Khủng hoảng Ukraine: Vỏ bọc cho Trung Quốc ở Biển Đông?


Theo các trang mạng asiatimes.com, ndtv.com ngày 22/3, trong khi cộng đồng quốc tế đổ dồn sự quan tâm vào cuộc xung đột quân sự ở Ukraine, Trung Quốc đã quân sự hóa hoàn toàn 3 hòn đảo mà họ chiếm đóng ở Biển Đông. Bài viết trên trang mạng Asia Times cho rằng chiến sự ở Ukraine có thể đã cung cấp một vỏ bọc chiến lược cho hành động này của Bắc Kinh. Trong khi đó, báo chí Ấn Độ gần đây cho biết New Delhi và Canberra vẫn chú tâm đến “điểm nóng” này.

Đô đốc John C. Aquillino, Tư lệnh Bộ chỉ huy Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Mỹ, hôm 20/3 nói rằng Mỹ đã quân sự hóa hoàn toàn ít nhất 3 đảo mà nước này cải tạo ở Biển Đông gồm đá Vành Khăn, đá Su Bi và đá Chữ Thập tại quần đảo Trường Sa đang có tranh chấp ở Biển Đông. Thông tin này được đưa ra khi vị đô đốc này thực hiện hoạt động tuần tra ở Biển Đông bằng máy bay P-8A Poseidon của Hải quân Mỹ. Đô đốc Aquillino nói rằng Trung Quốc đã trang bị cho các thực thể này hệ thống tên lửa chống hạm và hệ thống tên lửa phòng không, thiết bị laser và gây nhiễu cùng các máy bay tiêm kích trong một động thái ngày càng gây hấn và quyết đoán hơn nhằm đe dọa tất cả các quốc gia hoạt động gần đó.

Mặc dù Bắc Kinh khăng khăng nói rằng hoạt động mở rộng quân sự của họ ở Biển Đông chủ yếu mang tính phòng thủ và nhằm bảo vệ chủ quyền mà Bắc Kinh tự đặt ra đối với các thực thể ở vùng biển tranh chấp này, song hoạt động quân sự hóa gần đây trái ngược hoàn toàn với những khẳng định mà Chủ tịch Tập Cận Bình đưa ra trước đó rằng Trung Quốc sẽ không biến những thực thể mà nước này chiếm đóng thành những căn cứ quân sự. Mục tiêu của Trung Quốc ở Biển Đông có thể được gói gọn thành 3 điểm chính:

Thứ nhất, Bắc Kinh muốn biến Biển Đông thành một “bãi đáp” cho đội tàu ngầm tên lửa đạn đạo hạt nhân của nước này. Trung Quốc muốn đội tàu ngầm này hoạt động ở Tây Thái Bình Dương để đảm bảo khả năng răn đe và ngăn chặn hạt nhân đối với Mỹ.

Thứ hai, Trung Quốc muốn biến Biển Đông thành một vùng đệm giữa nước này và Mỹ trong trường hợp xảy ra một cuộc xung đột vũ trang ở Eo biển Đài Loan. Lâu nay, Bắc Kinh vẫn coi sự tồn tại của Đài Loan không nằm dưới sự kiểm soát của Đảng Cộng sản Trung Quốc là một mối đe dọa trực tiếp nhất đối với những lợi ích cốt lõi của Đại lục. Trung Quốc coi Đài Loan là một tỉnh mà cuối cùng sẽ được tái thống nhất với Đại lục.

Thứ ba, Trung Quốc muốn kiểm soát nguồn tài nguyên ở vùng biển tranh chấp này, gồm dầu mỏ, khí đốt, nguồn lợi thủy sản cũng như muốn kiểm soát những tuyến hải lộ mà nước này sử dụng ở Biển Đông.

