Tái thiết chính phủ và nền dân chủ – Phần III


Dịch vụ và hoạt động chính phủ hiệu suất cao

Các ý kiến phê bình về sự cồng kềnh của chính phủ chỉ đúng ở một mặt nào đó. Để đạt được sự hiệu quả, dịch vụ và hoạt động chính phủ vẫn còn cả một con đường dài phía trước phải đi. Chính phủ đang được tổ chức thành nhiều bộ phận và không có sự chia sẻ thông tin Công chức thường có quyền lực nhiều hơn so với quy định. Công dân hiếm khi có thể giao dịch nhanh chóng ở những nơi có dịch vụ chính phủ. Đất nước nào cũng có rất nhiều chuyện kể về việc các chính trị gia và quan lại phung phí từng đồng của người nộp thuế.

Blockchain có thể cải thiện dịch vụ khách hàng, tăng năng suất và kết quả trong khi vẫn cho phép duy trì tính liêm chính và minh bạch của chính phủ. Tiềm năng để cải thiện tất cả các khía cạnh của chính phủ là rất lớn, trong đó có một số khía cạnh đặc biệt quan trọng trong việc phát triển thế, nơi chính phủ sẽ thiết lập quy trình mới và có thể phát triển vượt bậc, trở thành một chính phủ mở, một hệ thống lâu dài, bền vững.

Hãy nhìn vào hai khu vực rộng hơn có thể ứng dụng blockchain: chính phủ hợp nhất và khu vực công sử dụng IoT.

Chính phủ hợp nhất

Estonia đã cắt giảm các bước hành chính không hiệu quả và cung cấp dịch vụ tích hợp cho công dân và các nhà kinh doanh thông qua việc thiết lập chứng minh thư (ID) điện tử cho tất cả mọi người và sử dụng công nghệ trụ cột là Internet tích hợp blockchain được biết đến với cái tên X-road để kết nối chéo đa chương trình và cơ sở dữ liệu cho cả khu vực công lẫn khu vực tư nhân. Các quốc gia khác đều có thể làm được điều đó.

Nhiều quốc gia như Canada, Anh và Australia đã dứt khoát bác bỏ khái niệm về cơ quan đăng ký dân số trung ương và chứng minh thư nhân dân như một phần của chính sách công. Quyết định này được bắt nguồn từ nỗi quan ngại về vấn đề riêng tư cá nhân và ác cảm với việc mở rộng quyền lực của nhà nước, đặc biệt là trong việc cấp và thu hồi ID.

Tuy nhiên, thực tế của Estonia đã cho thấy nếu chúng ta làm rối loạn các văn bản chính thức (hộ chiếu, giấy khai sinh, đăng ký kết hôn, giấy chứng tử, bằng lái xe, thẻ y tế, sổ đỏ, mã số bỏ phiếu, đăng ký kinh doanh, chứng nhận đóng thuế, số sổ lao động, bảng điểm,…) hiện đang tồn tại trên một số cơ sở dữ liệu và gộp nó thành một trên blockchain, thì hệ thống tích hợp blockchain có thể cung cấp dịch vụ tích hợp mà không cần thông qua bất kỳ quy trình tập trung nào. Mô hình này không chỉ bảo đảm được tính riêng tư, mà còn tự tăng cường bằng cách cho phép con người xác nhận tính chính xác của những thông tin đó, và được xem những ai đã tiếp cận hoặc thêm thông tin vào đó (ví dụ, kiểm định thông tin vĩnh viễn).

Thực tế, điều này sẽ mang nhiều ý nghĩa hơn trong tương lai khi mỗi công dân đều sở hữu thông tin danh tính của mình chứ không phải là chính phủ. Như chúng tôi đã giải thích, chỉ khi các mạng lưới và sự hợp tác diện rộng có thể loại bỏ được sự cần thiết của chính phủ trong việc phát hành tiền tệ hoặc sự cần thiết của ngân hàng trong việc thiết lập lòng tin, thì khi đó con người mới thực sự không cần đến ID do chính phủ phát hành. Carlos Moreira của công ty an ninh tiền tệ ảo WISeKey chia sẻ, “Giờ đây, tôi cần một tổ chức được cấp quyền để cung cấp danh tính cho bạn, giống như thẻ ngân hàng, một loại thẻ giao dịch thường xuyên hoặc là thẻ tín dụng. Nhưng danh tính đó bây giờ thuộc về bạn và dữ liệu từ những tương tác của danh tính đó trên thế giới lại được sở hữu bởi người khác”. Trên blockchain, mỗi cá nhân sẽ sở hữu danh tính của họ. “Avatar hiện thân” của bạn có thể quyết định những thông tin nào được phép cung cấp cho ai dưới sự chỉ đạo của bạn. Điều đó cũng mang lại sự lựa chọn về dữ liệu tích hợp. Tuy nhiên, thay vì bất kỳ hoạt động nào của bạn với chính phủ đều được tích hợp vào một cơ sở dữ liệu khổng lồ của chính phủ thì sự tích hợp sẽ đạt được thông qua hình mẫu cá nhân ảo của bạn – do bạn sở hữu và kiểm soát.

