Đổi mới thông qua Thử nghiệm nhanh – Phần IV


Thử nghiệm phân tán

Các thử nghiệm phân tán thường không được xây dựng dựa trên một câu hỏi mang tính nhân quả. Quay lại trường hợp phát triển sản phẩm Fasal ở Intuit, ở giai đoạn đầu của quá trình thử nghiệm, một câu hỏi khá bao quát được đặt ra: “Làm thế nào chúng ta tăng được doanh thu của người nông dân Ấn Độ”. Ở thời điểm đó, còn quá sớm để đưa ra bất kỳ giả thuyết nào về việc lựa chọn giữa hai tính năng sản phẩm hoặc các thông điệp tiếp thị hoặc mặt bằng thiết kế.

Một khi đội của Intuit nghĩ ra những giải pháp đầu tiên và bắt tay vào sản phẩm mẫu, sau đó giới thiệu đến khách hàng tiềm năng, họ không tìm cách đo lường phản ứng của khách hàng đối với một thông số duy nhất nào đó. Họ chờ đợi một loạt những phản hồi định tính như: “Tôi thấy bối rối”, “Tôi chỉ sử dụng sản phẩm nếu những người khác đã sử dụng”, “Tôi không biết phải làm gì với thông tin nhận được”. “Tôi thích cái này, nhưng tồi cần nó sớm hơn”. Và còn nhiều phản hồi nữa.

Quá trình tiến hành thử nghiệm phân tán vì thế có tính chất phi chính thống hơn so với thử nghiệm hội tụ. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa thử nghiệm phân tán đơn thuần là tùy hứng mà nó vẫn phải theo cấu trúc và phụ thuộc nhiều vào một quá trình hình thành phương án hoặc ý tưởng, phát triển các sản phẩm mẫu thiết thực, thử nghiệm chúng để thu thập thông tin phản hồi trong thực tế, xoay quanh những giả định quan trọng, sử dụng thông tin đó để ra quyết định về sự cần thiết và cách thức tiến hành một giải pháp khả thi.

Các lỗi thường gặp trong thử nghiệm phân tán thường liên quan đến việc tiến hành thử nghiệm quá muộn, chẳng hạn khi “thử nghiệm sản phẩm” cho một ý tưởng sáng tạo mới chỉ diễn ra sau khi quá trình phát triển sản phẩm đã cơ bản hoàn tất. Trong tình huống này, do tổ chức đã tập trung nhiều nỗ lực và cam kết nguồn lực vào việc phát triển sản phẩm mới, vai trò chủ yếu của thử nghiệm là “xác nhận” cho một hành động đã cam kết thực thi.

Một số học giả nổi bật về thử nghiệm phân tán có thể kể đến là Nathan Furr và Jeff Dyer (cho các doanh nghiệp lâu năm) và Eric Ries và Steve Blank (cho doanh nghiệp khởi nghiệp).

Vì sao bạn cần cả hai phương pháp thử nghiệm

Để đổi mới thành công, bạn cần sử dụng cả hai phương pháp thử nghiệm hội tụ và phân tán ở các giai đoạn khác nhau và trong những bộ phận khác nhau của doanh nghiệp. Đổi mới sáng tạo thành công cần phải cân bằng giữa việc học hỏi theo kiểu khám phá (để kiến tạo và phát triển ý tưởng mới) và học hỏi theo kiểu chứng thực (để kiểm chứng và điều chỉnh các ý tưởng). Chỉ sử dụng phép thử A/B test sẽ không bao giờ giúp Wawa biết được cần phải bán thử loại thực phẩm nào ở các cửa hàng, cũng như không thể cho biết dòng tiêu đề thư điện tử nào cần được thử nghiệm trong một chiến dịch tranh cử. Tương tự, giới thiệu các mẫu thiết kế lặp lại tới khách hàng trong một phòng thí nghiệm sẽ không bao giờ cho bạn biết mức giá cuối cùng nào là hợp lý, tiếp thị hỗn hợp tối ưu là gì, hoặc khách hàng sẽ phản ứng thế nào khi họ sử dụng sản phẩm trong thực tế.

Có thể nói, lĩnh vực kinh doanh mà bạn đang thực hiện thay đổi sẽ quyết định hình thức thử nghiệm của bạn. Nếu mục đích đổi mới sáng tạo là hoàn thiện mảng kinh doanh cốt lõi hiện tại, nhiều khả năng thử nghiệm hội tụ sẽ được sử dụng. Nếu mục đích là phát triển lĩnh vực kinh doanh mới và sua đó tạo ra sản phẩm, dịch vụ, hoặc quy trình mới, nhiều khả năng thử nghiệm phân tán sẽ được sử dụng.

Hai phương pháp thử nghiệm có thể được sử dụng ở những giai đoạn khác nhau trong cùng một dự án đổi mới sáng tạo. Tưởng tượng bạn là một công ty dịch vụ tài chính có kế hoạch cung cấp một ứng dụng điện thoại mới để hỗ trợ khách hàng trong việc lập kế hoạch tài chính. Bạn có thể bắt đầu với một quá trình phân tán lặp lại để kiểm chứng các ý tưởng bao quát, nắm được ý tưởng nào khả thi, ý tưởng nào không, xây dựng tuyên bố giá trị cốt lõi và xác định trọng tâm của sáng kiến mới. Tiếp theo, khi bạn đã chọn được mẫu thiết kế, bạn có thể chuyển sang một quá trình hội tụ để kiểm chứng và tối ưu hóa các yếu tố chủ chốt (tính năng, thiết kế, giá cả, thông điệp tiếp thị cho sự kiện giới thiệu sản phẩm ra thị trường). Một khi ứng dụng xuất hiện trên thị trường và một cơ sở người dùng đủ lớn đã hình thành, bạn có thể áp dụng nhiều thử nghiệm hội tụ hơn để xác định được những tính năng nào tăng thêm giá trị cho khách hàng, kéo khách hàng trở lại, giữ chân nhiều khách hàng hơn hoặc tăng giá trị trọn đời của khách hàng.

