Nguyên lý hậu hắc – Phần I


Lời nói đầu 1

Năm Dân Quốc thứ nhất, tôi phát biểu một bài văn trên tờ “Công luận nhật báo” ở Thành Đô, đề mục là “Hậu Hắc học”, nói: Các bậc anh hùng thành công xưa nay, không ai không phải là người mặt dầy tâm đen. Đây vốn chỉ là một dạng viết văn cho vui, không ngờ sau đó trở đi, ba chữ “Hậu Hắc học” dần dần được lưu truyền khắp Tứ Xuyên, trở thành một danh từ phổ biến. Bản thân tôi cũng không hiểu ra làm sao, nghĩ bụng: Cách nói này có thể nhận được sự hoan nghênh của những người bình thường, nhất định có liên quan tới tâm lý học, tiếp tục nghiên cứu sâu hơn, lúc đầu biết được Hậu Hắc học bắt nguồn từ thuyết tính ác, có căn cứ về mặt học lý, nhưng trong lòng vẫn có sự nghi ngờ.

Tìm kiếm các sách tâm lý học của khắp trong và ngoài nước để đọc nhưng vẫn chưa đủ để giải thích được mối nghi ngờ của tôi, bèn dẹp bỏ hết cách nói của mọi người từ xưa tới nay, dùng quy luật của vật lý học để nghiên cứu tâm lý học, cảm thấy sự thay đổi của lòng người dù ở bất kỳ đâu đều tuân theo quy luật của lực học. Từ sự tích của người xưa, chính trị hiện nay, những việc vụn vặt hàng ngày, tâm trạng của chính mình, toán lý hóa học, sách cổ của Trung Quốc, học thuyết của phương Tây, bằng chứng từ bốn phương tám hướng, chỗ nào cũng có thể thông qua, bèn sáng tạo ra một giả thuyết: “Tâm lý thay đổi vận hành theo quy luật chung của lực học”. Năm Dân Quốc thứ chín, viết một bài văn nhan đề “Tâm lý và lực học”, giấu ở trong tủ, chưa dám phát biểu, đến năm thứ 16 mới đưa vào trong tác phẩm “Tôn Ngô ức đàm”. Sau đó đặc biệt chỉnh lý lại, mở rộng thành một bản in lẻ.

Cuốn sách “tâm lý và lực học” này của tôi, bắtđầu từ năm Dân Quốc thứ chín,nay là năm Dân Quốc thứ 27, trải qua 18 năm mà cuốn sách này bắt nguồn từ Hậu Hắc học. Tôi nghiên cứu Hậu Hắc học bắt đầu từ những năm cuối thời Mãn Thanh, có thể nói là sự hình thành cuốn sách này đã trải qua suốt 30 năm trời. Còn nhớ Giả Đảo thời Đường có làm hai câu thơ: “Một mình bóng đáy hồ, mấy thân cây bên cạnh”. Tự mình phê rằng: “Hai câu ba năm được, vừa ngâm lệ hai hàng”. Nay tôi phát biểu cuốn sách này, quả thật có cảm tưởng như ông ấy lúc đó.

Tư tưởng của tôi giống như một cái cây: Hậu Hắc học là điềm xuất phát của tư tưởng, giống như gốc cây; từ Hậu Hắc học mà sinh ra một giả thuyết: “Tâm lý thay đổi vận hành theo quy luật chung của lực học”, giống như thân cây, những tác phẩm khác đã viết như “Bàn về các vấn đề xã hội”, “Bàn về chế độ khảo thí”, “Xu thế của học thuật Trung Quốc”, cùng với tác phẩm mới viết gần đây nhất là “Chế định hiến pháp và kháng Nhật”, đều là dựa vào giả thuyết “tâm lý thay đổi vận hành theo quy luật chung của lực học” làm căn cứ, giống như cành lá hoa quả mọc ra từ thân cây. Do vậy những gì mà tôi đã viết, tuy có nhiều loại khác biệt nhưng thực ra là nhất quán.

