Sự khả thi của hộ chiếu vaccine – Phần I


Việc Trung Quốc phát hành Chứng nhận sức khỏe du lịch quôc tế hôm 8/3 là một tin tốt lành đối với những người thường xuyên đi du lịch như Victor, một nhà tài chính 30 tuổi làm việc tại Hong Kong. Anh nói: “Tôi khỏe mạnh, tôi được bảo vệ và tôi cũng an toàn khi đi đó đây. Tôi muốn được tự do đi du lịch khắp thế giới như trước đây”.

Người dân Trung Quốc có thể dễ dàng tải chứng nhận này trên WeChat – một ứng dụng truyền thông xã hội phổ biến. Chứng nhận này hiển thị tình trạng COVID-19 hiện tại, kết quả các xét nghiệm gần đây và hồ sơ tiêm chủng của người dùng. Là một trong những hộ chiếu vaccine đầu tiên trên thế giới, nó có thể cách mạng hóa ngành du lịch. Victor nói: “Hy vọng rằng với hộ chiếu vaccine, tôi sẽ được miễn các xét nghiệm và các biện pháp cách ly không cần thiết”.

Tuy nhiên, cho đến nay, thực tế lại đáng thất vọng. Victor là một người gốc Thượng Hải. Anh ta được tiêm chủng một trong những loại vaccine ngừa COVID-19 của Trung Quốc vào tháng 2/2021. Tuy có giấy chứng nhận sức khỏe nhưng anh vẫn phải cách ly 2 tuần tại một cơ sở của nhà nước và phải làm xét nghiệm COVID-19 2 lần/ngày nếu muốn trở về Trung Quốc đại lục. Điều này khiến anh cảm thấy thất vọng. Mặc dù giấy chứng nhận sức khỏe giúp đơn giản hóa tiến trình xin thị thực đối với người nước ngoài, nhưng những du khách đã được tiêm phòng vẫn phải tuân thủ các biện pháp phòng ngừa như bất kỳ ai đi du lịch đến Trung Quốc. Vì vậy, mục tiêu được miễn cách ly khi du lịch quốc tế vẫn là điều bất khả thi trong tương lai gần.

Bất chấp những vấn đề này, chứng nhận sức khỏe vẫn gieo rắc ý tưởng về việc khởi động lại các hoạt động di chuyển và du lịch như bình thường trên toàn thế giới. Theo Tổ chức hàng không dân dụng quốc tế (ICAO), trong năm 2020, các hãng hàng không đã thiệt hại 371 tỷ USD doanh thu từ hoạt động vận tải hành khách. Đồng thời, theo Tổ chức du lịch thế giới của Liên hợp quốc, ngành du lịch có thể thiệt hại hơn 1000 tỷ USD.

Sự xuất hiện của cac chiến dịch tiêm chủng hàng loạt đã đưa đến những ý tưởng mới về cách thức từng bước mở cửa xã hội trở lại thông qua vaccine. Chính phủ và các tổ chức tư nhân có thể phát hành các loại thẻ và ứng dụng chứng nhận tình trạng tiêm chủng vaccine, đồng thời cho phép những người đã tiêm chủng được đến các địa điểm như phòng tập thể dục, rạp chiếu phim và nhà hàng. Một số nước như Israel đang thực hiện chính sách này.

Vấn đề phức tạp hơn liên quan đến hoạt động du lịch quốc tế. Các thỏa thuận giữa các chính phủ có thể từng bước mở rộng hộ chiếu vaccine xuyên biên giới, tạo thuận lợi cho người dân có được những trải nghiệm du lịch bình thường. Chẳng hạn, trong một video đăng trên trang Facebook vào tháng 2/2021, Thủ tướng Lý Hiển Long cho biết Singapore đang thảo luận về việc cùng với các nước quan tâm công nhận chứng nhận vaccine. Ngày 23/3, Chính quyền Malaysia cho biết họ đang chuẩn bị cho một thỏa thuận như vậy.

Giáo sư Joseph M. Cheer từ Trung tâm nghiên cứu du lịch thuộc Đại học Wakayama, Nhật Bản, cho biết: “Vào những năm 1970, việc tiêm phòng và kiểm tra sức khỏe đầy đủ là điều kiện cần thiết để di chuyển qua nhiều quốc gia. Việc tiêm chủng vaccine ngừa COVID-19 cũng có thể sẽ trở thành tiêu chuẩn cho các chuyến bay quốc tế. Khả năng tự do đi lại như khi đại dịch chưa xảy ra vẫn còn rất xa vời”.