Vì sao số hóa tác động tới cả hai phương pháp thử nghiệm này

Nhờ vào công nghệ kỹ thuật số, việc thử nghiệm nhanh trở nên khả thi và cần thiết hơn bao giờ hết. Công nghệ số tạo ra các công cụ mới để thử nghiệm và nâng cao tốc độ đổi mới mà doanh nghiệp cần thực hiện để thích nghi với môi trường kinh doanh đang thay đổi nhanh chóng.

Thử nghiệm hội tụ ngày càng mạnh và có chi phí hợp lý hơn nhờ vào các công nghệ mới. Khi doanh nghiệp ở mọi lĩnh vực xây dựng các sản phẩm, dịch vụ ở dạng số cho khách hàng (và cả các quy trình số hóa cho nhân viên và đối tác), những sáng kiến kỹ thuật số này càng dễ thử nghiệm với chi phí thấp và theo thời gian thực hơn. (Chỉ cần xem việc thử nghiệm một ứng dụng điện thoại di động đối với một ngân hàng được tiến hành dễ dàng hơn thế nào so với thử nghiệm mẫu thiết kế cho các chi nhánh của chính ngân hàng đó). Cùng lúc đó, các công cụ phần mềm mới đang xuất hiện nhiều hơn, cho phép ngay cả những doanh nghiệp nhỏ với ngân sách hạn chế cũng dễ dàng thực hiện các phép thử kiểu A/B test, chạy phân tích đa biến, và xác định cỡ mẫu tối ưu cho một cuộc thử nghiệm. Optimizely, một startup mà sáng lập viên là người đã tham gia thử nghiệm chiến dịch tranh cử của Obama cho phép doanh nghiệp nhỏ triển khai miễn phí các thử nghiệm A/B test trên trang web và ứng dụng điện thoại của họ.

Khi mà điện toán số phát triển rộng khắp cùng với điện toán di động và Kết nối vạn vật, sẽ có thêm nhiều cơ hội cho thử nghiệm hội tụ. Tưởng tượng một cửa hàng tạp hóa muốn chạy thử bốn chương trình khuyến mãi khác nhau cho loại nước sốt barbecue được gắn thương hiệu của cửa hàng. Ở thời kỳ công nghệ tương tự, cần huy động tới bốn cửa hàng khác nhau, mỗi cửa hàng chạy một chương trình khuyến mại. Còn ở thời đại ngày nay, mỗi cửa hàng có thể sử dụng thiết bị di động để chạy chương trình khuyến mại trên các kênh kỹ thuật số, ngya cả một cửa hàng đơn lẻ cũng có thể chạy bốn mẫu khuyến mãi khác nhau cho các nhóm khách hàng được lựa chọn ngẫu nhiên ở cửa hàng đó.

Công nghệ kỹ thuật số cũng đang tạo ra các công cụ mới cho thử nghiệm phân tán, đặc biệt với các phương thức biến ý tưởng thành mô hình sản phẩm nhanh và rẻ hơn để giới thiệu tới khách hàng. Với các sản phẩm, dịch vụ hữu hình mới, công nghệ in 3D và mô phỏng máy tính đều giúp giảm bớt thời gian, chi phí trong việc tạo ra sản phẩm mẫu. Với sản phẩm và dịch vụ ở dạng số, ngôn ngữ lập trình mới và các loại mã tái sử dụng được cho phép phát triển những mẫu thử “vừa đủ” để thử nghiệm với khách hàng. Trong các ngành công nghiệp như dược phẩm, khả năng thử nghiệm những tổ hợp tế bào và gen mới theo cách nhanh và tiết kiệm được gia tăng một cách đáng kể, và thực tế là trong các phòng thí nghiệm, robot đang lấy đi những công việc thủ công thuần túy của những kỹ thuật viên mới vào nghề.

Trong thời đại kỹ thuật số, ngay cả những doanh nghiệp lớn nhất cũng đang nỗ lực cải tiến thật nhanh, trở nên “nhạy bén” và “tinh gọn” hơn như những công ty khởi nghiệp. Rất may là nhờ vào những công nghệ kỹ thuật số, mọi doanh nghiệp đều có thể triển khai nhiều thử nghiệm hơn – sử dụng cả hai phương pháp hội tụ và phân tán – một cách nhanh chóng, tiết kiệm và đẩy nhanh tốc độ đổi mới sáng tạo. Khi những thay đổi về công nghệ tiếp tục ảnh hưởng tới mọi ngành công nghiệp, phương thức thử nghiệm sẽ trở nên quan trọng hơn bao giờ hết, là một công cụ để giảm bất ổn và tăng tốc đổi mới sáng tạo.

(còn tiếp) 

TH: T. Giang – CSCI

Nguồn tham khảo: David L. Rogers – Cải tổ doanh nghiệp trong thời đại số – NXB TH TPHCM 2018.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s