Trung Quốc đã bắt đầu tiến hành hoạt động quân sự hóa các thực thể mà nước này chiếm đóng ở Biển Đông cách đây 20 năm, gây quan ngại cho Mỹ và các đồng minh Thái Bình Dương của Mỹ cùng với các nước Đông Nam Á có tranh chấp ở Vùng biển này. Mặc dù Mỹ và các nước đồng minh vẫn thường xuyên tiến hành các hoạt động tự do hàng hải ở vùng biển này, song các nước Đông Nam Á vẫn chưa có được đồng thuận và tiếng nói chung trong việc đưa ra những phản ứng trước những hành động của Bắc Kinh, trong đó Brunei và Malaysia thường có quan điểm và giọng điệu mềm mỏng hơn, chủ trương tiến hành chính sách ngoại giao “im lặng” đối với những tuyên bố chủ quyền rộng lớn của Trung Quốc. Mặc dù Indonesia không phải là một bên trong tranh chấp ở Biển Đông, song những hoạt động của Bắc Kinh xâm phạm lãnh hải thuộc quần đảo Natuna của Indonesia vốn nằm ở cực Nam của cái gọi là “đường 9 đoạn” (mà Trung Quốc đơn phương vẽ ra) đã buộc Jakarta thể hiện lập trường cứng rắn đối với những hoạt động đánh bắt cá phi pháp của Trung Quốc ở khu vực. Đồng thời, Indonesia cũng tăng cường công cuộc hiện đại hóa quân sự của mình và tăng cường những năng lực hoạt động ở biển xa. Trong khi đó, Philippines chủ yếu dựa vào “ô an ninh” của Mỹ thông qua hiệp ước phòng thủ lẫn nhau mà hai nước ký hồi năm 1951 cũng như dựa vào luật lệ quốc tế để khẳng định chủ quyền lãnh hải của mình và để thách thức những yêu sách của Bắc Kinh.

Trong bối cảnh căng thẳng ở Biển Đông tiếp tục gia tăng do những hoạt động quân sự hóa các thực thể nói trên của Trung Quốc, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và Thủ tướng Australia Scott Morrison đã kêu gọi hoàn thành Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) mang tính hiệu quả và hoàn toàn phù hợp với luật lệ quốc tế. Lời kêu gọi này được đưa ra tại hội nghị thượng đỉnh trực tuyến giữa hai nhà lãnh đạo của Ấn Độ và Australia hôm 21/03. Thông cáo chung của Bộ Ngoại giao Ấn Độ có đoạn: “Hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc có thể thực hiện các quyền và tự do ở tất cả các vùng biển và đại dương của khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) bao gồm quyền tự do hàng hải và hàng không. Họ đã kêu gọi thiết lập một COC hiệu quả, thực chất và hoàn toàn phù hợp với luật lệ quốc tế…”.

Tuy nhiên, hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh rằng những tranh chấp lãnh hải chỉ có thể được giải quyết thông qua các biện pháp hòa bình và rằng các nước cần tự kiềm chế trong việc tiến hành những hoạt động có thể làm phức tạp tình hình hoặc làm leo thang căng thẳng, ảnh hưởng đến hòa bình và ổn định khu vực. Hai thủ tướng bày tỏ cam kết chung đối với một khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do, rộng mở và dựa trên luật lệ, ủng hộ một cấu trúc khu vực mạnh mẽ, trong đó ASEAN đóng vai trò trung tâm. Thủ tướng Modi và người đồng cấp Australia cũng tái cam kết đối với một khu vực thịnh vượng và bao trùm trong đó chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của tất cả các nước cần được tôn trọng và các nước không bị o ép về mặt quân sự, kinh tế và chính trị. Ngoài ra, hai thủ tướng nhấn mạnh cam kết hợp tác trong khuôn khổ nhóm Bộ tứ cùng với Mỹ và Nhật Bản để thúc đẩy hơn nữa quá trình triển khai chương trình nghị sự đầy tham vọng của nhóm vì sự thịnh vượng và ổn định trong khu vực.

Nguồn: TKNB – 25/03/2022

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s