Xây dựng lòng tin chính trị Trung Quốc – ASEAN – Phần II


Thứ ba, hợp tác kinh tế cùng có lợi, cùng thắng là giải pháp then chốt. Hợp tác thương mại Trung Quốc-ASEAN phát triển nhanh chóng, ngày càng sâu rộng. Một là thúc đẩy hợp tác đầu tư. Hợp tác đầu tư là một trong những điểm sáng của hợp tác Trung Quốc – ASEAN, tạo thêm động lực cho sự phát triển kinh tế, xã hội của các nước ASEAN. Kết hợp nhu cầu của các nước ASEAN với ưu thế của Trung Quốc, khuyến khích và hỗ trợ các doanh nghiệp Trung Quốc mở rộng và tối ưu hóa đầu tư vào ASEAN. Năm 2020, đầu tư trực tiếp của các doanh nghiệp Trung Quốc vào ASEAN đạt 16,06 tỷ USD, tăng 23,3% so với cùng kỳ năm 2019. Trung Quốc cũng đã cùng với các nước ASEAN như Malaysia, Indonesia tạo ra mô hình hợp tác mới “hai quốc gia, hai khu công nghiệp”, trở thành thực tiễn tích cực về sự hợp tác quốc tế cùng xây dựng “Vành đai và Con đường”. Hai là đẩy nhanh phát triển thương mại. Trong bối cảnh dịch COVID-19 bùng phát ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế thế giới, kim ngạch thương mại giữa Trung Quốc và ASEAN đảo chiều tăng lên. Trong 13 năm liên tiếp kể từ năm 2009, Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của ASEAN. Kim ngạch thương mại Trung Quốc – ASEAN đã tăng từng năm trogn tỷ trọng toàn bộ kim ngạch ngoại thương của tổ chức này, đạt khoảng 25% năm 2020. Cơ cấu thương mại song phương đã thường xuyên được tối ưu hóa, hàm lượng công nghệ trong hàng hóa xuất khẩu của Trung Quốc sang ASEAN đã tăng lên rõ rệt. Ba là đưa hợp tác cơ sở hạ tầng đi vào chiều sâu. Trung Quốc ủng hộ ASEAn coi xây dựng cơ sở hạ tầng là đường hướng ưu tiên để chấn hưng nền kinh tế, cùng nhau thúc đẩy “kết nối cứng” xây dựng cơ sở hạ tầng như đường sắt, đường bộ, cảng biển, sân bay, thúc đẩy “kết nối mềm” về tiêu chuẩn quy tắc khu vực. Hai bên không ngừng tăng cường kết nối chiến lược giữa sáng kiến “Vành đai và Con đường” với “Kế hoạch tổng thể kết nối ASEAN 2025”. Tóm lại, lợi ích kinh tế chung ngày càng mở rộng và phong phú đã thúc đẩy lòng tin chính trị Trung Quốc-ASEAN lên tầm cao mới.

