Sáu lý do khiến Kim Jong-un gặp khó khăn


Ngày 05/01/2021, trong bài phát biểu khai mạc Đại hội lần thứ VIII Đảng Lao động Triều Tiên (Đại hội VIII), nhà lãnh đạo Kim Jong-un thừa nhận kế hoạch 5 năm vừa qua đã thất bại hoàn toàn, khi gần như tất cả các bộ phận chủ chốt không hoàn thành mục tiêu chiến lược 5 năm.

Hội nghị toàn thể lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lao động Triều Tiên khóa VIII đã bãi bỏ kế hoạch năm 2021 ban đầu. Theo thông cáo ngày 11/02, trong báo cáo được trình bày tại ngày đầu tiên của hội nghị, Kim Jong-un đã yêu cầu mở rộng nền tảng sản xuất các ngành công nghiệp trọng điểm như luyện kim, hóa chất, điện, than, khai thác và phát triển tài nguyên, công nghiệp máy móc, lâm nghiệp… ngụ ý rằng cần phải nâng cao chỉ tiêu kế hoạch của các ngành này. Sau 5 tháng, tình hình hoàn thành chỉ tiêu không đạt yêu cầu. Kim Jong-un buộc phải triệu tập Hội nghị toàn thể lần thứ 3 và thừa nhận rằng những trở ngại và khó khăn mà Triều Tiên đang gặp phải đã dẫn đến những xu hướng tiêu cực. Khi đưa tin về lễ bế mạc hội nghị, Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) cũng không né tránh việc thừa nhận tình hình hiện tại đang ở mức tồi tệ nhất và con đường phía trước vẫn đầy rẫy khó khăn. Về môi trường quốc tế, Chính quyền Biden đã hoàn thành đánh giá chính sách đối với Triều Tiên, khôi phục giọng điệu cứng rắn và đoàn kết các đồng minh để cùng gây sức ép đối với Triều Tiên, thống nhất lập trường trong các hội nghị như hội nghị ngoại trưởng và hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7), cuộc gặp thượng đỉnh và đối thoại an ninh với các nguyên thủ Nhật Bản, Hàn Quốc, nhiều lần nhắc lại rằng Triều Tiên phải tiến hành phi hạt nhân hóa hoàn toàn, không thể đảo ngược và có thể kiểm chứng. Trước lập trường cứng rắn như vậy của Mỹ, Triều Tiên khó có thể chấp nhận, vì vậy đàm phán hòa bình giữa Triều Tiên và Mỹ lại rơi vào bế tắc. Ngày 21/6, Biden tuyên bố quyết định gia hạn sắc lệnh tuyên bố trình trạng khẩn cấp an ninh quốc gia liên quan đến Triều Tiên kéo dài từ năm 2008 đến nay, điều này đồng nghĩa với việc các lệnh trừng phạt tương ứng mà Mỹ áp đặt đối với Triều Tiên cũng sẽ được gia hạn thêm một năm.

