Lý do Việt Nam từ bỏ siêu dự án thép 10 tỷ USD


Tập đoàn Hoa Sen của Việt Nam mới đây đã quyết định từ bỏ siêu dự án thép tại tỉnh Ninh Thuận với tổng giá trị đầu tư lên tới 10 tỷ USD. Lý do mà quyết định này được đưa ra một phần liên quan tới yếu tố Trung Quốc.

Theo giải thích của Hoa Sen, dự án thép Cà Ná – Ninh Thuận với quy mô lớn nhất nước giờ đây không còn phù hợp với chiến lược tăng trưởng của tập đoàn. Là tập đoàn sản xuất sắt thép chủ lực tại Việt Nam với các sản phẩm chính là thép tấm và ống thép, Hoa Sen có trên 10 nhà máy sản xuất sắt thép trên toàn quốc và đã niêm yết trên sàn chứng khoán TPHCM.

Theo tờ Nikkei, dự án Khu liên hợp cán thép Hoa Sen Cà Ná – Ninh Thuận có tổng vốn đầu tư 10,6 tỷ USD đưa vào dự thảo quy hoạch hệ thống sản xuất thép trong giai đoạn trung hạn của Chính phủ Việt Nam từ năm 2016. Theo kế hoạch, dự án này bắt đầu được xây dựng từ năm 2017 và bắt đầu đi vào sản xuất từ năm 2019. Khi hoàn thành, dự án này sẽ đạt công suất 16 triệu tấn/năm.

Tuy nhiên, việc phải dừng dự án này xuất phát từ nguồn cung dư thừa trên thị trường sắt thép Đông Nam Á. Chỉ tính riêng tại Việt Nam, hai nhà cung cấp lớn nhất là tập đoàn Formosa của Đài Loan và Hòa Phát từ năm 2017 cũng liên tục xây dựng các lò cao mới. Theo Hiệp hội sắt thép thế giới, sản lượng thép thô của Việt Nam trong năm 2019 đã tăng hơn 30% so với năm 2018, đạt mức 20 triệu tấn, gấp 5 lần so với quy mô của Thái Lan. Như vậy, Việt Nam là nước sản xuất và tiêu thụ thép lớn nhất khu vực Đông Nam Á.

Tuy nhiên, các động thái của Trung Quốc, nước sản xuất thép thô lớn nhất thế giới, đã tác động tới thị trường Việt Nam. Các doanh nghiệp sắt thép Trung Quốc đang chuyển hướng sang thị trường Đông Nam Á để giải quyết bài toán dư thừa trong nước và tránh tác động ảnh hưởng từ cuộc chiến thương mại Mỹ – Trung. Các doanh nghiệp Trung Quốc có kế hoạch tăng công suất sản xuất tại Đông Nam Á lên mức 40 – 50 triệu tấn. Tập đoàn Alliance Steel của Trung Quốc đã đưa vào hoạt động khu liên hợp sản xuất thép lớn nhất tại Malaysia từ năm 2018.

Do những động thái từ Trung Quốc, giá thép cuộn cán nóng tại Đông Á đã giảm mạnh từ năm 2018. Việt Nam đặc biệt chịu ảnh hưởng từ những biến động trên thị trường do phải nhập khẩu phần lớn thép cuộn cán nóng, trong khi không áp thuế nhập khẩu đối với mặt hàng này.

Theo Tổng thư ký Hiệp hội sắt thép Đông Nam Á Yeoh Wee Jin, năng lực sản xuất tại khu vực này đang dư thừa hàng năm 20 triệu tấn sắt thép. Nếu như cộng thêm cả các dự án của doanh nghiệp Trung Quốc thì mỗi năm khu vực này sẽ sản xuất dư thừa khoảng 88 triệu tấn thép thô.

Để sử dụng làm nguyên liệu trong sản xuất các mặt hàng công nghiệp như máy móc và đồ điện tử, Việt Nam phải nhập khoảng 60% thép cuộn cán nóng, trong đó chủ yếu là từ Trung Quốc. Do Việt Nam và Trung Quốc có tranh chấp lãnh thổ tại Biển Đông nên Chính phủ Việt Nam đãthúc đẩy doanh nghiệp trong nước nội địa hóa nguồn vật liệu chính trong sản xuất thép xuất phát để đảm bảo yếu tố về an ninh quốc gia.

Tuy nhiên, các dự án sản xuất thép ở Việt Nam đã gây ra vấn đề môi trường. Năm 2016, nhà máy thép Formosa tại Hà Tĩnh đã để xảy ra sự cố môi trường nghiêm trọng, làm dấy lên sự chỉ trích của dư luận trong nước và buộc Chính phủ Việt Nam thận trọng hơn trong các dự án thép. Năm 2017, Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc đã yêu cầu tạm dừng dự án thép Cà Ná để các bên liên quan tính toán kỹ càng hơn.

Chủ tịch Tập đoàn Hoa Sen Lê Phước Vũ từng trấn an các cổ đông rằng dự án Cà Ná sẽ mang lại nhiều lợi nhuận và không để xảy ra sự cố môi trường như tại Formosa Hà Tĩnh, tuy nhiên Hoa Sen vẫn phải đối mặt với áp lực phải dừng dự án này do sự biến động nhanh chóng trên thị trường sắt thép.

Hiện nay, Trung Quốc cũng đang đẩy mạnh xây dựng các nhà máy hóa dầu quy mô lớn và có thể đe dọa gây ra những tác động tương tự tới thị trường Đông Nam Á. Đông Nam Á gần với Trung Quốc nên tình hình sản xuất tại khu vực sẽ tiếp tục bị tác động ảnh hưởng bởi sản xuất dư thừa tại Trung Quốc.

Nguồn: TKNB – 14/08/2020.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s