Liên minh châu Âu (EU) dự kiến sẽ phát hành phiên bản hộ chiếu vaccine của riêng mình trước khi mùa du lịch Hà bắt đầu như một nỗ lực nhằm thúc đẩy ngành công nghiệp du lịch của nhiều quốc gia thành viên. EU gọi đây là “chứng nhận xanh kỹ thuật số”. Nó có thể sẽ được sử dụng trong khối và ở một số nước lân cận như Na Uy.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết chứng nhận này sẽ tổng hợp thông tin về tiêm chủng, tình trạng phục hồi sau khi mắc COVID-19  và các kết quả xét nghiệm gần đây cho những người chưa được tiêm phòng đầy đủ. Chứng nhận này cho phép công dân tự do di chuyển một cách an toàn, có trách nhiệm và đáng tin cậy.

Về phần mình, Mỹ vẫn đang xem xét tính khả thi của việc phát hành chứng nhận sức khỏe COVID-19. Gần đây, một phát ngôn viên của Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh nói với kênh truyền hình Mỹ NBC News rằng cơ quan ngày vẫn chưa ban hành hướng dẫn về việc quản lý những người đã được tiêm chủng trong khi đi du lịch và cũng chưa có tiêu chuẩn quốc tế nào về vaccine hoặc tài liệu tiêm chủng.

Tuy nhiên, các đơn vị kinh doanh đang thúc giục Nhà Trắng tạo ra nhiều tiến bộ hơn nữa. Trong một bức thư gửi Nhà Trắng hôm 8/3, các đơn vị kinh doanh và du lịch hàng không, trong đó có Phòng Thương mại Mỹ, cho biết: “Các nước trên toàn cầu đang nỗ lực phát hành chứng nhận sức khỏe. Mặc dù chúng tôi hiểu và ủng hộ việc phải có một cách tiếp cận theo hướng phối hợp toàn cầu, nhưng Mỹ phải là nước đi đầu trong việc này.”

Thế giới bị chia rẽ

Có lẽ trở ngại lớn nhất đối với việc áp dụng rộng rãi hộ chiếu vaccine là vấn đề chính trị: Nhiều người coi đây vốn dĩ là một hình thức phân biệt đối xử. Trong một bài viết đăng trên tạp chí Khoa học số mới nhất, hai nhà khoa học Christopher Dye và Melinda C. Mills của Đại học Oxford cho hay: “Rủi ro lớn nhất là việc các mặt hàng và dịch vụ thiết yếu không đến tay những người không chấp nhận tiêm chủng, không được xét nghiệm hoặc không được tiếp cận vaccine”.

Nhiều người cũng bày tỏ những quan ngại về mặt đạo đức trước tình trạng thế giới bị phân thành nhóm người được tiêm chủng và nhóm người chưa được tiêm chủng vì mục đích tự do đi lại. Joseph M. Cheer cho biết: “Những nước đồng ý tiếp nhận du khách sẽ là những nước có vaccine trước. Chúng ta sẽ có hai loại du khách: những người đã được tiêm chủng và những người chưa được tiêm chủng. Nhóm người chưa được tiêm chủng sẽ có ít lựa chọn về điểm đến hơn. Họ cũng có thể phải làm thêm các xét nghiệm và bị cách ly lâu hơn”.

EU đang xem xét những ý kiến phản đối như vậy. Họ cho biết sẽ cung cấp chứng nhận tiêm chủng cũng như kết quả xét nghiệm âm tính cho những người đã khỏi bệnh COVID-19 được 180 ngày để ngăn chặn tình trạng phân biệt đối xử. Didier Reynders, Cao ủy châu Âu về tư pháp, cho biết chứng nhận này sẽ không phải là điều kiện tiên quyết để di chuyển tự do và sẽ không tạo ra tình trạng phân biệt đối xử dưới bất kỳ hình thức nào”.

(còn tiếp)

Nguồn: Nikkei Asia – 24/03/2021

TLTKĐB – 26/03/2021

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s