Nhiều vấn đề quan trọng còn mơ hồ


Ngày 4/2, trang mạng Channel News Asia đăng bài cho rằng vẫn có sự không chắc chắn, mơ hồ, chưa được định hình về một số vấn đề chính liên quan đến dịch bệnh do virus corona (nCoV) gây ra, cụ thể như: phạm vi lây lan rộng đến như thế nào mà loại virus này có thể gây ra bên ngoài Trung Quốc; tác động của sự lây lan mà nó gây ra sẽ là gì, nhất là tại các nước có hệ thống y tế yếu kém, và ch1inh xác thì sự nguy hiểm của căn bệnh viêm phổi này là gì…?

Những gì chúng ta biết cho đến nay là việc loại virus này dường như có nguy cơ gây ra cái chết thấp hơn so với dịch SARS, nhưng khả năng lây nhiễm của nó lại cao hơn. Trong số những ca bệnh được đưa tới bệnh viện tại Trung Quốc, khoảng 2% – 3% đã tử vong, con số này là 10% tử vong do bệnh SARS gây ra. Cũng có bằng chứng ngày càng nhiều cho thấy rằng nCoV có thể được lây truyền từ người qua người kể cả từ những người có ít hoặc không có triệu chứng nhiễm bệnh.

Một nghiên cứu mới của các nhà khoa học Đức công bố trên Tạp chí Thuốc nước Anh Mới vào ngày 31/1 cho thấy một số ca nhiễm bệnh từ Trung Quốc và Đức có hiện tượng lây lan trước khi người nhiễm bệnh có triệu chứng biểu hiện ra bên ngoài. Do đó, số người bị nhiễm có thể sẽ nhiều hơn do không được thống kê chính thức.

Một nghiên cứu công bố trên tạp chí y khoa The Lancet ước tính rằng có hơn 75.800 người đã bị lây nhiễm chỉ riêng tại thành phố Vũ Hán. Tạp chí này cũng cho rằng đỉnh điểm của dịch bệnh này sẽ rơi vào tháng 4 hoặc tháng 5/2020.

Một ước tính có tính “cẩn trọng” hơn được Cơ quan kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Trung Quốc đưa ra cho thấy khoảng 25.000 người đã bị lây nhiễm và dự đoán con số những trường hợp bị lây nhiễm sẽ tăng gấp đôi sau cứ khoảng thời gian 6 ngày. Tình trạng này gây ra những thách thức trong việc kiểm soát, khoanh vùng sự lây lan của dịch bệnh, nếu virus có thể lây từ người mang virus qua người khác, trước khi họ biết họ đã nhiễm bệnh và trước khi họ có thể được cách ly.

Đối với những người có sức khỏe tốt, nguy cơ tử vong do lây nhiễm nCoV là thấp, tuy vậy, cũng cần quan tâm, chú ý tới những người có vấn đề về sức khỏe. Các nghiên cứu cho thấy, những trường hợp nhiễm bệnh đầu tiên phần lớn là những người nằm trong độ tuổi từ 50 trở lên.

Theo ông Vineet Menachery, chuyên gia các bệnh truyền nhiễm tại Khoa Dược, Đại học Texas, dịch SARS đã có tỷ lệ tử vong trung bình là 10%, nhưng con số này tăng lên tới 50% đối với những người trên 50 tuổi. Theo chuyên gia này, người cao tuổi có nguy cơ lây nhiễm cao hơn do hệ miễn dịch của họ yếu đi theo độ tuổi. Sự bùng nổ phát triển các thành phố có thể giải thích cho sự lây truyền dịch bệnh từ động vật tới con người. Việc chúng ta đang tìm cách giải quyết, làm sáng tỏ những điều chưa chắc chắn về cơ chế sinh học của chủng virus mới này, thì điều quan trọng cũng cần lưu ý rằng các dịch bệnh có yếu tố, khía cạnh xã hội quan trọng liên quan đến sự phát triển của con người.