Ngày 15/6, trong báo cáo ngày đầu tiên của Hội nghị toàn thể lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương khóa VIII, Kim Jong-un cho rằng nguyên nhân dẫn đến tình trạng thiếu lương thực là do thiên tai, bão lụt và tác động tiêu cực ngày càng gia tăng từ khí hậu, vốn đều là những nhân tố khách quan khó kiểm soát. Tuy nhiên, các nước láng giềng ở Đông Á cũng bị ảnh hưởng từ thiên tai, liệu họ có vì thế mà bị thiếu lương thực trầm trọng hay không? Cần phải từng bước phân tích các biến số dẫn đến việc gia tăng nguy cơ bên trong và khó khăn bên ngoài ở Triều Tiên. Nguyên nhân hàng đầu là việc sở hữu vũ khí hạt nhân đã khiến Triều Tiên tiêu tốn quá nhiều nguồn lực. Sở hữu vũ khí hạt nhân tuy không hợp pháp nhưng điều đó lại phù hợp với hoàn cảnh của Kim Jong-un – các mối đe dọa từ bên ngoài đối với bản thân, gia đình và chính quyền về cơ bản đã được loại bỏ. Tuy nhiên, việc nghiên cứu, phát triển và vận chuyển vũ khí hạt nhân chiếm quá nhiều nguồn lực và tất nhiên sẽ “ngốn” một lượng lớn chi tiêu đáng lẽ được dành cho người dân. Theo báo cáo về tình hình thực hiện ngân sách nhà nước năm 2020 và báo cáo dự toán ngân sách nhà nước năm 2021 của Bộ trưởng Bộ Tài chính Triều Tiên Ko Jong-bom tại kỳ họp thứ 4 của Hội đồng nhân dân tối cao Triều Tiên ngày 17/01/2021, 15,9% tổng chi tiêu tài chính năm 2020 được sử dụng vào công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Tỷ trọng này tương đương với hai cường quốc quân sự hàng đầu thế giới là Mỹ và Nga, và một quốc gia nhỏ và nghèo như Triều Tiên chắc chắn không thể duy trì lâu dài. Kể từ năm 1987, chi tiêu quốc phòng của Trung Quốc luôn chiếm chưa đến 10% tổng chi tiêu tài khóa của nước này, và kể từ năm 2013 đến nay, con số này chỉ còn dưới 6%. Nguyên nhân thứ hai là Hội đồng bảo an Liên hợp quốc và Mỹ áp đặt các lệnh trừng phạt nghiêm khắc đối với Triều Tiên do nước này sở hữu trái phép vũ khí hạt nhân. Cho đến nay, những biện pháp trừng phạt này vẫn chưa có dấu hiệu được nới lỏng, gây thiệt hại nặng nề cho nền kinh tế Triều Tiên. Mặc dù Trung Quốc và Triều Tiên có quan hệ hữu nghị truyền thống, nhưng trong bài báo đăng trên tờ Rodong Sinmun, cơ quan ngôn luận của Đảng Lao động Triều Tiên ngày 21/6, Đại sứ Trung Quốc tại Triều Tiên Lý Tiến Quân chỉ đề cập đến việc hai bên không ngừng mở rộng giao lưu và hợp tác trên các lĩnh vực như giáo dục, văn hóa, chăm sóc y tế, nông nghiệp, du lịch, thanh niên và địa phương, mà tránh đề cập đến hợp tác trên các lĩnh vực có liên quan đến các nghị quyết trừng phạt của Hội đồng Bảo an như kinh tế-thương mại, tài chính, khoa học-công nghệ, công nghiệp, năng lượng, quân sự… Đối với Kim Jong-un, 3 cuộc gặp thượng đỉnh với Trump trên thực tế chỉ mang tính hình thức. Thời hạn cuối cùng mà Kim Jong-un đặt ra cho cuộc đối thoại Mỹ – Triều là cuối năm 2019, đồng nghĩa với việc