Thứ tư, cơ chế an ninh khu vực là sự bảo đảm. Nếu không có môi trường hòa bình và ổn định để tồn tại và phát triển, thì lòng tin chính trị sẽ không thể xuất hiện. Kể từ khi Trung Quốc và ASEAN bắt đầu quá trình đối thoại vào năm 1991, hợp tác an ninh song phương cũng không ngừng được mở rộng và được cơ chế hóa. Một mặt là xử lý ổn thỏa vấn đề Nam Hải (Biển Đông). Tháng 11/2002, Trung Quốc cùng các nước ASEAN đã ký Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC). Tháng 11/2017, tại Hội nghị các nhà lãnh đạo Trung Quốc-ASEAN lần thứ 20, hai bên đã đạt được thỏa thuận về việc khởi động chính thức đàm phán văn bản Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC). Động thái này đánh dấu Trung Quốc và các nước ASEAN đã trở lại quỹ đạo đối thoại giữa các bên liên quan trực tiếp về vấn đề Nam Hải, có tiến triển lớn cùng duy trì hòa bình và ổn định ở Nam Hải. Mặt khác, hai bên tiếp tục làm sâu sắc hơn đối thoại và hợp tác trong lĩnh vực an ninh. Tháng 1/2004, Trung Quốc và các nước ASEAN đã ký Bản ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực an ninh phi truyền thống, đưa ra quy hoạch rõ ràng và cụ thể cho hợp tác an ninh phi truyền thống trong tương lai. Năm 2015, hai bên lần đầu tiên tổ chức Hội nghị không chính thức Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc – ASEAN và Đối thoại cấp Bộ trưởng Trung Quốc – ASEAN về thực thi pháp luật và hợp tác an ninh. Tháng 8/2018, sau đàm phán, Trung Quốc và ASEAN đã tiến hành cuộc tập trận trên biển đầu tiên, đây là bước đột phá lớn trong hợp tác an ninh quân sự trên biển. Tóm lại, Trung Quốc đang tích cực tìm kiếm sự tham gia mang tính xây dựng vào công việc hòa bình và an ninh khu vực Đông Nam Á trên cơ sở tôn trọng đầy đủ ý chí của ASEAN, không can thiệp vào công việc nội bộ và tuân thủ quy tắc cơ bản của quan hệ quốc tế.

Thứ năm, hợp tác giao lưu văn hóa và giao lưu nhân dân là một đầu mối để liên kết. Quan hệ giữa các nước thể hiện trong sự gần gũi của nhân dân, giao lưu giữa Trung Quốc với ASEAN ngày càng sâu sắc toàn diện trong các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, du lịch… Một là khuyến khích hợp tác văn hóa. Trung Quốc và ASEAN đã tích cực xây dựng kế hoạcch thực hiện thỏa thuận văn hóa song phương của chính phủ, tiếp tục tăng cường kết nối lòng dân bằng việc đồng tổ chức các hoạt động có thương hiệu như “Hội chợ triển lãm Trung Quốc-ASEAN”, “Chúc mừng năm mới”, “Trung Quốc tươi đẹp”… HIện nay, Trung Quốc và 10 nước ASEAN đều đã ký kết các hiệp định hợp tác văn hóa. Bắt đầu từ năm 2006, Diễn đàn văn hóa Trung Quốc-ASEAN đã được tổ chức thành công 16 lần. Trung Quốc đã thiết lập các Trung tâm văn hóa Trung Quốc ở Thái Lan, Lào, Campuchia, Singapore, Malaysia, Việt Nam và Philippines, cơn sốt học tiếng Trung tiếp tục nóng lên ở Đông Nam Á. Hai là tăng cường hợp tác giáo dục. Trung Quốc đã ký thỏa thuận hợp tác và trao đổi giáo dục với tất cả các nước ASEAN, đồng thời ký các thỏa thuận công nhận lẫn nhau về học vị và bằng cấp với Indonesia, Malaysia, Việt Nam và Philippines, cơn sốt học tiếng Trung tiếp tục nóng lên ở Đông Nam Á. Hai là tăng cường hợp tác giáo dục. Trung Quốc đã ký thỏa thuận hợp tác và trao đổi giáo dục với tất cả các nước ASEAN, đồng thời ký các thỏa thuận công nhận lẫn nhau về học vị và bằng cấp với Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan, Việt Nam và các nước khác; hơn 200.000 sinh viên đã được trao đổi giữa hai bên, các trường đại học Trung Quốc đã thiết lập chuyên ngành ngôn ngữ chính thức của 10 nước ASEAN. Các quốc gia ASEAN đã có 38 Viện Khổng Tử. Từ năm 2008 đến nay, Tuần lễ trao đổi giáo dục Trung Quốc – ASEAN đã được tổ chức 13 khóa liên tiếp và dần phát triển thành cơ chế quan trọng cho hợp tác giáo dục và giao lưu nhân dân. Ba là mở rộng hợp tác du lịch. Trong hợp tác giao lưu nhân dân và giao lưu văn hóa giữa Trung Quốc và ASEAN, hợp tác du lịch luôn là lĩnh vực được nhiều người quan tâm và là một trong những lĩnh vực hiệu quả nhất. Năm 2019, trước khi dịch COVID-19 bùng phát, trao đổi khách du lịch giữa hai bên đã vượt mốc 60 triệu, trung bình mỗi tuần khoảng 4500 chuyến bay giữa Trung Quốc và các nước ASEAN. Ngoài ra, Trung Quốc đã tích cực triển khai kế hoạch như “Học bổng tinh hoa Trung Quốc-ASEAN”, “Học bổng Con đường tơ lụa của Chính phủ Trung Quốc”, “Các nhà lãnh đạo trẻ Trung Quốc- ASEAN với cầu nối tương lai”.

