Lý do Mỹ thua trong cuộc chiến với Huawei


Thất bại lớn về tình báo đã khiến chính sách vốn đã dao động của Lầu Năm Góc trở nên tồi tệ hơn và khiến cho nhiều đồng minh chủ chốt của Mỹ không còn lưu tâm đến lời khẩn cầu của Trump về việc tránh xa hệ thống 5G của gã khổng lồ công nghệ Huawei.

Bĩ bẽ mặt sau khi Anh từ chối loại trừ Huawei khỏi mạng băng thông rộng 5G của nước này, Chính quyền Trump đã tăng cường các nỗ lực ngăn chặn Trung Quốc, với rất ít triển vọng thành công.

Cách đối phó của Mỹ bao gồm truy tố Huawei theo đạo luật của Tổ chức chống tham nhũng và ảnh hưởng của xã hội đen (RICO), được soạn thảo nhằm chống tội phạm có tổ chức. Ngoài ra Mỹ còn đề xuất các quy chế về việc ngừng bán linh kiện Mỹ cho Huawei và công ty viễn thông lớn thứ 2 Trung Quốc ZTE nếu 10% sản phẩm của họ có áp dụng công nghệ Mỹ.

Một lệnh cấm khác được đề xuất là cấm bán động cơ phản lực cho số máy bay dân sự mà tập đoàn General Electric của Mỹ và Safran của Pháp bán cho Trung Quốc kể từ năm 2014 – một biện pháp chiến tranh kinh tế không liên quan tới lý do an ninh quốc gia.

Trong số tất cả các sự kiện của Mỹ, chưa từng có sự kiện nào nhận được nhiều sự chú ý đến thế nhưng lại cho ít kết quả đến thế.

Trong khi đó, Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ Robert O’Brien đã nói với tờ Wall Street Journal ào ngày 12/2 rằng Mỹ đã phát hiện ra một “cửa hậu” bí mật trong các thiết bị của Huawei cho phép công ty Trung Quốc này theo dõi mạng lưới thông tin liên lạc của phương Tây. Huawei bác bỏ cáo buộc này, yêu cầu Mỹ công khai các dữ liệu.

Cáo buộc của Mỹ bị cộng đồng quốc tế chế nhạo, Giám đốc điều hành (CEO) của tập đoàn Orange, Stephane Richard nói vào hôm 14/2: “Tôi rất muốn xem bằng chứng. Nó gợi tôi nhớ đến những vũ khí hủy diệt hàng loạt trong Chiến tranh Iraq”. Tờ Der Spiegel của Đức giật tít: “Cánh cửa hậu chỉ Mỹ mới có thể nhìn thấy”.

Tại hội nghị an ninh thường niên ở Munich (Đức) ngày 14/2, các quan chức Mỹ trong đó có Bộ trưởng Quốc phòng Mike Esper và Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi đã cảnh báo các nước châu Âu phải tránh xa Huawei. Esper nói: “Việc phụ thuộc vào các công ty cung cấp 5G của Trung Quốc có thể khiến các hệ thống quan trọng của các đối tác của chúng ta dễ bị phá vỡ, thao túng và do thám. Làm vậy cũng có thể gây nguy hiểm cho thông tin liên lạc và các năng lực chia sẻ thông tin tình báo của chúng ta và liên minh của Mỹ nói chung”. Nhưng hãng tin Politico của Mỹ lại đăng bài viết có tiêu đề: “Châu Âu phớt lờ cảnh báo của Mỹ về mạng 5G của Trung Quốc”.