ra “tối hậu thư” đối với Mỹ. Tất nhiên, Mỹ không chấp nhận bị đe dọa, chính sách đối với Triều Tiên sẽ không thay đổi và các lệnh trừng phạt sẽ không sớm được dỡ bỏ, điều này khiến Triều Tiên vô cùng thất vọng. Vì vậy, Hội nghị toàn thể lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương khóa VII đã được triệu tập và kéo dài trong bốn ngày nhằm xóa bỏ đường lối chiến lược mới “tập trung mọi nguồn lực vào việc xây dựng kinh tế xã hội chủ nghĩa” do Hội nghị toàn thể lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương khóa VII đề ra, khôi phục đường lối chiến lược “song tiến” – phát triển kinh tế song song với vũ khí hạt nhân của Hội nghị toàn thể lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương khóa VII. Sau một vài lần thay đổi, chính sách của Triều Tiên đã quay lại điểm xuất phát. Nguyên nhân thứ ba là do tác động của dịch COVID-19. Một nhà nước chuyên quyền như Triều Tiên không gặp vấn đề gì về năng lực tổ chức và huy động, nhưng phòng chống dịch COVID-19 là một cuộc chiến toàn diện, lâu dài và gian khổ, nguồn lực y tế, công nghệ và tài chính mong manh của Triều Tiên không thể chống chọi được với sự hoành hành của virus SARS-CoV-2. Vì vậy, nước này đã nhanh chóng thực hiện biện pháp phòng chống dịch triệt để nhất trên thế giới, biên giới đã bị đóng cửa từ cuối tháng 01/2020. Dịch bệnh ở Mỹ mất kiểm soát đã góp phần khiến chiến dịch tái tranh cử của Trump thất bại, khiến Kim Jong-un mất đi cơ hội tốt nhất để giải quyết vấn đề hạt nhân Triều Tiên. Nguyên nhân thứ tư là viện trợ nhân đạo quốc tế giảm mạnh. Tình trạng thiếu lương thực ở Triều Tiên vốn đã tồn tại trong một thời gian dài, trước kia là dựa vào viện trợ không hoàn lại của các tổ chức quốc tế và các nước như Trung Quốc, Mỹ, Hàn Quốc, Nga… để bù đắp. Trong giai đoạn 1995 – 2010, Chương trình lương thực thế giới (WFP) đã viện trợ 4,5 triệu tấn lương thực cho Triều Tiên, bình quân mỗi năm lên tới hơn 280.000 tấn. Hiện nay, trước lo ngại về tình hình dịch bệnh, Bình Nhưỡng không dám tiếp nhận viện trợ nước ngoài, vì virus SARS-CoV-2 không những lây từ người sang người, mà còn truyền từ vật sang người, đặc biệt là sự xuất hiện của biến chủng mới có khả năng lan truyền mạnh hơn. Triều Tiên đóng cửa biên giới, thương mại biên giới Trung – Triều bị gián đoạn, thị trường chợ đen, hoạt động kinh tế ngầm trước kia dường như bị ngưng trệ, kinh tế và đời sống nhân dân Triều Tiên lại càng khó khăn hơn. Ở một quốc gia hàng ngày luôn khoe khoang về tính ưu việt của chế độ và tài lãnh đạo xuất chúng của người đứng đầu, lại có người dân ăn không đủ no trong thời gian dài, thậm chí chết đói, thì đó quả thật là một thảm họa nhân đạo, là lời nói dối và sự sỉ nhục lớn. Việc đem lại cho người dân cuộc sống tốt đẹp được coi là một thỏa thuận quyền lực, nếu không thì không có tính hợp pháp để nắm quyền.

