Cuộc chiến tranh cuối cùng của đồng tiền đích thực – Phần III


Theo quy định phải mua bạc hàng năm, đến thập niên 30, Bộ Tài chính Mỹ đã có một lượng bạc trắng lên đến hơn 6 tỉ ounce, tổng lượng dự trự đã lên gần đến 200 nghìn tấn. Thêm vào đó, các mỏ khai thác bạc trắng phân bố rộng khắp thế giới, lượng khai thác cũng khả quan hơn, nếu như tiền tệ hóa toàn bộ Chứng chỉ bạc trắng do Bộ Tài chính Mỹ trực tiếp phát hành thì tình thế ắt sẽ trở thành cơn ác mộng lớn đối với các nhà tài phiệt ngân hàng quốc tế.

Năm 1933, sau khi Roosevelt giúp các nhà tài phiệt ngân hàng quốc tế hủy bỏ chế độ bản vị vàng, thực tế lưu thông tiền tệ của Mỹ đã nằm trong sự kiểm soát của chế độ “bản vị bạc”. Lúc này, 3 loại tiền tệ chủ yếu đều có thể tự do hoán đổi thành bạc trắng. Nếu không hủy bỏ chế độ dùng bạc trắng để bảo đảm cho tiền tệ, sự nghiệp “tiền tệ giá rẻ” và “thâm hụt tài chính” sẽ gặp phải rào cản nghiêm trọng. Và như vậy,kế hoạch mà các nhà ngân hàng quốc tế hằng mơ ước theo đuổi – thông qua công cụ tài chính thúc đẩy lạm phát tiền tệ để tước đoạt của cải của nhân dân – có trở thành hiện thực hay không?

Với trách nhiệm nặng nề thúc đẩy Chiến tranh Thế giới thứ hai trong khi nguồn tài chính thâm hụt trên quy mô lớn, cộng thêm những khoản chi khổng lồ nhằm tái thiết nền kinh tế châu Âu sau chiến tranh, cũng như việc sa lầy trong cuộc chiến tranh Triều Tiên hay chiến tranh Việt Nam, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ phải phát hành trái phiếu với quy mô lớn. Tuy nhiên, động thái này cũng bị phát giác. Bắt đầu từ thập niên 40, người dân Mỹ không ngừng chuyển đổi tiền giấy thành tiền bạc và bạc thỏi nguyên chất làm cho lượng dự trữ bạc trắng của Bộ Tài chính giảm nghiêm trọng. Nhu cầu bạc trắng trong công nghiệp điện tử và công nghiệp hàng không vũ trụ bắt đầu phát triển mạnh mẽ vào những năm 50 tăng lên nhanh chóng khiến tình hình thêm căng thẳng. Đến đầu thập niên 60, khi Kennedy lên nhậm chức, lượng dự trữ bạc trắng của Bộ Tài chính còn 1,9 tỷ ounce. Đồng thời, giá bạc trên thị trường cũng đột ngột tăng mạnh, một đồng tiền bạc có giá trị tương đương 1 USD trước đây giờ tăng lên 1,29 USD.Ngay sau khi Chứng chỉ bạc trắngđược hoán đổi thành bạc, nó cũng tự nhiên bị loại bỏ khỏi dòng lưu thông tiền tệ. Như vậy hiệu ứng của quy luật Gresham “tiền xấu đẩy lùi tiền tốt” đã hiện rõ.

Sắc lệnh 11110 của Kennedy đã ra đời trong bối cảnh như vậy.

Việc bảo vệ bạc trắng và phế bỏ chế độ dùng bạc trắng bảo đảm cho tiền tệ đã trở thành tiêu điểm tranh đấu giữa Kennedy và các nhà ngân hàng quốc tế.

Sự kết thúc của chế độ bản vị bạc

Việc hủy bỏ triệt để chế độ dùng vàng để bảo đảm tiền tệ đã nằm trong kế hoạch tổng thể của các nhà tài phiệt ngân hàng quốc tế. Tuy nhiên, việc giải quyết vấn đề bạc trắng lại có cấp độ ưu tiên cao hơn. Trên thế giới, trữ lượng tài nguyên bạc được cho là rất lớn. Một khi các nước trên thế giới bắt đầu tham gia vào việc thăm dò và khai thác bạc trên quy mô lớn, mục tiêu loại bỏ chế độ dùng vàng để bảo đảm tiền tệ sẽ khó thực hiện hơn. Hơn thế nữa, nó còn tạo ra sự mâu thuẫn giữa vàng và bạc. Một khi lượng cung ứng bạc trắng tăng mạnh, Chứng chỉ bạc trắng rất có thể sẽ hồi sinh và tranh chấp với Giấy bạc Cục Dự trữ Liên bang. Do Chính phủ Mỹ nắm giữ quyền phát hành chứng chỉ bạc trắng nên một khi loại phiếu này chiếm ưu thế, sự sinh tồn của Cục Dự trữ Liên bang sẽ bị đe dọa.

Vì vậy, nhiệm vụ cấp bách nhất của các nhà tài phiệt ngân hàng quốc tế là dốc hết khả năng có thể để làm giảm giá bạc. Một mặt, điều này khiến cho ngành khai thác bạc trên thế giới rơi vào tình trạng lỗ vốn hoặc lợi nhuận kém, từ đó làm chậm quá trình thăm dò và khai thác các mỏ bạc, làm giảm lượng cung ứng. Mặt khác, nó thúc đẩy lượng bạc dùng trong công nghiệp tăng lên do giá bạc cực kỳ rẻ mạt, khiến cho việc nghiên cứu và ứng dụng vật liệu bạc thay thế trở thành điều tất yếu, từ đó tiêu hao lượng bạc dự trữ của Bộ Tài chính Mỹ với tốc độ nhanh nhất. Khi Bộ Tài chính không tìm đâu ra bạc trắng, thì Chứng chỉ bạc trắng cũng tư nhiên mất giá trị, và việc hủy bỏ chế độ dùng bạc trắng để đảm bảo tiền tệ cũng trở nên hợp lý. Mấu chốt là phải tranh thủ thời gian.