Hậu quả tiềm tàng ngoài dự tính

Hậu quả ngoài dự tính đối với uy tín của Mỹ và rủi ro đối với các công ty Mỹ là rất lớn. Nếu Mỹ lợi dụng mối đe dọa thường được đồn đoán này để ngừng vận chuyển động cơ phản lực cho Trung Quốc, cản trở chương trình của Trung Quốc nhằm phát triển một máy bay dân sự lắp ráp trong nước sử dụng động cơ của General Electric hoặc Safran, thì cuộc chiến thương mại Mỹ – Trung sẽ có đặc thù hoàn toàn khác. Công ty Safran của Pháp là một tài sản an ninh quốc gia và việc cản trở họ sẽ đẩy Paris về phía Bắc Kinh.Các công ty hàng đầu của Mỹ, trong đó có Boeing – với 1/4 số máy bay của họ được bán cho Trung Quốc, cũng như các hãng thiết kế vi mạch hàng đầu của Mỹ có thể sẽ phải chịu tổn thất nặng nề trong thời gian tới.

Mỹ chưa từng thực hiện biện pháp nào trong số này kể từ khi Chiến tranh Lạnh kết thúc. Chúng bắt nguồn từ sự thất vọng ở Washington sau khi gần như toàn bộ đồng minh của Mỹ – trừ Israel, Nhật Bản và Australia – phớt lờ những yêu cầu đanh thép của Mỹ về việc loại trừ Huawei khỏi tiến trình khai thác mạng băng thông rộng 5G cho điện thoại di động.

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã công khai phản đối quyết định của Thủ tướng Anh Boris Johnson về việc cho phép Huawei xây dựng một phần các mạng lưới 5G của Anh, và Tổng thống Trump đã đích thân can thiệp với Thủ tướng Anh nhưng vô hiệu. Ngày 6/2, tờ Financial Times đưa tin rằng Tổng thống Trump đã “bừng bừng tức giận” trong một cuộc điện đàm với Boris Johnson. Ngày 14/2, Boris Johnson đã hoãn một chuyến thăm Nhà Trắng như dự kiến để đáp trả.

Trong khi đó, Chính phủ Đức đã gạt bỏ sự phản đối của một nhóm các thành viên thuộc đảng cầm quyền tại Quốc hội Đức về việc Huawei can dự vào quá trình triển khai mạng 5G của nước này.

Vẫn chưa rõ đạo luật RICO có thể ngăn cản các hoạt động của Huawei bằng cách nào ngoài việc khiến các nhân viên của công ty Trung Quốc này phải chịu các hình phạt pháp lý cực đoan. Việc kiểm soát xuất khẩu các linh kiện của Mỹ cho Huawei có hiệu lực từ tháng 5/2019 đã không thể cản trở Huawei cung cấp thiết bị và điện thoại di động 5G, khi gã khổng lồ Trung Quốc này quay sang các nhà cung cấp Nhật Bản, Đài Loan và các nước khác. Huawei hiện sản xuất cả các trạm phát sóng thông tin mặt đất và điện thoại thông minh 5G mà không cần linh kiện của Mỹ.

Cuối tháng 1/2020, Bộ Quốc phòng Mỹ bỏ phiếu phủ quyết một đề xuất của Bộ Thương mại nhằm áp đặt quy tắc bán linh kiện của Mỹ cho Huawei và ZTE với điều kiện số hàng hóa đó được sử dụng tối đa 10% nguồn lực của Mỹ trong quá trình sản xuất, nhằm ngăn các công ty nước ngoài sử dụng công nghệ của Mỹ từ việc bán hàng cho các công ty của Trung Quốc. Cố vấn kinh tế của Nhà Trắng Larry Kudlow nói với tờ Wall Street Journal vào ngày 4/2 rằng ông ủng hộ các lập luận phản đối của Lầu Năm Góc, vì “chúng tôi không muốn đẩy các doanh nghiệp lớn của mình đến tình trạng đóng băng kinh doanh”. Tuy nhiên, ngày 12/2, truyền thông Mỹ lại đưa tin rằng Lầu Năm Góc đã đổi ý và hiện ủng hộ lệnh cấm nghiêm ngặt hơn đối với việc xuất khẩu linh kiện cho Huawei – rõ ràng là để đáp ứng sự thay đổi ý kiến ở Nhà Trắng.