Nguyên nhân thứ năm là nguồn lực hạn chế lại tập trung vào các công trình nhằm đem lại diện mạo cho thủ đô. Nguồn lực của cả nước được dùng để tô vẽ Bình Nhưỡng, tô điểm thành tích chính trị, 87,2% người dân không sinh sống ở Bình Nhưỡng sẽ ngày càng khổ hơn, rủi ro chết đói cao hơn. Ngày 05/01, trong báo cáo tại Đại hội VIII, Kim Jong-un đề xuất xây dựng kế hoạch 5 năm mới, phải đầu tư sức mạnh để xây dựng chỗ ở cho 50.000 hộ dân ở Bình Nhưỡng, bắt đầu từ năm 2021 sẽ xây dựng nhà ở cho 10.000 hộ. Nhưng do sự thiếu hụt nghiêm trọng của nguồn cung nguyên liệu như thép, xi măng… mục tiêu kế hoạch của chính phủ năm 2021 thấp hơn 10.000 căn hộ. Tại Hội nghị trung ương 2 khóa VIII, Kim Jong-un đã khiển trách, khẳng định lại Trung ương quyết định năm 2021 nhất định phải xây dựng 10.000 chỗ ở tại thành phố Bình Nhưỡng.

Ngày 23/3, lễ khởi công xây dựng 10.000 căn hộ ở Bình Nhưỡng đã được tổ chức ở Songsin và Songhwa thuộc quận Sadong. Theo bài phát biểu của Kim Jong-un tại buổi lễ này, kinh phí của dự án nhà ở là từ nhiều khoản tiền trong tổng ngân sách xây dựng đất nước, lực lượng chủ yếu xây dựng không phải là chính phủ, xã hội, mà là quân đội, do đó Bộ trưởng Quốc phòng Kim Jong-gwan đã đại diện cho toàn thể lực lượng xây dựng đưa ra những lời hứa hẹn và cam kết. Theo hãng tin KCNA, ngày 07/06, sau Hội nghị phối hợp cán bộ phụ trách Trung ương Đảng và các ủy ban thuộc Trung ương, trước khi Hội nghị trung ương 3 khóa VIII (Hội nghị trung ương 3), Thủ tướng Kim Tok-hun thực hiện hai hoạt động khảo sát, ý đồ chuẩn bị cho Hội nghị trung ương 3 rất rõ ràng. Một là ngày 8/6, ông khảo sát công tác nông nghiệp tại 7 huyện thuộc tỉnh Nam Hwanghae (khu vực sản xuất nông nghiệp chủ yếu của Triều Tiên), tìm hiểu rõ sự phát triển của lúa mì và lúa mạch đã gieo trồng và hoạt động cấy ghép cây; hai là ngày 11/6, ông khảo sát dự án trọng điểm mà Kim Jong-un quan tâm trong năm nay – công trường xây dựng 10.000 căn hộ ở thành phố Bình Nhưỡng, khuyến khích tạo ra câu chuyện thần thoại về tốc độ và xây dựng Bình Nhưỡng mới. Nguyên nhân thứ sáu là sai lầm liên tục của Kim Jong-un khi hoạch định chính sách. Đây cũng là nguyên nhân mang tính quyết định xuyên suốt 5 nguyên nhân trên. Kim Jong-un rất có năng lực, nhưng lại nóng lòng muốn đạt được thành công, đánh giá quá cao sự thông minh của mình và thực lực của Triều Tiên. Sau khi đã sở hữu vũ khí hạt nhân đúng như kế hoạch, ông lấy thành quả đó làm con bài để mặc cả trong đàm phán với Mỹ nhằm dỡ bỏ trừng phạt, ký hiệp định hòa bình, thiết lập quan hệ ngoại giao. Tất nhiên, giới tinh hoa Mỹ không ngờ nghệch đến vậy, từ đó dẫn đến sự thất bại của Hội nghị thượng đỉnh Mỹ – Triều ở Hà Nội. Sai lầm lớn hơn là sau khi sở hữu vũ khí hạt nhân, Kim Jong-un dường như không dự đoán được mối đe dọa an ninh từ bên ngoài, tiếp tục ngoan cố theo đuổi tư duy hiếu chiến trong bối cảnh đất nước còn nghèo đói, nhận định chiến lược sai lầm nghiêm trọng, đánh giá quá cao mối đe dọa từ Mỹ. Việc Đại hội VIII đề xuất kế hoạch hiện đại hóa vũ khí, vẫn giữ vững chính sách quân đội là trên hết, là không sáng suốt. Ngày 11/6, khi chủ trì Hội nghị mở rộng lần thứ 2 của Quân ủy trung ương khóa VIII, ông yêu cầu phải căn cứ vào tình hình xung quanh bán đảo Triều Tiên thay đổi nhanh chóng gần đây, tăng cường nâng cao khả năng chiến đấu của lực lượng vũ trang cách mạng, duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu cao độ. Trong thời gian diễn ra Hội nghị trung ương 3 khóa VIII, KCNA đã không ngừng ca ngợi Kim Jong-un là một nhà lãnh đạo “bất khả chiến bại”, “sáng suốt”, “không ngại khó”, “chăm chỉ”, “có tư tưởng vượt trội”, “có tầm nhìn sâu rộng”… Việc làm này không thể che giấu sự thật rằng Kim Jong-un vẫn có khiếm khuyết và sai lầm. Việc thần thánh hóa Kim Jong-un không có nghĩa ông thực sự là thánh thần.

Nguồn: www.ftchinese.com – 29/06/2021

TLTKĐB – 06/07/2021

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s