Trung Quốc: Phải chăng cải cách mở cửa là sự đảm bảo cho nền kinh tế sáng tạo trỗi dậy? – Phần cuối


Chẳng hạn như, 5 năm qua, những hạng mục xét duyệt hành chính của các bộ thuộc Quốc vụ viện giảm 44%, việc xét duyệt giấy phép phi hành chính được chấm dứt hoàn toàn, các dự án đầu tư của doanh nghiệp do cấp chính quyền trung ương thẩm định giảm 90%, những hạng mục về dịch vụ môi giới xét duyệt hành chính giảm 74%.

Thông qua việc cải cách thị trường các yếu tố sản xuất, đã giải phóng sức sống thị trường, biểu hiện ở việc phát triển ngành nghề, nổi bật nhất chính là sự trỗi dậy của ngành Internet trong nước, khiến cho “Trung Quốc Juntuan” trở thành một mô hình mới của ngành Internet toàn cầu. Trong bảng xếp hạng những công ty hàng đầu thế giới mới nhất do tạp chí Fortune (Fortune Global 500) công bố tháng 7/2017, 3 công ty của Trung Quốc là Alibaba, Tencent, JD đã lọt vào bảng xếp hạng. Cũng có nghĩa là, trong 6 công ty lớn về dịch vụ mạng Internet trên toàn cầu, Trung Quốc và Mỹ mỗi nước chiếm một nửa, 3 công ty Mỹ lần lượt là Amazon, Alphabet – công ty mẹ của Google và Facebook.

Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn là một nước đang phát triển. Ngoài ra, vẫn tồn tại vấn đề phát triển không đồng đều trong khu vực. Những tình hình khách quan này khiến cho “bàn tay hữu hình”, tức là sự dẫn dắt của chính phủ vẫn sẽ phải phát huy vai trò nhất định trong quá trình phát triển kinh tế. Chẳng hạn như, tuy ngành Internet của Trung Quốc đã trở thành một một mô hình mới, nhưng không thể phủ nhận, ngành Internet của Trung Quốc ở chừng mực rất lớn chỉ tiến hành sáng tạo mô hình thương mại dựa vào thị trường nội địa rộng lớn. Phần cứng nền tảng cốt lõi của ngành IT – lĩnh vực vi mạch vẫn chưa xứng với vị thế của Trung Quốc – nước mạnh về Internet. Vi mạch thuộc về sức cạnh tranh cốt lõi của quốc gia, nó còn liên quan đến an ninh quốc phòng ở rất nhiều lĩnh vực.

Một số liệu cho thấy vi mạch nhập khẩu mỗi năm của Trung Quốc (bao gồm cả thiết bị đầu cuối như máy tính, điện thoại di động…) lên đến 210 tỷ USD, vượt qua tổng kim ngạch nhập khẩu dầu mỏ. Năm 2014, chính phủ đã đưa ra “Đề cương thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp vi mạch quốc gia”, đề xuất rõ ràng việc bù đắp thiếu hụt này, ủng hộ sự phát triển của ngành công nghiệp vi mạch trong nước.

Vi mạch là một trong những ngành có mức độ tập trung vốn cao nhất trong lịch sử công nghiệp nhân loại, chỉ dựa vào các doanh nghiệp tư nhân thì rất khó gánh được những khoản đầu tư lớn như vậy, cần phải phát huy sức mạnh quốc gia. Hiện nay, các địa phương lần lượt thành lập quỹ chính phủ về vi mạch, dẫn đầu chủ yếu đều là chính quyền cấp tỉnh trở lên.

Ngoài việc phải phát huy thích hợp vai trò của chính phủ trong phát triển ngành nghề theo loại hình tập trung vốn, vai trò của chính phủ vẫn không thể thiếu trong phát triển hài hòa ở khu vực, thành thị và nông thôn. Đúng như trong “Báo cáo công tác chính phủ” chỉ rõ Trung Quốc vẫn là nước đang phát triển lớn nhất trên thế giới, một số vấn đề nổi bật như phát triển không đồng đều, không đầy đủ vẫn chưa được giải quyết. Các vấn đề như sức ép kinh tế sụt giảm ở một số khu vực tương đối lớn, nhiệm vụ chiến đấu thoát nghèo vẫn khó khăn, nền tảng nông nghiệp yếu, khoảng cách giữa phân phối thu nhập và phát triển ở khu vực nông thôn và thành thị tương đối lớn…, vẫn tồn tại. Trong thời gian tới, phương hướng cải cách thể chế kinh tế của Trung Quốc cũng được xác định rõ: đó là thúc đẩy cải cách kinh tế theo hướng trọng cung, phát huy vai trò mang tính quyết định của thị trường trong việc phân phối tài nguyên. Nhưng bên cạnh đó, trên cơ sở cung cấp các dịch vụ công cộng, chính phủ vẫn sẽ đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế, dẫn dắt ngành nghề, điều phối khu vực.

