Quan hệ Trung – Nhật “tuột dốc không phanh” – Phần cuối


Các mối quan hệ kinh tế và an ninh phức tạp

Có một thực tế là các hạm đội quân sự của Mỹ và Nhật Bản đã tham gia một loạt các cuộc diễn tập quân sự chung trong những năm gần đây, kể cả vào đầu tháng 10 ở biển Nam Trung Hoa (Biển Đông). Đây là cuộc tập trận chung đầu tiên tại khu vực biển Nam Trung Hoa mà Trung Quốc yêu sách chủ quyền.

Các nhà nghiên cứu khác của Trung Quốc đã cảnh báo rằng Nhật Bản có ý định sử dụng Liên hợp quốc để tham gia các hoạt động gìn giữ hòa bình với ý đồ trở thành một trong những cường quốc quân sự lớn trên thế giới. Trên một phương tiện truyền thông chính thống của Trung Quốc, các chuyên gia quân sự Hu Fangxin và Zhang Lihua thuộc trường Đại học Phúc Đán đã viết: “Trung Quốc cần cảnh giác trước việc Nhật Bản nỗ lực tìm kiếm các cơ hội sửa đổi Hiến pháp”. Còn Zhang Jifeng, một chuyên gia Trung Quốc nghiên cứu Nhật Bản thuộc Viện Khoa học xã hội Trung Quốc, cho rằng “khi lực lượng phòng vệ Nhật Bản tham gia các cuộc diễn tập ở biển Nam Trung Hoa, thì rõ ràng họ đã vi phạm Hiến pháp Nhật Bản”.

Chuyên gia kinh tế Thomas Glucksmann đã viết trên chuyên mục của tạp chí The Diplomat của Mỹ rằng “mối quan hệ của Nhật Bản với Trung Quốc phụ thuộc vào các quan hệ kinh tế và an ninh rất phức tạp”. Quả thực, “Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Nhật Bản – đã xuất khẩu sang Trung Quốc tổng lượng hàng hóa trị giá hơn 141 tỷ USD vào năm 2020, so với 118 tỷ USD sang Mỹ. Tuy nhiên, như Bộ Quốc phòng Nhật Bản đã nhấn mạnh, Trung Quốc vẫn cũng là thách thức địa chính trị lớn nhất của Nhật Bản – đây cũng là mối lo ngại của tân Thủ tướng Fumio Kishida”.

Thomas Glucksmann cho biết thêm: “Đối mặt với mối đe dọa an ninh mạng ngày càng gia tăng của Trung Quốc trong lĩnh vực quân sự, Bộ Quốc phòng Nhật Bản đã tăng cường năng lực chiến đấu chống lại mối đe dọa này đối với việc thành lập Bộ chỉ huy quốc phòng mới với khoản đầu tư 5,7 tỷ Yen (tương đương 341 triệu USD) riêng cho năm 2021 để trang bị cho Nhật Bản các công nghệ mới trong lĩnh vực an ninh mạng. Tuy nhiên, theo Điều 9 và 21 của Hiến pháp Nhật Bản, Lực lượng phòng vệ Nhật Bản không được phép tiến hành bất kỳ cuộc chiến răn đe, phủ đầu nào, do vậy hạn chế những gì Nhật Bản có thể làm trong việc áp dụng một chiến lược chống lại các mối đe dọa an ninh mạng cũng như năng lực tình báo trong lĩnh vực này.

Các căn cứ quân sự của Mỹ tại Nhật Bản, mục tiêu của tên lửa Trung Quốc

Cùng với những căng thẳng mới này, hình ảnh của Trung Quốc trong tâm trí người dân Nhật cũng đang xấu đi. Theo một cuộc thăm dò của BBC năm 2014, chỉ 3% người Nhật Bản có cái nhìn tích cực về Trung Quốc, 73% bày tỏ quan điểm tiêu cực, một tỷ lệ bài Trung Quốc cao nhất thế giới. Kể từ đó, tâm lý bài Trung Quốc này tiếp tục gia tăng đáng kể. Vào năm 2019, theo một cuộc thăm dò khác do Trung tâm nghiên cứu Pew của Mỹ thực hiện, 83% người Nhật Bản hiện có quan điểm tiêu cực về nước láng giềng Trung Quốc.

Ngày 13/7, Bộ Quốc phòng Nhật Bản đã công bố bản đánh giá thường niên, trong đó Tokyo đã bày tỏ sự lo ngại về những căng thẳng ngày càng gia tăng xung quanh eo biển Đài Loan. Tài liệu này nhấn mạnh: “Chúng ta cần nhận thức được tình hình hiện tại với sự đề phòng khủng hoảng hơn bao giờ hết. Đặc biệt, sự cạnh tranh trong các lĩnh vực công nghệ sẽ ngày càng gay gắt hơn. Điều cần thiết là chúng ta phải theo dõi tình hình chặt chẽ với một tâm thế cấp thiết chưa từng có”.

Mối quan tâm ngày càng tăng của Chính phủ Nhật Bản đối với các hoạt động quân sự của Trung Quốc xung quanh Đài Loan có thể được giải thích là do Nhật Bản có địa lý gần với Trung Quốc và Đài Loan. Đặc biệt, quần đảo Nhật Bản là nơi tập trung nhiều căn cứ quân sự của Mỹ, trong đó có căn cứ Kadena thuộc tỉnh Okinawa, căn cứ không quân lớn nhất của Mỹ ở Đông Á. Những căn cứ này có thể trở thành mục tiêu của tên lửa Trung Quốc nếu xung đột xảy ra ở Đài Loan.

Vào đầu tháng 7/2021, phó Thủ tướng Nhật Bản kiêm Bộ trưởng Tài chính lúc đó là Taro Aso đã công khai tuyên bố rằng Nhật Bản phải hợp lực với Mỹ để bảo vệ Đài Loan trước bất kỳ âm mưu xâm lược nào của Trung Quốc. Tuy nhiên, cũng chính Taro Aso đã điều chỉnh lại phát ngôn của ông sau đó, khi đưa ra nhận định rằng bất kỳ tình huống khẩn cấp nào cũng nên được giải quyết thông qua đối thoại.

Tháng 4/2020, cựu Thủ tướng Suga Yoshihide là quan chức nước ngoài đầu tiên được Tổng thống Mỹ Joe Biden tiếp đón tại Nhà Trắng kể từ khi ông lên nắm quyền vào tháng 01/2021. Sau cuộc hội đàm, hai nhà lãnh đạo đã đưa ra một tuyên bố chung, trong đó bày tỏ sự quan tâm duy trì ổn định ở eo biển Đài Loan. Đây là lần đầu tiên Nhật Bản đề cập đến những vấn đề này kể từ khi Tokyo công nhận Cộng hòa nhân dân Trung Hoa vào năm 1972 và đồng thời cắt đứt quan hệ ngoại giao với Đài Bắc.

Nguồn: www.asialyst.com – 01/12/2021

TLTKĐB – 13/12/2021

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s