Trong số 6 dịch bệnh đã được công bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu trước đây, có 5 dịch bệnh liên quan đến các chủng virus bắt nguồn từ các loài động vật, bao gồm cả chủng virus Corona đang hoàn thành. Các chủng virus thông thường lây nhiễm giữa các loài động vật với nhau, khó xảy ra hơn giữa người với người. Tuy nhiên, như các đại dịch SARS hay dịch Ebola cho thấy các loại virus này xuất hiện tại các thành phố có mật độ dân cư đông đúc, chúng có thể lan truyền với tốc độ rất nhanh và gây ra những hậu quả có tính chất hủy diệt, tàn phá. Đây thực sự là tin xấu khi hiện tại có khoảng 600 thành phố với dân số hơn 1 triệu người. Sự trỗi dậy mạnh mẽ của Trung Quốc đã chứng kiến tỷ lệ đô thị hóa gia tăng ở mức độ bùng nổ – 60% dân số Trung Quốc ngày nay sống tại các khu vực thành thị và con số này được dự báo sẽ tăng lên tới 70% trong thập kỷ tới.

Cùng với việc xâm lấn ngày càng gia tăng của con người tới các khu vực sinh sống của các loài động vật và sự gia tăng mạnh mẽ các thực phẩm có nguồn gốc động vật, sự trỗi dậy của các chủng virus trên động vật có khả năng gây ra các tình hình khẩn cấp toàn cầu tương tự có thể trở thành “sự bình thường mới”.

Trong khi đó, cũng phải cẩn thận với nỗi sợ và sự hoang mang bùng phát.

Đi cùng với tốc độ lây lan nhanh chóng của 2019-nCoV là tốc độ lây lan kinh hoàng của các loại thông tin sai lệch. Hiện tại, yếu tố tích cực của các mạng xã hội trong việc tạo điều kiện cho sự trao đổi, giao tiếp nhanh chóng các kiến thức khoa học thì những thông tin y tế về thảm họa dịch bệnh này đang bị thách thức bởi chính việc sử dụng các công cụ này để gây ra các sự hoang mang, lo sợ và tâm lý thù địch. Các thuyết âm mưu, các phần mềm độc hại, các tin đồn vô căn cứ và các ý kiến sai lệch, quan điểm mù quáng đã không ngừng nảy nở và phát triển. Một ví dụ rõ nét là sự lan truyền rộng rãi trên mạng Twitter và các nền tảng mạng xã hội khác các bức ảnh cửa hàng và quán ăn tại Hàn Quốc và Nhật Bản với các tấm biển ghi rõ “Cấm người Trung Quốc”.

Rất nhiều trong số các hiện tượng tiêu cựu nói trên đã kích động căng thẳng xã hội, làm giảm sút lòng tin vào các chính phủ, các cơ quan chức năng về y tế và các cơ sở, luận cứ khoa học; thể hiện sự phán xét khó chịu và cực đoan trên cơ sở chủ nghĩa dân tộc và chủ nghĩa quốc gia.

Trong bối cảnh các quốc gia áp dụng các biện pháp cấm đi lại nghiêm ngặt hơn và các biện pháp cách ly xã hội trong nỗ lực nhằm đối phó với sự lan rộng của thảm họa dịch bệnh, thực sự cũng có một mối nguy cơ mà trên thực tế “một xã hội” có thể đang ủng hộ cho sự lan truyền dịch bệnh “hoảng loạn” và “sự thù ghét”.

Khi thảm họa dịch bệnh kết thúc, hàng nghìn người sẽ bị cách ly và hàng triệu người sẽ phải chịu sự kiểm soát chặt chẽ trong việc đi lại, mặc dù họ không làm gì sai. Họ sẽ bị truy vấn hoặc bị ra lệnh tạm từ bỏ sự tự do nhằm để cộng đồng lớn hơn được an toàn. Rõ ràng, chúng ta không nên xem những người này với nỗi lo sợ, tâm lý thù địch và sự thiếu tin tưởng, mà thay vào đó nên là lòng tốt và sự cảm thông. Nhân loại sẽ tìm cách kiểm soát dịch bệnh này và làm giảm nhẹ những tác động tiêu cực của nó tới con người, nhưng trong khi làm như vậy, chúng ta không được đánh mất những gì được xem là dấu hiệu nhân văn chỉ riêng của con người.

Nguồn: TKNB – 06/02/2020

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s