Các công ty sẽ chuyển sản phẩm của họ đi nơi khác

Một số công ty Mỹ sẽ không đóng băng, nhưng họ sẽ rời khỏi Mỹ. Ngày 16/2, tờ New York Times đưa tin rằng Quỹ RISC-V, một tổ chức phi lợi nhuận lập ra tiêu chuẩn phần mềm nguồn mở cho các loại vi mạch sử dụng trong điện thoại di động và các thiết bị điện tử khác, trong những tháng gần đây đã thừa nhận rằng họ quyết định rời trụ sở từ Delaware sang Thụy Sĩ vì các thành viên của tổ chức lo ngại về những quy định nghiêm ngặt hơn ở Mỹ. Cũng theo tờ New York Times, Scott Jones, một nhà nghiên cứu hợp tác với Trung tâm Stimson, cho biết thếm: “Nếu chính quyền tiếp tục đi theo quỹ đạo hiện nay, chúng ta sẽ chứng kiến sự ra đi của nhiều công ty và nhiều nhà khoa học hơn. Họ sẽ đưa sản phẩm của họ đi nơi khác, và các nền kinh tế khác sẽ hưởng lợi từ điều đó”.

Phần lớn doanh thu của Qualcomm, Nvidia và các công ty sản xuất chất bán dẫn khác của Mỹ là từ châu Á. Nếu họ không được phép bán hàng cho Trung Quốc, họ sẽ mất một phần lớn hoạt động kinh doanh. Thậm chí tệ hơn, Huawei hiện đang sản xuất bộ vi mạch xử lý cho điện thoại thông minh, chẳng hạn như dòng Kirin cạnh tranh trực tiếp với các sản phẩm của Qualcomm, và bộ xử lý Ascend cho các máy chủ, cạnh tranh với Nvidia.

Theo một chuyên gia phân tích người Trung Quốc, Huawei có thể giảm 30% giá thành các bộ vi xử lý của mình trong cuộc cạnh tranh về giá với Mỹ, đẩy các công ty Mỹ ra khỏi toàn bộ thị trường châu Á. Chuyên gia phân tích này cho biết trong trường hợp đó, Nvidia sẽ hết sạch tiền mặt trong 18 tháng và Qualcomm sẽ hết sau 24 tháng, buộc họ phải ngừng hoạt động nghiên cứu và phát triển. Điều đó sẽ đặt dấu chấm hết cho tầm quan trọng của Mỹ trong ngành sản xuất chất bán dẫn do chính Mỹ tạo ra.

Được biết lệnh cấm gây nhiều tranh cãi về việc bán động cơ phản lực cho Trung Quốc sẽ được thảo luận tại một cuộc họp nội các vào ngày 28/2 ở Washington. General Electric và các công ty khác của Mỹ đang ráo riết vận động hành lang để phản đối đề xuất này vì nó không có mục đích rõ ràng về an ninh quốc gia. Một số quan chức Mỹ đề nghị Trung Quốc có thể cải tạo các động cơ do Pháp và Mỹ đồng sản xuất, nhưng General Electric nhận thấy Trung Quốc vẫn mua các động cơ này kể từ năm 2014, và không cần thay bằng bất kỳ động cơ nào mới.

Đề xuất này được đưa ra như một nỗ lực nhằm ngăn Trung Quốc phát triển một công nghệ thông thường. Kết quả là Trung Quốc có thể sẽ đặt mua máy bay từ hãng Airbus của châu Âu thay vì hãng Boeing khi hãng này đang phải đối mặt với nhiều khó khăn tài chính sau sự đổ vỡ của chương trình Max 737.

Thất bại thê thảm về mặt tình báo

Chính quyền Trump đã đưa ra những tín hiệu mâu thuẫn về ý định của họ đối với Huawei, khi Lầu Năm Góc liên tục đổi ý về những giới hạn được đề xuất cho việc bán linh kiện sử dụng công nghệ và bằng sáng chế của Mỹ. Nhà Trắng tin rằng họ có thể thuyết phục Chính phủ Anh loại trừ Huawei, và không thể nhận ra những gì đã xảy ra ngay cả sau khi London quyết định. Điều này nhấn mạnh một thất bại về tình báo mà phần lớn trách nhiệm thuộc về phía Mỹ.