Sự tích hợp tốt hơn có thể hỗ trợ các sự kiện trong cuộc sống, ví dụ như kết hôn. Melanie Swan, nhà sáng lập của Học viện Nghiên cứu Blockchain, lý giải: “Blockchain – với cấu trúc chứa đặc tính bảo mật, đa hợp đồng và quản trị tài sản – giúp giải quyết các tình huống như kết hôn vì điều đó có nghĩa là một cặp đôi có thể trói buộc hợp đồng hôn nhân bằng một tài khoản tiết kiệm chung, cùng hợp đồng chăm sóc trẻ, nhà đất và bất kỳ giấy tờ liên quan nào khác để đảm bảo cuộc sống tương lai cùng nhau”. Một vài người còn gợi ý rằng blockchain có thể trở thành nơi đăng ký giấy tờ công cộng hoạt động bên ngoài sự phê chuẩn hoặc can thiệp của chính phủ. Blockchain đầu tiên trên thế giới – đã ghi lại một đám cưới diễn ra ở công viên Walt Disney, Florida, vào tháng 8 năm 2014. Hợp đồng tiền hôn nhân thông minh, có ai muốn không?

Trong dịch vụ tích hợp, chính phủ có thể đăng ký và quản lý tài liệu với sự minh bạch và đáng tin cậy. Hãy cân nhắc thời gian mà nhân viên phải dành để phát hành, phân tích, cập nhật, làm mới và thay thế hồ sơ chính thức của người dân. Ngoài việc đảm bảo tính xác thực của tài liệu, việc đăng ký trên blockchain thông qua các mạng ngang hàng sẽ hỗ trợ dịch vụ tự phục vụ, mọi người thẩm định một tài liệu thông qua mạng lưới mà không cần thông qua hộ tịch viên, đồng thời đem lại dịch vụ mang tính cá nhân – khi bạn tạo một tài liệu chính thức, nó sẽ tự động chứa thông tin có liên quan của bạn và quyền truy cập các thông tin đó, đồng thời theo dõi những người truy cập và sử dụng tài liệu này trong siêu dữ liệu.

Ví dụ: Chính phủ Vương quốc Anh đang nghiên cứu việc sử dụng blockchain để duy trì hồ sơ với số lượng lớn, chủ yếu nhằm đảm bảo tính liêm chính của chúng. Paul Downey, kiến trúc sư trong mảng Dịch vụ Số của Chính phủ Anh, lưu ý rằng cách thức nhập sổ hoàn hảo này “có thể chứng minh được dữ liệu không bị giả mạo” và lưu trữ những chỉnh sửa đã được thực hiện trước đó, cộng thêm “có tính mở để bất cứ ai cũng có thể giám sát”.

Các hệ thống dựa trên blockchain có thể đem tới sự hiệu quả và liêm chính cho việc ghi chép văn bản các loại cùng nhiều quy trình khác của chính phủ. Hãy kết hợp việc quản lý chuỗi cung ứng với IoT để dán nhãn một thiết bị mới bằng một con chip thông minh, nhằm truyền tải thông tin về nguồn gốc, bảo hành hoặc các thông tin đặc biệt. Các văn phòng quản lý mua sắm bằng tiền công quỹ của chính phủ có thể theo dõi mặt hàng và tự động hóa các quy trình ở từng bước: mua, thanh toán, trả thuế bán hàng, gia hạn hợp đồng cho thuê hoặc yêu cầu nâng cấp. Đơn giản là công việc quản lý tài sản sẽ hiệu quả hơn, giảm chi phí hành chính cho người đóng thuế trong khi lại giúp tăng doanh thu cho chính phủ.

Điều đặc biệt thú vị là các quốc gia và địa phương có cơ hội kết nối với các mạng lưới blockchain khác nhau để thực hiện công việc hiệu quả hơn trong phạm vi quyền hạn của mình. Ví dụ, các phòng ban quản lý xe cơ giới có thể kết nối tới cơ sở dữ liệu của người lái xe qua biên giới của tiểu bang hoặc tỉnh, để tạo một cơ sở dữ liệu ảo nhằm xác nhận danh tính, tình trạng và theo dõi vị trí. Blockchain cũng có thể ứng dụng trong hệ thống chăm sóc sức khỏe của Mỹ, “Giả sử bệnh nhân, công ty bảo hiểm, bác sĩ và nhân viên công quỹ chính phủ đều có hồ sơ tài chính đặt trên một cuốn sổ cái, tất cả mọi người đều nhìn thấy, với bất kỳ giao dịch nào. Sự minh bạch chỉ xảy ra khi chúng ta biết nắm lấy những cơ hội mới”, Swan nói.

(còn tiếp)

TH: T.Giang – CSCI

Nguồn tham khảo: Don Tapscott & Alex Tapscott – Cuộc cách mạng blockchain – NXB ĐHKTQD 2018

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s