Biện pháp tăng cường lòng tin chính trị Trung Quốc-ASEAN trong tình hình mới

Với ảnh hưởng từ sự thay đổi 100 năm qua và đại dịch thế kỷ, tiến trình phục hồi kinh tế của nhiều nước gặp nhiều khó khăn, cơ cấu công nghiệp có những thay đổi sâu sắc, làn sóng chủ nghĩa đơn phương và chủ nghĩa bảo hộ không ngừng trỗi dậy, sự phát triển quan hệ Trung Quốc-ASEAN đang đối mặt với cơ hội cũng như thách thức mới. Hai bên cần khẩn trương xây dựng lòng tin chính trị ở mức độ cao hơn nhằm tăng cường kết nối chiến lược phát triển, cùng thúc đẩy xây dựng “Vành đai và Con đường” chất lượng cao và làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác trên các lĩnh vực như kinh tế, thương mại, an ninh, giao lưu nhân dân, giao lưu văn hóa. Trong tình hình mới, Trung Quốc-ASEAN có thể tăng cường lòng tin chính trị hơn nữa từ các mặt:

Thứ nhất, đưa quan hệ với các nước ASEAN đi vào chiều sâu theo ý tưởng gần gũi, chân thành, ưu đãi, dung nạp và phương châm đối ngoại thân thiện với láng giềng, làm bạn với láng giềng. Trung Quốc cùng ASEAN đã thiết lập quan hệ đối tác đối thoại 30 năm, trải qua một hành trình phi thường; ASEAN đã từng bước phát triển thành đối tác thương mại lớn nhất, đối tác hợp tác có nội hàm phong phú nhất và đối tác chiến lược năng động nhất của Trung Quốc. Ở điểm khởi đầu mới của lịch sử, Trung Quốc cần tiếp tục tuân thủ ý tưởng gần gũi, chân thành, ưu đãi, dung nạp và phương châm ngoại giao thân thiện với láng giềng, làm bạn với láng giềng, tăng cường quan hệ với các nước ASEAN, thúc đẩy quan hệ song phương không ngừng phát triển vững chắc, hợp tác cùng có lợi. Một mặt, Trung Quốc tiếp tục kiên định thực hiện chính sách đối ngoại hòa bình độc lập tự chủ, kiên định phát triển quan hệ đối tác với các nước ASEAN trên cơ sở năm nguyên tắc chung sống hòa bình, mở rộng điểm chung lợi ích với các nước, thúc đẩy phối hợp và hợp tác khu vực, xây dựng khuôn khổ quan hệ láng giềng ổn định về tổng thể. Mặt khác, tăng cường quan hệ giữa Đảng Cộng sản Trung Quốc với các chính đảng ở các nước Đông Nam Á, trao đổi kinh nghiệm quản lý, điều hành nhà nước thông qua kết nối giữa các chính đảng, làm sâu sắc hơn nhận thức, đồng tình và ủng hộ con đường phát triển của nhau, từ đó củng cố nền tảng chính trị cho quan hệ hợp tác giữa Trung Quốc với các nước Đông Nam Á trên các lĩnh vực.

(còn tiếp)

Nguồn: Tạp chí Tri thức thế giới (TQ) – số 4/2022

TLTKĐB – 27/06/2022

Advertisement

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s