Vaccine chống COVID-19: Cuộc đua gay gắt và luật chơi của kẻ mạnh – Phần đầu


Theo đài RFI, cuộc đua tìm kiếm vaccine ngừa COVID-19 không chỉ là một thách thức khoa học mà còn mang cả tính chính trị. Nhiều khoản tiền lớn từ các nước được chi ra để đầu tư cho việc nghiên cứu nhưng cũng để được độc quyền tiếp cận nguồn vaccine quý giá, ước tính lên đến hàng trăm triệu liều. Khi nào sẽ có vaccine? Nước nào sẽ tìm ra đầu tiên? Giá một liều vaccine là bao nhiêu? Việc phân phối nguồn thuốc quý giá này liệu sẽ có được công bằng hay không?

Với hơn một triệu nạn nhân và hơn 34 triệu ca nhiễm bệnh trên toàn cầu, cuộc đua tìm kiếm một loại vaccine hiệu quả giờ là một ưu tiên của nhiều chính phủ. Trung Quốc, hồi cuối tháng 6/2020 là nước đầu tiên quyết định cho phép sử dụng vaccine có tên gọi là Ad5-nCoV, do hãng CanSino của Trung Quốc bào chế, cho mục tiêu quân sự. Trung tuần tháng 8/2020, đến lượt Nga gây bất ngờ khi cho triển khai vaccine Sputnik V, bất chấp những lo ngại của cộng đồng quốc tế.

Tại Mỹ, Tổng thống Donald Trump cho biết sẽ tìm mọi cách để vaccine do hãng Moderna phát triển sẽ được đưa ra thị trường trước khi bầu cử tổng thống Mỹ, dự kiến diễn ra vào ngày 3/11. Về phần mình, Chính phủ Anh dự kiến triển khai một vaccine vào cuối năm 2020, trong khi tại châu Âu, Cơ quan Quản lý Dược phẩm (EMA) xúc tiến hơn nữa một số loại vaccine đang phát triển. Khi nào mới có vaccine thực sự? Cuối năm 2020 hay là vào năm 2021 khi có nhiều dự báo mâu thuẫn? Về điểm này, ông Christian Brechot, nhà vi khuẩn học, Chủ tịch Tổ chức Global Virus Network trên kênh truyền hình ARTE lưu ý: “Sẽ không có một loại vaccine mà sẽ là nhiều thế hệ vaccine. Những loại vaccine mà chúng ta đang nói đến vào cuối năm nay, nếu như họ bào chế được, đó sẽ là những loại vaccine đời thứ nhất, chủ yếu tập trung vào việc bào chế kháng thể. Điều này cũng tốt thôi vì cũng nên biết là chúng sẽ có một phần nào tác dụng. Loại vaccine này có thể rất hữu ích khi tập trung tiêm ngừa đối với những ca nhiễm bệnh để kìm hãm các ổ dịch.

Và chúng ta đã thấy có sự tương quan giữa việc bào chế kháng thể và phòng ngừa cũng như thời gian phòng ngừa, thế nên sẽ có những loại vaccine thế hệ thứ 2, nhưng lần này nhắm vào một sự miễn dịch mà người ta gọi là tế bào bẩm sinh. Do vậy, cần phải chú ý đến những điều này. Khi người ta nói đến cuối năm 2020 hay 2021, đó chưa hẳn là sự mâu thuẫn”.

Ai tìm ra vaccine đầu tiên sẽ còn mạnh hơn

Việc tìm ra một vaccine chống COVID-19 “hiệu quả” và “an toàn”, là một nhu cầu cấp bách. Cuộc nghiên cứu “khác thường” này đang huy động hàng nghìn nhà khoa học và nhiều nguồn tài trợ công từ nhiều nước giàu có trên thế giới. 9 loại vaccine từ Mỹ, Nga, Trung Quốc và châu Âu hiện đã bước qua giai đoạn 3, tức thử nghiệm trên người để thẩm định mức độ an toàn và tính hiệu quả. Nước nào sẽ tìm ra vaccine trước tiên? Mỹ, Nga, Trung Quốc hay là châu Âu? Thay vì trả lời cho câu hỏi trên, 3 nhà quan sát độc lập, Pauline Londeix và Jerome Martin – đồng sáng lập Đài quan sát Minh bạch trong các chính sách dược phẩm, cùng với Els Torreele, nghiên cứu sinh, cựu Giám đốc Chiến dịch tiếp cận y sỹ không Biên giới, cảnh báo trên báo Le Monde của Pháp (24/9/2020): “Cuộc đua vaccine có thể gây tổn hại cho mọi ứng phó tế nhị với đại dịch”.

Theo các tác giả, nếu như những hứa hẹn do nhiều lãnh đạo thế giới đưa ra hiện vẫn còn lâu mới thành hiện thực, cuộc đua này dường như để thỏa mãn những chiến lược thống trị địa chính trị, những lợi ích mang tư tưởng dân túy hay những lợi ích tài chính cho các hãng dược đa quốc gia, hơn là vì các lợi ích của cộng đồng. Quan điểm này cũng được bà Nathalie Coutinet, nhà kinh tế học về y tế công trường đại học Sorbonne Paris Nord, trong Chương trình Cultures Monde ngày 1/9/2020, trên đài France Culture đồng chia sẻ. Theo chuyên gia Coutinet, cuộc đua đã vượt ra ngoài khuôn khổ nghiên cứu khoa học, trở thành một thách thức địa chính trị và chính trị do có sự can dự của chủ nghĩa dân tộc. Bà giải thích: “Chỉ có điều, cuộc đua vaccine này ngày càng giống như một cuộc chạy đua giữa các nước hơn là một cuộc đua giữa các hãng dược, đó còn là một cuộc đua chính trị để cho thấy là nước nào sẽ có nền công nghệ nghiên cứu tiên tiến nhất, phát triển nhất.

Ở ông Trump, có một dạng tự hào dân tộc là có khả năng phát triển loại vaccine này trước tiên. Ông ấy còn hứa với người dân tộc Mỹ là sẽ có vaccine trước kỳ bầu cử tổng thống Mỹ. Rồi tiếp đến là Putin và cả Trung Quốc cũng có những thông báo.

Bắc Kinh còn dùng vaccine như là một vũ khí chính trị bởi trước đó, ngày 27/8, Canada đã bị rút ra khỏi danh sách các nước có thể tiến hành thử nghiệm trên người vaccine của Trung Quốc với cớ là Canada giam giữ một công dân Trung Quốc… Rõ ràng, ở đây có một thách thức chính trị rất lớn ẩn sau cuộc đua tìm kiếm vaccine này”.

(còn tiếp)

Nguồn: TKNB – 05/10/2020

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s