Định vị chủ đề cốt lõi trong chính sách của Biden với Trung Quốc


Chính quyền Biden đang chuyển sang đặt chất bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và các mạng di động thế hệ tiếp theo làm trọng tâm trong chiến lược của Mỹ đối với châu Á, đồng thời nỗ lực tập hợp lực lượng mà các quan chức gọi là “các nền dân chủ công nghệ” để chống lại Trung Quốc và các “nền chuyên chế công nghệ” khác.

Khuôn khổ mới trong cuộc cạnh tranh Mỹ – Trung càng trở nên gay gắt hơn bởi sự thiếu hụt đột ngột trên toàn cầu các con chip cần thiết trong các sản phẩm ô tô, điện thoại di động và tủ lạnh. Chiến lược này sẽ tìm cách tập hợp một liên minh các quốc gia chiến đấu để giành được lợi thế trong hoạt động chế tạo chất bán dẫn và điện toán lượng tử, bỏ qua các lĩnh vực cạnh tranh truyền thống như kho dự trữ tên lửa và số lượng các binh sĩ.

Các quan chức chính phủ đương nhiệm và các cựu quan chức, cùng với các chuyên gia bên ngoài, cho rằng các kế hoạch của Chính quyền Biden trong lĩnh vực công nghệ là một mô hình thu nhỏ của các kế hoạch rộng lớn hơn nhằm thực hiện một cách tiếp cận theo định hướng liên minh nhiều hơn nhưng vẫn thù địch với Trung Quốc, sau khi Washington đã có một cách tiếp cận đầy hỗn loạn dưới thời Tổng thống Donald Trump.

Lindsay Gorman, chuyên gia về các công nghệ mới nổi tại Quỹ Marshall Đức của Mỹ, cho biết: “Hiện có một nhận thức mới về tầm quant rọng của chất bán dẫn trong cuộc đấu tranh địa chính trị này bởi vì các con chíp là nền tảng cho mọi công nghệ trong kỷ nguyên hiện đại. Mỹ và các đối tác dân chủ của họ đang nỗ lực để tăng cường lợi thế so sánh về công nghệ này”.

Cách tiếp cận này một phần dựa trên việc ngăn chặn Trung Quốc tiếp cận với một số công nghệ nhất định càng lâu càng tốt, tìm cách chèn ép những “gã khổng lồ” Trung Quốc như Huawei Technologies Co., và thậm chí “bắt chước” cách làm của Đảng Cộng sản Trung Quốc bằng việc tăng cường sự can dự của chính phủ vào các ngành công nghiệp then chốt khi cần thiết.

Điều này diễn ra khi các nhà lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc, trong đó có Chủ tịch Tập Cận Bình, dự kiến sẽ trình bày cách họ sẽ làm để đưa công nghệ trở thành trung tâm của sự phát triển trong tương lai tại kỳ họp Đại hội Đại biểu nhân dân toàn quốc Trung Quốc (Quốc hội), dự kiến khai mạc vào cuối tuần này.

Một số nhân vật am hiểu về hoạt động hoạch định chính sách của chính quyền Mỹ và đặc biệt là của ông Kurt Campbell – Điều phối viên khu vực châu Á của Hội đồng An ninh quốc gia Mỹ – cho biết ông Campbell đang hướng tới một cách tiếp cận rộng hơn và tập trung nhiều hơn vào một số đối tác chính như Hàn Quốc, Nhật Bản và Đài Loan, đồng thời triển khai các biện pháp khuyến khích nhằm đưa hoạt động sản xuất con chíp trở lại Mỹ.

Lĩnh vực sản xuất chip cũng nằm trong các kế hoạch củng cố “Bộ Tứ” (Quad) – liên minh giữa Mỹ, Nhật Bản, Australia và Ấn Độ, từng được thúc đẩy mạnh mẽ dưới thời cựu Tổng thống Trump – bao gồm cả việc cuối cùng sẽ đưa thêm nhiều hoạt động sản xuất công nghệ đến Nam Á.

Cuộc chiến về con chíp – và sự chú ý mà lĩnh vực này nhận được ngay trong những ngày đầu tiên của Chính quyền Biden – đang trở nên cấp bách đối với chính quyền mới ở Nhà Trắng bởi sự cần thiết của chúng. Tình trạng thiếu hụt chíp trên toàn cầu, một phần do hoạt động dự trữ của Trung Quốc và nhu cầu tăng vọt trong thời kỳ đại dịch, đã buộc một số nhà sản xuất ô tô Mỹ phải đóng cửa các nhà máy và bộc lộ những điểm yếu trong chuỗi cung ứng của Mỹ khi họ phải phụ thuộc quá nhiều vào một số nhà sản xuất ở châu Á.

Ngày 24/2, Tổng thống Joe Biden đã yêu cầu tiến hành cuộc đánh giá chuỗi cung ứng toàn cầu đối với chíp cũng như pin dung lượng lớn, dược phẩm, khoán sản quan trọng và vật liệu chiến lược như đất hiếm. Hầu hết các chíp của Mỹ đến từ Đài Loan, nơi Trung Quốc vẫn luôn tuyên bố là lãnh thổ của mình, và gần như tất cả số đất hiếm của Mỹ đều được nhập từ Trung Quốc. Trung Quốc nhanh chóng tuyên bố rằng cam kiết tìm nguồn cung ứng thay thế là viển vông.