Huawei không chỉ bán thiết bị viễn thông chất lượng cao với giá cả phải chăng cho các nhà cung cấp điện thoại di động của Anh, mà còn trở thành một phần trong cấu trúc viễn thông của Anh kể từ năm 2011, khi công ty này thuê Giám đốc an ninh thông tin của Chính phủ Anh John Suffolk làm người đứng đầu phụ trách hoạt động kinh doanh của công ty ở Anh. Một giám đốc điều hành cấp cao của Huawei cho biết trong số các nước phương Tây, Anh là quốc gia có quan hệ tốt nhất với công ty này. Cơ quan thông tin chính phủ Anh (GCHQ) – đóng vai trò như cơ quan an ninh quốc gia – đã dành nhiều năm để chỉ trích bộ mã của Huawei, thường đặt ra những đòi hỏi cải tiến mà công ty Trung Quốc này luôn nhanh chóng thực hiện.

Năm 2012, trước sự tán thưởng của Thủ tướng Anh khi đó là David Cameron, Huawei tuyên bố đầu tư 1,3 tỷ bảng vào Anh. Một báo cáo của Huawei lưu ý rằng trong năm 2018, họ đã đầu tư 112 triệu bảng vào hoạt động nghiên cứu và phát triển, tuyển dụng hơn 300 nhà nghiên cứu ở Anh. Báo cáo cũng cho biết Huawei đã hợp tác với 35 trường đại học và viện nghiên cứu trên toàn quốc.

Huawei tuyển dụng 50.000 người nước ngoài, phần lớn là các nhà nghiên cứu, tại 20 trung tâm nghiên cứu trên toàn thế giới và trợ cấp cho hàng nghìn người khác. Đây là công ty Trung Quốc đầu tiên kết nối với giới tinh hoa kỹ thuật và khoa học của phương Tây và chiếm được vị trí hàng đầu trong lĩnh vực công nghệ với sự giúp đỡ của họ.

Không ai nghi ngờ việc Anh sẽ tiếp tục hợp tác với Huawei, minh họa cho câu ngạn ngữ của Tôn Tử: “Sự chuẩn bị quyết định cuộc chiến thành hay bại”. Huawei đã xây dựng mối quan hệ với Anh một cách cởi mở và trở thành một phần trong cơ sở kỹ thuật của Anh với các dự án đầu tư chiến lược và sự phục tùng có tính toán trước các cơ quan an ninh của Anh.

Mỹ không nhận thấy điều đó cũng như không cơ quan nào của Mỹ cân nhắc khả năng Trân Châu Cảng có thể là một mục tiêu của Nhật Bản vào tháng 12/1941, hay cũng như quân đội Anh không cân nhắc khả năng Nhật Bản tấn công Singapore năm 1942. Đơn giản là các cơ quan tình báo Mỹ không nhận ra rằng Trung Quốc có khả năng thâu tóm toàn bộ thị trường thế giới bằng một công nghệ thay đổi cục diện. Washington cũng không nhận ra rằng Trung Quốc đã phát triển đủ năng lược trong lĩnh vực sản xuất chất bán dẫn để tạo ra các vi mạch cao cấp của riêng mình và phớt lờ lệnh cấm nhập khẩu của Mỹ.

Rõ ràng Donald Trump đang tiếp nhận thông tin từ chính những cơ quan tình báo đã phớt lờ thách thức từ Trung Quốc cho đến khi quá muộn – và không muốn gì hơn ngoài việc đổ lỗi cho người khác về những thất bại của chính mình. Kết quả là một nỗi ô nhục và nguy cơ gián đoạn kinh tế nghiêm trọng của Mỹ.

Nguồn: Asia Times – 17/02/2020

TLTKĐB – 21/02/2020

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s