Đương nhiên, Kennedy biết rất rõ việc này. Một mặt, ông tỏ thái độ sẽ nghĩ đến việc xóa bỏ chế độ dùng bạc trắng để bảo đảm tiền tệ khi có điều kiện thích hợp, mặt khác lại tính đến những phương án khác. Đáng tiếc là Bộ trưởng Tài chính Douglas Dillon lại không phải là tâm phúc của ông. Dillon xuất thân trong một gia đình danh gia vọng tộc trong giới ngân hàng Phố Wall. Ông là người của Đảng Cộng hòa được các nhà tài phiệt ngân hàng quốc tế cài cắm vào nội các của Đảng Dân chủ dưới thời Tổng thống Kennedy. Với quyền lực tài chính trong tay, Dillon hết lòng giúp đỡ các nhà ngân hàng quốc tế. Ngay khi Dillon nhậm chức, việc đầu tiên ông ta làm là tiêu hao lượng dự trữ bạc trắng của Bộ Tài chính với tốc độ nhanh nhất có thể. Quả nhiên, Dillon không phụ lòng mong mỏi của các nhà tài phiệt, ông bán đổ bán tháo một lượng lớn bạc trắng cho các nhà sản xuất công nghiệp với giá siêu rẻ 91 cents/ounce. Hiệp hội Người tiêu dùng Bạc trắng Mỹ thành lập năm 1947 đã phụ họa với Dillon,quyết liệt yêu cầu “bán sạch lượng bạc còn tồn lại của Bộ Tài chính để thỏa mãn nhu cầu của người tiêu dùng bạc trắng”.

Ngày 19 tháng 3 năm 1961, tờ New York Times đưa tin:

Thượng Nghị sĩ chỉ trích Bộ Tài chính Mỹ bán tháo bạc trắng

Hôm nay, Thượng nghị sĩ Alan Bible đề xuất với Bộ Tài chính xem xét lại chính sách bán tháo một lượng lớn bạc với giá trị thấp hơn giá thị trường quốc tế. Trong thư gửi cho Bộ trưởng Tài chính Douglas Dillon, vị Nghị sĩ Đảng Dân chủ nói rằng, trữ lượng bạc có thể khai thác trên phạm vi nước Mỹ đã thấp hơn nhu cầu tiêu dùng, mà hành vi bán phá giá của Bộ Tài chính là không đúng. Ông nói rằng “chỉ khi Bộ Tài chính giảm áp lực giá với thị trường nội địa và các nước láng giềng thì mọi việc mới được giải quyết”.

Ngày 19 tháng 8 năm 1961, tờ New York Times đăng tải tin tức:

Hôm nay, 13 nghị sĩ Đảng Dân chủ đến từ miền Tây thuộc các bang sản xuất bạc đã trình một bức thư lên Tổng thống Kennedy. Trong thư, họ yêu cầu Bộ Tài chính lập tức đình chỉ hành vi bán tháo bạc trắng với giá rẻ mạt. Hành vi bán tháo bạc của Bộ Tài chính đã gây ra sự suy giảm giá bạc trắng tại thị trường trong nước và quốc tế.

Ngày 16 tháng 10 năm 1961, tờ New York Times đưa tin:

Các nhà sản xuất công nghiệp biết rằng, họ có thể mua một ounce bạc với giá 91 đến 92 cents từ Bộ Tài chính, và vì thế mà họ từ chối chi trả nhiều tiền hơn cho ngành công nghiệp khai thác và sản xuất bạc.

Ngày 29 tháng 11 năm 1961, tờ New York Times đưa tin:

Hôm qua, các nhà sản xuất bạc đã nhận được một tin vui: Tổng thống Kennedy ra lệnh cho Bộ Tài chính đình chỉ việc bán tháo bạc trắng cho giới công nghiệp. Các nhà sản xuất công nghiệp sử dụng bạc trắng đang hết sức lo lắng.

Ngày 30 tháng 11 năm 1961, tờ New York Times đưa tin:

Tại thị trường New York, giá bạc đã tăng lên đến mức cao nhất trong vòng 41 năm trở lại đây. Hôm thứ Ba, Tổng thống Kennedy tuyên bố cải cách toàn diện chính sách bạc trắng của Chính phủ Mỹ, theo đó, thị trường có quyền quyết định giá bạc. Bước đầu tiên là Bộ Tài chính ngay lập tức phải đình chỉ hành vi bán tháo bạc.

Cuối cùng, Tổng thống Kennedy cũng phải ra tay, tuy có muộn một chút, vì lượng bạc của Bộ Tài chính lúc này chỉ còn lại chưa đến 17 tỷ ounce. Phương sách quyết đoán của ông đã phát đi một tín hiệu tốt lành khiến cho các nhà sản xuất bạc khắp nơi trên thế giới hân hoan. Với sự can thiệp của Tổng thống Kennedy, sản lượng bạc tăng lên và lượng tồn trong kho của Bộ Tài chính cũng ổn định. Điều này giúp cho cổ phiếu của các công ty bạc tăng vọt.

Hành động lần này của Kennedy đã phá vỡ hoàn toàn mưu đồ của các nhà ngân hàng quốc tế.

(còn tiếp)

TH: T.Giang – CSCI

Nguồn tham khảo: Song Hong Binh – Chiến tranh tiền tệ P1 – NXB LĐ 2020.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s