Một lần, tôi gặp giáo sư trường Đại học Tứ Xuyên là Giang Siêu Tây tiên sinh ở Phúc Kiến, chuyên ngành của ông là nghiên cứu vật lý, đồng thời còn thích nghiên cứu Dịch học, là một học giả uyên bác cả trong và ngoài nước. Tôi đem toàn bộ bản thảo ra cho ông ấy xem, nêu ra tất cả mọi điểm nghi ngờ xin được thỉnh giáo. Đội ơn ông ấy chỉ rõ từng điểm một, cho rằng cách nói này của tôi rất hợp lý, đồng thời còn tặng cho một bài đề tựa, tôi vô cùng cảm kích. Thế nhưng cuối cùng tôi vẫn không đủ tự tin, xin độc giả đừng tiếc lời chỉ giáo.

Tôi nghiên cứu vấn đề này đã làm cho không phân biệt được đúng sai, mọi cách nói trong văn của tôi là đúng hay sai, tự mình cũng không biết được. Tôi coi trọng việc giải thích những nghi ngờ trong lòng: Độc giả chỉ trích càng nghiêm khắc, tôi lại càng cảm kích, quyết không dám phản biện lại một từ. Những bài văn do quý vị chỉ giáo có thể phát biểu trên bất kỳ tờ báo nào, sau khi phát biểu xin hãy tặng cho tôi một bản, giao cho “Hoa Tây nhật báo” ở Thành Đô chuyển giúp để tiện sửa chữa.

Lời nói đầu 2

Sau khi tôi phát hành cuốn sách này, nhận được không ít lời phê bình, khiến tôi thu được rất nhiều điều bổ ích, hết lòng cảm tạ. Ngoài những người hoàn toàn tán thành hoặc hoàn toàn phản đối ra thì cũng có những người cho rằng về cơ bản không kém, một vài điểm nào đó vẫn nên sửa đổi, tôi đã sửa theo rồi. Có một số chỗ tuy rằng đã được chỉ bảo nhưng tôi cho rằng vẫn nên bàn bạc thêm, nên tạm thời vẫn để như cũ, xin độc giả chỉ giáo thêm. Tất cả những bài văn chỉ giáo, xin hãy giao cho “Quốc dân công báo” ở Trùng Khánh chuyển giúp để tiện cho việc sửa chữa.

Độc giả thường trách mắng tôi rằng: “Tâm lý của con người thay đổi khó lường, lấy đâu ra có quy luật chứ?” Tôi nói: “Vật lý cũng thay đổi khó lường, vì sao lại có quy luật? Các nhà khoa học hiện nay nghiên cứu vật lý, có thể nói là vô cùng tinh thông rồi. Chúng ta thử lấy một cái cốc sứ đặt trên mặt đất, tay cầm một cái búa sắt, xin hỏi: Nếu cái búa này gõ xuống thì cái cốc sẽ bị vỡ thành bao nhiêu mảnh? Hình dạng của mỗi mảnh thế nào? E rằng tập hợp các nhà khoa học trên thế giới lại để nghiên cứu cũng không người nào có thể biết trước được, điều biết được chỉ là nếu gõ cái búa xuống thì cái cốc chắc chắn bị vỡ ra mà thôi. Vì sao lại như vậy? Cấu tạo của các phân tử bên trong cái cốc không thể suy đoán được, giống với phân tử của cái cốc, cho nên tâm lý thay đổi giống như viên ngọc lăn trên cái khay, ngang dọc hay đan chéo không thể nào biết được, điều mà chúng ta có thể biết được là nó không thể lăn ra khỏi cái khay mà thôi. Thấy người cầm cung tên, chúng ta không thể biết được người đó sẽ bắn về hướng Đông hay về hướng Tây, nhưng một khi bắn ra rồi, mũi tên đó tất phải chuyển động theo đường parabol, đây chính là quy luật của lực. Điều mà tôi nói rằng tâm lý thay đổi có quy luật cũng chính là như vậy.

