Tái thiết chính phủ và nền dân chủ – Phần cuối


Hãy bắt đầu bằng việc giải quyết các mâu thuẫn trong các tranh chấp với giá trị nhỏ và việc giải quyết các vấn đề trong các tổ chức toàn cầu thông qua đường dây pháp lý, như các mạng xã hội. Hội đồng Công ty Dân sự của Anh gần đây đã xem xét các mô hình trực tuyến trên toàn thế giới để đề xuất thực hiện giải quyết tranh chấp trực tuyến. Hầu hết các mô hình ban đầu đều phụ thuộc vào việc sử dụng thẩm phán hoặc các chuyên gia xét xử khác ở một số giai đoạn trong quy trình xét xử trực tuyến. Ở một vài nơi, các quy trình dựa vào những người tham gia trực tuyến để kêu gọi và giải quyết trực tuyến các hành vi không phù hợp như vụ phản hồi về hành động phỉ báng (như công ty con Marktplaats của eBay ở Hà Lan trong bản Đánh giá Phản hồi Độc lập) hay gian lận trong các trò chơi trực tuyến (như sản phẩm Overwatch của Valve thành viên trong cộng đồng sẽ xem xét báo cáo về hành vi gây rối và áp dụng lệnh cấm tạm thời, nếu cần).

Đây là sự khác biệt lớn từ mô hình công lý theo số đông. Rõ ràng, lý thuyết “trí tuệ của đám đông” áp dụng cho các quy trình tư pháp có thể đem về nhiều kết quả khả quan.

Sự tham gia của người dân để giải quyết những vấn đề lớn

Hầu hết những ai tin vào khoa học đều hiểu rằng lượng khí thải carbon do con người tạo ra đang làm nóng bầu khí quyển. Sự thay đổi khí hậu này rất nguy hiểm với chúng ta và nhiều thực thể sống khác trên hành tinh này. Các chính phủ, các công ty và các tổ chức phi chính phủ, những người đang cố gắng làm giảm lượng carbon đều có xu hướng đồng ý với hoạt động mua bán phát thải carbon – cách tiếp cận hợp lý về kinh tế và hiệu quả về mặt môi trường để giảm phát thải.

Có một chính sách với tên gọi là hạn-chế-và-bán-lại (cap and trade). Một cơ quan quản lý thiết lập một “hạn chế” hay giới hạn phát thải carbon và giảm dần theo thời gian để giảm lượng khí ô nhiễm thải vào bầu khí quyển. “Bán lại” đại diện cho thị trường với lượng carbon được phép xả thải, giúp các công ty và các tổ chức khác tuân thủ giới hạn được chỉ định. Theo Quỹ Bảo vệ Môi trường, “Họ càng ít xả thải thì càng đỡ phải trả tiền, vì vậy xét về mặt kinh tế, đó là động lực để đỡ gây ô nhiễm hơn”.

Ngày nay, những nước phát triển nhất Liên minh châu Âu đã thực hiện các giao dịch hạn chế-và-bán lại. California, Ontario, và Quebec là những nơi đã tham gia Nghị định thư Montreal vận động một cuộc giao dịch diễn ra trên toàn cầu. Quan chức ở các cấp quốc gia, tiểu bang, thành phố và doanh nghiệp có thể phân bổ các khoản tín dụng hạn chế-và-bán lại để cân đối giới hạn cho phép. Đồng thời, hệ thống uy tín dựa trên blockchain có thể ước tính số KW/giờ của các nhà cung cấp cấp cho lưới điện theo các tiêu chuẩn bền vững nhằm giảm tải khí thải gây hiệu ứng nhà kính. Ví dụ, hệ thống có thể gắn năng lượng có nguồn gốc từ than đá với số nợ cao hơn và tăng tín dụng đối với năng lượng có thể tái tạo như năng lượng mặt trời. Blockchain có thể giúp tự động hóa hệ thống hạn chế-và-bán lại trên quy mô ngành công nghiệp. Các thuật toán định giá hiệu quả sẽ tính toán các tín chỉ và ghi nợ theo thời gian thực, sau đó các tổ chức về môi trường có thể nắm bắt và theo dõi các khoản tín dụng carbon của họ trên sổ cái và đưa ra thị trường trao đổi.

Nếu chúng ta tạo ra một hệ thống hạn chế-và-bán lại cho mọi người thì sao? Chắc chắn một điều chúng ta cần nhiều hơn sự tham gia của các tổ chức để thay đổi hành vi của mọi người! Giao dịch carbon cá nhân sẽ hoạt động thông qua IoT. Các cảm biến, máy dò và thiết bị đo sẽ đo máy đun nước, máy rửa chén và máy điều hòa gia đình trong thời gian thực sau đó thông báo cho bạn về sự cân bằng của tín dụng carbon. Đồng thời, bạn có thể kiếm thêm nhiều điểm tín dụng bằng các hành động thực tế theo hướng bền vững. Nếu bạn gắn một loạt các tấm pin mặt trời lên mái nhà, bạn sẽ kiếm được tín dụng bằng cách đưa năng lượng dư thừa vào lưới điện.

