Nghịch lý giữa giá đất tính thuế và giá đền bù


Theo đài RFA, trong quý 1/2022, cứ 5 hồ sơ mua, bán đất thì một hồ sơ bị cơ quan thuế buộc phải nâng giá chuyển nhượng khai lên sát giá thị trường nhằm thu được thuế nhiều hơn.

Việc cơ quan thuế TPHCM trả hồ sơ mua, bán nhà đất vì bị cho là “khai giá quá thấp” đã giúp ngân sách nhà nước thu thêm 147 tỷ đồng tiền thuế trong quý 1/2022. Tuy nhiên, người dân cho rằng biện pháp đó làm cho thời gian làm thủ tục bị kéo dài và việc áp giá tính thuế cũng chưa hợp lý.

Ông Cao Thăng Ca, một người dân ở Thủ Thiêm cho biết:

Kê khai theo giá thấp là do người bán, người mua thông đồng với nhau, họ kê giá thấp để trốn thuế. Đây là chuyện thường xuyên xảy ra. Nếu có móc ngoặc với bên thuế thì thuế chịu, nếu không thì họ bắt khai giá cao để họ thu được nhiều thuế”.

Theo Khoản 1 – 2 Điều 114 Luật Đất đai 2013, trường hợp các bên trong hợp đồng chuyển nhượng đất không ghi giá chuyển nhượng hoặc ghi giá chuyển nhượng thấp hơn giá trong bảng giá đất thì sẽ căn cứ vào bảng giá đất để tính thuế.

Về nguyên tắc bồi thường khi nhà nước thu hồi đất, Điều 74 Luật Đất đai 2013 quy định việc bồi thường được thực hiện bằng việc giao đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất thu hồi do Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh quyết định tại thời điểm thu hồi đất.

Anh Nguyễn Đình Đệ, hiện sống tại TPHCM, cũng từng có đất ở Thủ Thiêm bị chính quyền giải tỏa nhưng đền bù không hợp lý, cho biết:

“…Ở Việt Nam, giữa mức giá mà Nhà nước quy định để lấy thuế dân và giá đền bù thì không giá nào giống giá nào, giá đền bù cho dân bị hạ xuống rẻ mạt”.

Một người chuyên kinh doanh bất động sản ở TPHCM, cho biết mặc dù có khung giá đất, nhưng rất chênh lệch với giá thị trường.

Vì khung giá đất để tính thuế không sát với thị trường, nên quyền định đoạt là do cán bộ thuế. Vỉ vậy, mới có tình trạng móc ngoặc như ông Cao Thăng Ca vừa nêu.

Cán bộ thuế có cơ hội móc ngoặc vì theo Luật Đất đai 2013, ngoài khung giá đất tính thuế do Nhà nước quy định, còn có giá đất thị trường. Cụ thể, theo khoản 3 Điều 3 Nghị định 44/2014/NĐ-CP, giá đất phổ biến trên thị trường là mức giá xuất hiện với tần suất nhiều nhất trong các giao dịch đã chuyển nhượng trên thị trường, trúng đấu giá quyền sử dụng đất, giá đất xác định từ chi phí, thu nhập của các thửa đất có cùng mục đích sử dụng tại một khu vực và trong một khoảng thời gian nhất định.

Vào tháng 2/2022, UBND TPHCM đã kiến nghị Thủ tướng chấp thuận cho TPHCM tự xây dựng và ban hành hệ số điều chỉnh giá đất phù hợp với tình hình địa phương. Theo cơ quan chức năng TPHCM, việc thẩm định giá đất hiện nay theo quy định của Nghị định 44 do Chính phủ ban hành và Thông tư 36 của Bộ Tài nguyên và Môi trường có một số bất cập khi áp dụng tại Việt Nam.

Lý do được TPHCM đưa ra là do việc thu thập, kiểm tra thông tin về giá giao dịch thật của bất động sản trên thị trường rất khó khăn, vì giao dịch bất động sản tại  TPHCM dù theo luật, nhưng chưa minh bạch như các nước phát triển trên thế giới.

Giáo sư Đặng Hùng Võ – nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường cho rằng:

Nếu TPHCM tự quyết định giá đất thì cũng sẽ rất khó khăn vì vẫn phải dựa vào nghị quyết và thông tư đó… Nếu tự làm thì một mặt phù hợp điều kiện TPHCM, nhưng mặt khác có thể tạo ra sự phát triển kinh tế thiếu phù hợp. Ví dụ như tình trạng giá đất ngày càng cao, tức bong bóng thổi ngày càng lớn nhưng bao giờ bị vỡ… Liệu chúng ta xử lý như thế nào với tình trạng đó?

Thị trường hóa đất đai tại Việt Nam có thể coi như nguồn lực tăng trưởng kinh tế… nhưng Đảng cầm quyền lo ngại có thể làm rối loạn chế độ. Do đó, việc sửa đổi Luật Đất đai 2013 là việc Chính phủ Việt Nam muốn làm nhưng làm như thế nào là câu hỏi không dễ trả lời.

Theo Luật Đất đia hiện hành, đất đai thuộc sở hữu toàn dân… nhưng do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và quản lý. Việc chuyển nhượng và kinh doanh đất đai được khuyến khích để đảm bảo nền kinh tế vận hành theo các nguyên tắc thị trường. Tuy nhiên, do quy định không rõ ràng đã dẫn đến nhiều bất cập trong thực tế quản lý.

Nguồn: TKNB – 12/05/2022

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s