng cân đối kế toán kém, tồn tại ẩn họa rủi ro tiềm tàng. Hồ Hiểu Luyện từng giữ chức Phó thống đốc Ngân hàng Trung ương Trung Quốc, là một quan chức giám sát giàu kinh nghiệm nên quan điểm của bà cũng được dư luận bên ngoài cho là có tính quyền uy khá cao.

Ngoài Tập đoàn bảo hiểm Anbang, thời gian gầy đây còn phát hiện ra đầu mối rủi ro là tập đoàn hàng hải. Đầu tháng 3, một công ty nhiên liệu hàng không đã ra văn bản ngừng cung cấp nhiên liệu đối với công ty hữu hạn cổ phần khống chế hàng không Hải Nam”. Theo văn bản này, kể từ tháng 10/2017 đến nay, Hàng không Hải Nam vẫn chưa thanh toán tiền nhiên liệu theo thỏa thuận hợp đồng, đã vi phạm nghiêm trọng hợp đồng đã ký giữa hai bên. Ngoài ra, có báo chí đưa tin rằng công ty con ở Hong Kong trực thuộc Tập đoàn hàng không đã bán đất trực thuộc công ty với giá 6359 tỷ HKD. Dư luận bên ngoài thống kê trong vòng chưa đầy 1 tháng, Công ty hàng không Hải Nam đã bán 3 mảnh đất với tổng giá trị 22.318 tỷ HKD. Tại sao nguồn vốn của Công ty hàng không Hải Nam lại thiếu hụt như vậy? Phân tích nội bộ cho rằng nguyên nhân chu yếu nhất nằm ở sự thắt chặt các hoạt động tín dụng của các tổ chức tài chính thuộc sở hữu nhà nước. Có thể nhận thấy trong thời gian gần đây việc chỉnh đốn rủi ro tài chính chủ yếu được tiến hành thông qua 2 phương thức: Một là sự chỉnh đốn đối với bản thân cơ cấu, như Tập đoàn bảo hiểm Anbang. Hai là đối với thị trường vốn, đặc biệt là kiểm soát chặt chẽ tín dụng ngân hàng và khoản cho vay, như công ty Hàng không Hải Nam. Trên thực tế, tại thị trường tài chính của Trung Quốc, việc chỉnh đốn các tập đoàn tài chính, các tổ chức lớn mang tính điển hình đó thường có thể phát huy “hiệu ứng cân bằng” trong chỉnh đốn. Tập đoàn bảo hiểm Anbang và công ty Hàng không Hải Nam được coi là 2 cơ cấu và doanh nghiệp lớn đầy bí ẩn, trở thành tiêu điểm trong việc chỉnh đốn tài chính, đằng sau đó ở chừng mực nhất định đã cho thấy rõ ý đồ chính sách của cấp lãnh đạo.

Xét về ý nghĩa nào đó, đây cũng giống như là đưa ra một tín hiệu chính sách. Tóm lại, tất cả những người có “mối quan hệ sâu rộng” đều có thể bị chỉnh đốn, như vậy tự khắc sẽ tăng thêm niềm tin chỉnh đốn và nhiệt tình công tác của các cơ cấu giám sát cơ sở. Chẳng hạn như, phóng viên tạp chí “South Reviews” mới đây đã có bài phỏng vấn cho biết nhiều chính quyền địa phương đã triển khai chỉnh đốn trên diện rộng nhằm vào các công ty tín dụng nhỏ ở cơ sở. Việc chỉnh đốn đã đạt được hiệu quả. Tại kỳ họp lần thứ nhất Đại hội Đại biểu nhân dân toàn quốc khóa XIII, trong “Báo cáo công tác chính phủ”, Thủ tướng Quốc vụ viện Lý Khắc Cường nhấn mạnh việc Trung Quốc thúc đẩy phòng ngừa và hóa giải rủi ro lớn đã đạt được tiến triển rõ rệt. Hiện nay, rủi ro kinh tế tài chính của Trung Quốc về tổng thể có thể được kiểm soát, các đặc tính kinh tế nền tảng tốt, công cụ chính sách nhiều, hoàn toàn có thể giữ được điểm tới hạn không phát sinh rủi ro có tính hệ thống.

Tài chính là đầu mối then chốt của nền kinh tế, bất kỳ cuộc cải cách thể chế kinh tế nào thì điều kiện tiên quyết của nó đều là củng cố hệ thống tài chính. Dưới tiền đề củng cố hệ thống tài chính thì mới có thể xây dựng được thị trường các yếu tố trong nước thống nhất, cân bằng, hiệu quả cao. Từ đó đã phát huy một cách thực sự vai trò mang tính quyết định trong phân bổ nguồn lực, làm cho các yếu tố sản xấut đi theo hướng nền kinh tế thực, đặc biệt là lĩnh vực sáng tạo.

Phân phối yếu tố

Trong “Báo cáo công tác chính phủ”, Lý Khắc Cường chỉ rõ 5 năm qua, thành quả đạt được trong phát triển khởi động sáng tạo rất to lớn. Tăng trưởng bình quân hàng năm cho đầu tư nghiên cứu phát triển toàn xã hội là 11%, quy mô đứng thứ 2 thế giới. Tỷ lệ đóng góp cho tiến bộ khoa học kỹ thuật tăng từ 52,3% lên đến 57,5%. Các thành quả sáng tạo lớn như hàng không vũ trụ, thăm dò biển sâu, viễn tải lượng tử (Quantum Teleportation), máy bay cỡ lớn… liên tục xuất hiện. “Người người khởi nghiệp, muôn người sáng tạo” phát triển mạnh mẽ, mỗi ngày doanh nghiệp thành lập mới tăng từ hơn 5000 lên đến hơn 16000 doanh nghiệp.

“Báo cáo công tác chính phủ” đề cập rõ ràng trong nền kinh tế của Trung Quốc, năng lượng mới trỗi dậy nhanh chóng, đang tạo dựng cục diện tăng trưởng kinh tế, thay đổi sâu sắc phương thức sinh hoạt sản xuất, trở thành tiêu chí mới để “Trung Quốc phát triển sáng tạo”.

Số liệu sáng tạo là một kết quả, nó đến từ việc cải cách thị trường các yếu tố sản xuất, mà cải cách kinh tế theo hướng trọng cung xét về mặt ý nghĩa nào đó có thể coi là một sự cải cách thị trường các yếu tố sản xuất. Nó đòi hỏi phá bỏ trở ngại việc phân phối thị trường các yếu tố sản xuất, hạ thấp giá thành giao dịch mang tính cơ chế.

(còn tiếp) 

Nguồn: Tạp chí South Reviews (TQ) – số 6/2018

TLTKĐB – 05/05/2018

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s