Mối đe dọa hạt nhân từ Nga – Phần cuối


Kho vũ khí hạt nhân của Nga như thế nào?

Theo số liệu của tạp chí khoa học hạt nhân của Mỹ, Bulletin of the Atomic Sciences (PDF), Nga có kho vũ khí hạt nhân lớn nhất thế giới, với hơn 500 vũ khí chiến lược có thể mang tổng cộng hơn 2500 đầu đạn hạt nhân, hơn 1900 vũ khí hạt nhân chiến thuật.

Một số vũ khí nói trên là tên lửa có thể được phóng từ hầm, một số khác có thể được phóng từ bệ phóng di động, tàu ngầm hoặc máy bay. Ông Héloïse Fayet cho biết: “Nga đã đầu tư rất nhiều để hiện đại hóa kho vũ khí này, đôi khi gây ảnh hưởng đến ngân sách còn lại của quân đội”. Trong khi chờ đợi các tên lửa Sarmat được triển khai, Nga đã có tên lửa chiến lược có khả năng tấn công ở khoảng cách 16000 km nếu được phóng từ mặt đất và hơn 9000 km nếu được phóng từ tàu ngầm, với sức công phá vài trăm kiloton (bom A mà Mỹ thả xuống Hiroshima, Nhật Bản có sức công phá 15 kiloton).

Vũ khí chiến thuật có tầm bắn kém hơn, nhưng theo Nga, tên lửa Iskander có thể tấn công từ khoảng cách 500 km và tên lửa Kinjal mới, 2000 km. Đa phần những loại vũ khí này có thể được sử dụng với đầu đạn thường hoặc với đầu đạn hạt nhân và sức công phá có thể điều chỉnh được, chẳng hạn từ 10 lên thành 100 kiloton đối với tên lửa Iskander.

Nước nào dễ thành mục tiêu của Nga nhất?

Giới quan sát thường hình dung Nga sử dụng vũ khí chiến thuật nhiều hơn là vũ khí chiến lược. Về mặt kỹ thuật, những vũ khí này vẫn có thể có tầm bắn đến tận các thành phố như Berlin, nhưng đối với ông Héloïse Fayet, “điều này không có nghĩa lý gì”, bởi các cuộc tấn công chiến thuật là nhằm giúp quân đội giành thắng lợi trên chiến trường.

Điện Kremlin chưa bao giờ tiết lộ các mục tiêu mà họ nhắm tới, nhưng nhà nghiên cứu của IFRI nêu lên 3 kịch bản dễ xảy ra hơn so với việc phá hủy thủ đô của một nước phương Tây: “Một cuộc tấn công nhằm vào đoàn vận chuyển vũ khí hạng nặng của NATO tại Ukraine; cuộc tấn công nhằm vào một mục tiêu dân sự ở Ukraine để làm cư dân hoảng sợ, hoặc tấn công vào địa điểm ảnh hưởng tới hiệu quả răn đe của NATO tại một quốc gia thành viên”. Đây chỉ là những kịch bản “mang tính giả định cực kỳ cao” và mang lại nhiều rủi ro cho Moskva nếu xảy ra.

Đâu là những thiệt hại và hậu quả của một cuộc tấn công như vậy?

Các mô hình như NukeMap và Outrider, được các chuyên gia coi là nghiêm túc, giúp chúng ta có thể hình dung các hiệu ứng. Tại một thành phố lớn, vũ khí chiến lược mạnh nhất có thể làm cho hàng triệu người thiệt mạng, còn vũ khí chiến thuật có thể giết chết hàng trăm nghìn người.

Emmanuelle Galichet, phụ trách giảng dạy ngành kỹ thuật hạt nhân tại Cnam, cho biết, vụ nổ vũ khí hạt nhân trước hết gây ra một quả cầu lửa, sau đó là một làn sóng áp lực mạnh. Xung quanh điểm bom nổ, sức nóng có thể lên tới hơn 5000 oC “và gây cháy khắp nơi”. Bụi phóng xạ nguy hiểm nhưng không phải là nguyên nhân chính gây tử vong. Chuyên gia Nicolas Foray cũng nói nguy cơ nhiễm phóng xạ không cao như khi xảy ra tai nạn trong một nhà máy điện hạt nhân, nơi chứa nhiều nhiên liệu hơn. Cả hai nhà khoa học đều đồng ý rằng cuộc tấn công hạt nhân sát thương cao của Nga vào một nơi nào đó sẽ không khiến nơi này trở thành khu vực không thể sinh sống được trong thời gian dài và sẽ không gây ra nhiều nguy cơ lớn đối với sức khỏe người dân ở những nơi còn lại của châu Âu.

Các nước phương Tây sẽ phản ứng ra sao?

Theo nhà nghiên cứu Héloïse Fayet, tất cả đều sẽ phụ thuộc vào mục tiêu bị Nga tấn công vì Ukraine không phải là thành viên của NATO, nếu nước này bị tấn công hạt nhân, Liên minh Bắc Đại Tây Dương sẽ không có “lý do chính thức để đáp trả”. Tuy nhiên, nếu bom hạt nhân của Nga bắn vào một quốc gia thành viên, khối NATO có thể viện dẫn điều 5 của Hiệp ước Liên minh. Mỗi thành viên của NATO sau đó có nghĩa vụ tham gia đáp trả.

Nhà nghiên cứu của IFRI giải thích: “Không có cơ chế đáp trả tự động nào” quyết định phản ứng của NATO, không nhất thiết là Liên minh tấn công hạt nhân đáp trả. Trên tạp chí Bulletin of the Atomic Sciences, chuyên gia Jeffrey Emonds của Mỹ thậm chí còn coi lựa chọn này là không tưởng: tấn công quân Nga ở Ukraine sẽ gây nguy hiểm cho lãnh thổ mà quân Nga đang tìm cách chiếm giữ, còn tấn công vào lãnh thổ Nga sẽ gây ra xung đột hạt nhân với Moskva. Theo Jeffrey Emonds, một cuộc tấn công đáp trả Nga bằng vũ khí thông thường dễ làm giảm nguy cơ leo thang hơn, nhưng loại trừ hoàn toàn được nguy cơ này.

Phương Tây có lẽ sẽ không phải là những nước duy nhất đáp trả. Chuyên gia Mỹ Max Bergmann, cố vấn của cựu Ngoại trưởng Mỹ John Kerry, khi trả lời phỏng vấn L’Express, cho rằng “Nga lập tức sẽ trở thành một Triều Tiên thứ hai, một nước bị toàn thế giới lên án, kể cả một số đồng minh”, đặc biệt là Trung Quốc, nước mà theo giải thích của Heather Williams, nhà nghiên cứu tại King’s College London “học thuyết hạt nhân trước hết là không sử dụng”.

Nguồn: TKNB – 01/06/2022

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s