Các quan chức nói rằng còn quá sớm để biết được chi tiết chiến lược của Mỹ sẽ như thế nào. Ý tưởng về “các nền dân chủ công nghệ” thách thức “các nền chuyên chế công nghệ” xuất hiện trogn một bài phân tích đăng trên tạp chí Foreign Affairs vào cuối năm 2020 nhằm kêu gọi xây dựng “một diễn đàn toàn diện, trong đó các nước cùng chí hướng có thể cùng nhau đưa ra các phản ứng chung” để đáp trả thách thức đến từ Trung Quốc.

Trong buổi họp báo ngày 22/2, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Ned Price cho biết: “Chúng ta phải cùng nhau đương đầu với thách thức này – sự lạm dụng của Trung Quốc, các hành vi cướp bóc của Trung Quốc xuất khẩu các công cụ mà họ sử dụng để củng cố hơn nữa chủ nghĩa chuyên chế về công nghệ”.

Cách tiếp cận này đã nhận được phản ứng tích cực từ Quốc hội, nơi các nhà lập pháp đang đề xuất một số dự luật nhằm khuyến khích đưa hoạt động sản xuất chíp trở về nước, và Đạo luật các lĩnh vực vô tận để đầu tư nhiều hơn vào tiến bộ công nghệ.

Từ máy bay F-35 tới những chiến điện thoại

Thượng nghị sĩ John Cornyn, đảng viên đảng Cộng hòa của bang Texas, phát biểu sau khi gặp ông Biden tại Nhà Trắng hôm 24/2: “Tất cả chúng ta đều hiểu điều này là quan trọng, không chỉ đối với nền kinh tế của chúng ta mà còn đối với an ninh quốc gia của chúng ta, bởi những chất bán dẫn cao cấp, tiên tiến này – chúng ta cần cho tất cả mọi thứ, từ máy bay chiến đấu tàng hình thế hệ thứ năm F-35 đến điện thoại di động của chúng ta”.

Mặc dù nhiều ý tưởng trong kế hoạch đang được xây dựng có từ thời Chính quyền Trump, song những người ủng hộ kế hoạch này nói rằng một trong những điểm khác biệt là nỗ lực gắn kết các yếu tố khác nhau thành một chiến lược thống nhất. Dưới thời Trump, cứng rắn với Trung Quốc thường xung đột với việc ông tập trung nỗ lực để đạt được một thỏa thuận thương mại với Bắc Kinh, từ đó làm xáo trộn thông điệp của Mỹ.

Những người ủng hộ Tổng thống Biden nói rằng chiến lược của ông sẽ bao gồm hợp tác chặt chẽ hơn với các quốc gia khác, tìm cách củng cố các mối quan hệ đối tác hiện có nhưng hiếm khi được sử dụng. Đứng đầu trong số đó là “Bộ Tứ” và niềm tin rằng Ấn Độ hiện nay có thể đã sẵn sàng chống lại Trung Quốc trong bối cảnh giữa hai quốc gia đông dân nhất thế giới này gần đây xảy ra căng thẳng.

Rexon Ryu, đối tác quản lý của Asia Group – một hãng tư vấn chiến lược có trụ sở ở Washington, cho biết: “Một trong những mục tiêu chính là mở rộng và làm sâu sắc thêm nền tảng quyền lực và ảnh hưởng trong khu vực và chúng ta làm điều đó tốt nhất khi chúng ta hợp tác với các đồng minh và đối tác. Không phải chúng ta nói với các quốc gia khác những gì họ không thể làm đối với mạng 5G và trí tuệ nhân tạo mà là về những gì chúng ta có thể cùng nhau làm”.

Điều này cũng dựa trên ý thức rằng Trung Quốc về cơ bản đã buộc Mỹ phải bắt đầu cắt đứt các yếu tố của quan hệ kinh doanh và công nghệ trong một kế hoạch gọi “tách rời”. Về cơ bản, Trung Quốc đã xây dựng cơ sở hạ tầng Internet của riêng mình, ngăn chặn nhiều phương tiện truyền thông và mạng xã hội của Mỹ như Twitter và Facebook, đồng thời thể hiện sự sẵn sàng sử dụng quy mô thị trường và sức mạnh kinh tế của mình như một loại vũ khí để khiến các quốc gia khác rơi vào tình thế khó khăn.

Một điều trớ trêu trong quan hệ Mỹ – Trung là bất chấp tất cả các tranh luận truyền thống của Mỹ về chủ nghĩa tư bản với chủ nghĩa cộng sản, lưỡng đảng Mỹ ở Washington ngày càng ủng hộ việc chính phủ đóng vai trò lớn hơn trong việc cung cấp các động lực và đầu tư vào các công ty.

Elizabeth Economy, thành viên cấp cao tại Viện Hoover của Đại học Stanford, cho biết: “Để cạnh tranh, chúng ta sẽ phải thay đổi cách chơi. Trung Quốc sẽ không thích ứng với các quy tắc mà chúng ta đặt ra, nên chúng ta phải thích ứng”.

Nguồn: www.bloomberg.com

TKNB – 04/03/2021

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s