Liệu điều này có tạo ra nguồn thu nhập hằng năm cho người dân không? Xét cho cùng, những người nghèo và những người vô gia cư ít thải ra carbon. Bằng cách đạp xe đến nơi làm việc, bạn có thể tiết kiệm tín dụng cho phần sử dụng của máy đun nước: “Này, máy rửa chén – đồng hồ đo mức hạn chế-và-bán lại của tôi cho thấy chúng ta có thể chạy chế độ rửa bát đầy đủ và bật chế độ làm khô trong 30 phút”. Bộ cảm biến nước trong máy giặt có thể quản lý việc sử dụng nước dựa trên mật độ ở mức chấp nhận được, cảm biến độ ẩm trong máy sấy có thể làm tắt máy khi quần áo đạt tới độ khô cho phép, từ đó hệ thống HVAC của các tòa nhà có thể khai thác được lượng nhiệt dư thừa.

Khai thác những công cụ của nền dân chủ thế kỷ 21

Được biết tới như một cuốn sổ cái toàn cầu, phân bố phi tập trung, có thể lập trình, với mục đích bảo vệ sự riêng tư và làm giàu cho mọi người nhờ có hệ thống khuyến khích, công nghệ blockchain sẽ giúp cho việc phát triển các công cụ của nền dân chủ mới như:

Brainstorm số: Giúp các quan chức chính phủ và công dân có thể thảo luận với nhau trực tuyến theo thời gian thực để giải quyết các vấn đề liên quan tới chính sách mới hoặc liên quan tới nhu cầu. Sự đồng thuận sẽ đạt được thông qua hệ thống mỗi token ứng với một phiếu bầu, tạo ra một cuộc thảo luận thấu đáo và gây khó khăn cho những kẻ phá hoại.

Thách thức: Các cuộc thi trực tuyến với một hội đồng giám khảo. Hãy nghĩ đến các mô hình đã xuất hiện trước blockchain như Goldcorp Challenge (đã đề cập trước đó). X Prize hay những mô hình thách thức đổi mới được thực hiện bởi nhiều chính phủ phương Tây. Mục tiêu của những thách thức là thu hút công dân tham gia vào sự đổi mới và tạo ra giá trị cộng đồng.

Bồi thẩm đoàn và Hội đồng Nhân dân Trực tuyến: Người dân được chọn ngẫu nhiên để phục vụ trong các bồi thẩm đoàn hoặc làm cố vấn về một chủ đề nào đó. Hội đồng sử dụng Internet để chia sẻ thông tin, đặt câu hỏi, thảo luận các vấn đề và tiếp thu bằng chứng. Hệ thống uy tín của blockchain giúp người hỏi biết được bối cảnh tổng quát và uy tín của thành viên trong hội đồng. Các quyết định và hồ sơ được ghi lại trên blockchain.

Bầu cử mang tính tranh luận: Đây là nguồn lực cho phép người dân được tìm hiểu và phản ánh các vấn đề trong trường hợp hợp tác và có tính tranh luận. Nó đồng thời cũng kết hợp việc thảo luận của nhiều nhóm nhỏ trên Internet với việc lấy mẫu ngẫu nhiên một cách khoa học để góp phần đưa ý kiến của công chúng vào quá trình hoạch định chính sách hơn là quy trình bỏ phiếu ngay lập tức.

Hoạch định theo kịch bản: Xây dựng kịch bản bằng phần mềm mô phỏng và mô hình hóa để dự đoán nhu cầu chính sách trong tương lai và để hiểu những hậu quả dài hạn của các quyết định. Các chính trị gia, quan chức và người dân có thể xem xét về các tác động tiềm ẩn với một loạt các yếu tố từ sức khỏe, môi trường, đến nền kinh tế.

Thị trường mua bán các hợp đồng dự đoán: Nhu chúng tôi đã giải thích trong trường hợp của Augur, có vô số cơ hội để sử dụng các thị trường dự đoán cho việc mua bán kết quả của các sự kiện. Các chính phủ có thể sử dụng chúng để có cái nhìn sâu hơn về những vấn đề thực tế: Khi nào cây cầu sẽ được xây dựng? Mức độ người thất nghiệp trong 12 tháng sẽ là bao nhiêu? Liệu sẽ có một tổng thống đến từ đảng Quốc gia sau kỳ bẩu cử tiếp theo không – đây là một câu hỏi thực tế từ thị trường iPredict ở New Zealand.

TH: T.Giang – CSCI

Nguồn tham khảo: Don Tapscott & Alex Tapscott – Cuộc cách mạng blockchain – NXB ĐHKTQD 2018

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s