Tôi nói “tâm lý thay đổi vận hành theo quy luật chung của lực học” vốn là một loại giả thuyết, không thể nói là quy luật chung. Quy luật chung tức là không có một ngoại lệ nào. Lúc đầu Newton phát minh ra định luật vạn vật hấp dẫn, đặt ra ba điều luật chung, rất nhiều người đều không thừa nhận, về san dần dần được chứng minh mới dần dần thừa nhận, cuối cùng mọi hiện tượng trong vũ đều phù hợp với quy luật của Newton, duy chỉ có sao Thiên vương là không tuân theo, có ngoại lệ này nên vẫn không thể trở thành quy luật chung. Mãi đến năm 1846, có nhà thiên văn học đề cập đến vấn đề sao Thiên vương tuân theo quy luật của Newton, tiến hành nghiên cứu thêm về bộ phận không phù hợp với quy luật, đoán định rằng ngoài sao Thiên vương thì còn có một hành tinh khác, có hình dạng và vị trí như vậy, thêm vào lực hấp dẫn của hành tin này thì sao Thiên Vương sẽ tuân theo quy luật. Giả thuyết này vừa được phát biểu, các nhà thiên văn học liền tìm hiểu dựa the thuyết đó, lập tức tìm ra được sao Hải Vương, quả nhiên không sai chút nào, giả thuyết của Newton đã trở thành quy luật chung. Sự thay đổi về tâm lý so với vật lý lại càng phức tạp, càng kỳ diệu hơn. Cách nói này của tôi hông được người bình thường thừa nhận bởi vì có quá nhiều việc ngoại lệ. Tôi không cho rằng giả thuyết của tôi là sai mà cho rằng trong lòng người có quá nhiều sao Hải Vương rồi. Chúng ta cũng chỉ có thể nắm được nguyên tắc lớn để tìm ra các sao Hải Vương trong lòng mỗi người mà thôi.

Có người nói: Anh muốn kết hợp việc đời và vật lý lại làm một, trước kia đã có rất nhiều người đều từng thử làm công việc này, có điều con đường này không thể đi được. Tôi nói: Trước kia có rất nhiều người đều nói không thể khai thông kênh đào Suez được, nhưng cuối cùng cũng có thể khai thông. Rất nhiều người cũng nói không thể khai thông kênh đào Panama, cuối cùng cũng có thể khai thông. Tôi cho rằng giới tự nhiên sinh ra con người và vạn vật theo cùng một nguyên tắc, quy luật trong vật lý tất có thể áp dụng đối với việc đời, có điều học vấn của cá nhân tôi không đủ, không thể kết hợp hai thứ đó lại làm một mà thôi. Các học thuật trên thế giới phải do toàn thể giới cùng nghiên cứu, không phải sức một người có thể làm được. Tôi nghiên cứu vấn đề này giống như người đi trong sương mù, quý vị nếu xót thương sự ngu dốt cảu tôi thì xin hãy chỉ giáo!

Vật lý vô cùng rộng lớn phức tạp, Newton tìm ra quy luật, vật lý phức tạp liền trở nên mạch lạc, giới khoa học nhờ đó mà có được tiến bộ rất lớn. Thế giới vô cùng hỗn loạn, nếu chúng ta cũng tìm ra được quy luật trong việc đời, vậy thì các học thuyết trên thế giới có thể quy về một mối, sự rối loạn của nhân thế cũng có thể loại bỏ, nền văn minh tất sẽ có tiến bộ lớn. Bởi vậy tôi hi vọng quý vị có thể cùng tôi nghiên cứu về tác phẩm này.

(còn tiếp)

TH: T.Giang – CSCI

Nguồn tham khảo: Lý Tôn Ngô – Hậu Hắc học toàn tập – NXB VH 2020.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s