Duy trì mở cửa

Cải cách trong nước và mở cửa với nước ngoài vẫn là hai phương hướng đã định trong cải cách thể chế kinh tế ở Trung Quốc. Trong đó, mức độ mở cửa với nước ngoài trong thời gian tới sẽ chỉ lớn hơn, tuyệt đối sẽ không đi thụt lùi. Từ ngày 27/2 đến 3/3/2018, nhận lời mời của Chính phủ Mỹ, Ủy viên Bộ Chính trị Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ nhiệm Văn phòng Tiểu ban lãnh đạo tài chính kinh tế Trung ương, trưởng đoàn đại biểu Trung Quốc trong Đối thoại kinh tế toàn diện Trung – Mỹ Lưu Hạc đã có chuyến thăm Mỹ. Theo quan điểm của dư luận bên ngoài, nội dung cốt lõi trong chuyến thăm của Lưu Hạc là kinh tế – thương mại. Sự coi trọng của Chính phủ Trung Quốc đối với thương mại Trung – Mỹ đã cho thấy đầy đủ sự thiết thực của Trung Quốc về mặt chính sách kinh tế đối ngoại.

Tại sao thương mại Trung – Mỹ lại được dư luận bên ngoài quan tâm như vậy?

Trước tiên, kể từ khi cải cách mở cửa đến nay, bộ phận có thể tiến hành thương mại (ngành sản xuất, sản phẩm nông nghiệp, khoáng sản…) luôn là nền móng quan trọng trong quản lý đất nước thậm chí hệ thống kinh tế của Trung Quốc, ít nhất biểu hiện trên 3 phương diện: thứ nhất, điều mà bộ phận thương mại cung cấp chính là việc làm, đây là nền tảng quan trọng để ổn định xã hội. Thứ hai, đối với chiến lược sáng tạo của Trung Quốc, tầm quan trọng của thương mại vẫn không giảm, thậm chí trong thời gian tới càng quan trọng hơn. Bởi chiều rộng và chiều sâu mà bộ phận thương mại có thể tham gia cạnh tranh quốc tế, doanh nghiệp nhà nước hoàn toàn không thể so sánh được, điều này chắc chắn khiến cho việc sáng tạo công nghệ phần nhiều sẽ phát sinh ở bộ phận có thể tiến hành thương mại.

Ngoài ra, bộ phận có thể tiến hành thương mại ở chừng mực nhất định cũng là nền móng của hệ thống tài chính ở Trung Quốc. Có quan điểm chỉ rõ từ xưa đến nay, ngoại tệ mà Trung Quốc tạo ra thông qua ngành thương mại ở chừng nhất định đã trở thành cơ sở tín dụng để phát hành động NDT, liên quan đến sự ổn định của hệ thống tài chính quốc gia. Những năm gần đây, việc ngoại tệ chảy ra nước ngoài đã thu hút sự coi trọng cao độ của cấp giám sát quản lý, việc mua bán sáp nhập ở nước ngoài của một số tập đoàn tài chính tư nhân không ngừng bị “công kích nặng nề”chính vì nguyên nhân này.

Thứ mà thương mại quốc tế coi trọng là cùng có lợi cùng thắng. Hiện nay, Trung Quốc đã đẩy nhanh bước mở cửa mạnh dạn hơn trên các phương diện như tiếp cận thị trường tài chính vốn nước ngoài, tỷ lệ nắm giữ cổ phần trong các tổ chức tài chính vốn nước ngoài… Tháng 7/2017, chương trình kết nối trái phiếu (Bond Connect) giữa thị trường chứng khoán Hong Kong và Đại Lục chính thức được phê chuẩn. Những cải cách này đều đã cho thấy Trung Quốc gia tăng sự mở cửa đối ngoại trong lĩnh vực tài chính, đẩy nhanh quyết tâm kết nối với thị trường vốn quốc tế.

Thực tiễn cải cách mở cửa 40 năm qua cho thấy việc cải cách thể chế kinh tế không thể tách rời với việc mở cửa lĩnh vực kinh tế thương mại, tài chính. Kiên trì cải cách trong nước, mở cửa với nước ngoài, đây là con đường tất yếu để nâng cấp chuyển đổi mô hình kinh tế và cũng là yêu cầu nội tại của hiện đại hóa quản lý nhà nước về kinh tế ở Trung Quốc.

Nguồn: Tạp chí South Reviews (TQ) – số 6/2018

TLTKĐB – 05/05/2018

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s