Xây dựng lòng tin chính trị Trung Quốc – ASEAN – Phần cuối


Thứ hai, phát huy vai trò của ASEAN trong việc duy trì trật tự khu vực với tiền đề là tôn trọng phương thức ASEAN. Hiện nay, tình hình khu vực châu Á – Thái Bình Dương đang có những thay đổi phức tạp và sâu sắc. Mỹ và các đồng minh đã liên tiếp xây dựng cơ chế đối thoại an ninh bốn bên (Bộ Tứ) và liên minh quân sự Mỹ-Anh-Australia (AUKUS), tìm cách phá vỡ sự cân bằng chiến lược vốn có trong khu vực, xây dựng một cấu trúc khu vực lấy Mỹ làm trung tâm. Động thái này tác động trực tiếp và thách thức nghiêm trọng đối với cấu trúc khu vực lấy ASEAN làm trung tâm. Giúp ASEAN duy trì vai trò trung tâm không những là việc làm cần thiết để ứng phó với chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Mỹ, mà còn là giải pháp quan trọng tăng cường lòng tin chính trị Trung Quốc-ASEAN. Trước hết cần nhìn nhận khách quan lý trí chiến lược cân bằng nước lớn của ASEAN. Trong vấn đề đặc biệt khu vực, Trung Quốc tôn trọng lựa chọn của ASEAN, giảm thiểu áp lực phải chọn bên của tổ chức này. Thứ hai, củng cố và tăng cường cơ chế hợp tác khu vực hiện nay lấy ASEAN làm trung tâm, tạo động lực mới cho mô hình đó, nhằm gia tăng khả năng đoàn kết trong nội bộ tổ chức này, nhằm phát huy tốt hơn vai trò chủ đạo của ASEAN trong công tác đối ngoại, cùng đón nhận sự thay đổi môi trường khu vực và quốc tế hiện nay và trong tương lai. Cuối cùng, trên cơ sở phương thức ASEAN cởi mở, bao trùm, minh bạch, tôn trọng chủ quyền của nhau, không can thiệp vào công việc nội bộ, bình đẳng và cùng có lợi…, triển khai hợp tác với các nước ASEAN trong các lĩnh vực quan trọng như an ninh trên biển, kết nối, phát triển bền vững và chống dịch bệnh…, quan tâm đến sự khác biệt và tính tiệm tiến, tập hợp sức mạnh bằng sự dung nạp và kiên nhẫn.

Thứ ba, lấy Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) có hiệu lực là cơ hội để xây dựng toàn diện xu thế mới hợp tác kinh Trung Quốc-ASEAN. Từ khi bùng phát đại dịch COVID-19 năm 2020, kinh tế ASEAN đã suy giảm 3,8% là mức tăng trưởng âm đầu tiên trong 22 năm. Vì vậy, Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 37 đã thông qua “Khuôn khổ phục hồi toàn diện ASEAN” và kế hoạch thực hiện, nhằm thông qua tập trung vào các ngành then chốt và các nhóm xã hội yếu thế, đồng thời xác định các biện pháp hành động phù hợp với phương hướng ưu tiên ngành nghề và khu vực, thực hiện phục hồi linh hoạt dung nạp và bền vững hơn. Trước tình hình đó, Trung Quốc cần coi RCEP có hiệu lực là cơ hội, lấy hợp tác thương mại và đầu tư làm nền tảng, lấy kinh tế số và phát triển xanh làm điểm tăng trưởng mới để xây dựng toàn diện xu hướng mới của quan hệ hợp tác kinh tế Trung Quốc-ASEAN. Một là thúc đẩy thực hiện toàn diện RCEP, phát triển thương mại và đầu tư Trung Quốc-ASEAN, tăng cường tính linh hoạt của chuỗi cung ứng, duy trì thị trường mở, giảm hàng rào phi thuế quan, thúc đẩy kết nối khu vực, thúc đẩy phát triển du lịch, doanh nghiệp vừa, nhỏ và siêu nhỏ. Hai là tăng cường hợp tác kinh tế số Trung Quốc-ASEAN, tăng cường cung cấp sản phẩm công cho cơ sở hạ tầng kỹ thuật số ASEAN, sớm hoàn thành xây dựng “Kế hoạch hành động đối tác kinh tế số”, đẩy nhanh chuyển dịch công nghệ, xây dựng phương thức hợp tác đổi mới và khởi nghiệp, nâng cao trình độ thương mại điện tử, kết nối kỹ thuật số và công nghệ thông tin của ASEAN, thúc đẩy quá trình chuyển đổi mô hình kỹ thuật số của các doanh nghiệp vừa, nhỏ và siêu nhỏ, đồng thời đảm bảo dữ liệu và an ninh mạng. Ba là tăng cường trọng điểm hợp tác phát triển bền vững Trung Quốc-ASEAN, đặc biệt là tăng cường hợp tác đầu tư trên các lĩnh vực như năng lượng, nông nghiệp, cơ sở hạ tầng xanh, quản lý thiên tai và phát triển bền vững…

Thứ tư, với sự dẫn dắt của “Quan niệm an ninh châu Á”, xây dựng cục diện an ninh mới rộng khắp khu vực. Hiện nay, xây dựng cơ chế hợp tác an ninh khu vực Đông Nam Á cho thấy cục diện tồn tại nhiều phương thức cản trở lẫn nhau. Không chỉ có các liên minh quân sự song phương lấy Mỹ làm trung tâm, mà còn có hợp tác an ninh đa phương lấy ASEAN làm trung tâm, cũng như các cơ chế hợp tác an ninh giữa những nước ASEAN. Nhiều cơ chế an ninh cạnh tranh và chồng chéo lẫn nhau, khiến cơ chế hợp tác an ninh hiện tại khó thích ứng với sự phát triển của tình hình an ninh ở Đông Nam Á. Trung Quốc và ASEAN cần nhanh chóng duy trì quan niệm an ninh chung, tổng hợp, hợp tác và bền vững của châu Á, cùng nhau xây dựng cục diện an ninh trên khắp khu vực. Một là xây dựng cơ chế giao lưu và hợp tác an ninh khu vực, tăng cường đối thoại theo “kênh thứ hai” về ý tưởng an ninh khu vực, xây dựng ý tưởng an ninh chung. Hai là bắt đầu từ nội dung hợp tác an ninh phi truyền thống như quản lý môi trường biển, cứu hộ nhân đạo, quan hệ kết nối trên biển…, xây dựng các cơ chế hợp tác đa phương bền vững nhằm giảm thiểu khả năng xảy ra xung đột trên biển. Ba là tiếp tục đưa hợp tác an ninh quân sự đi vào chiều sâu, duy trì các chuyến thăm cấp cao, tăng cường trao đổi ý kiến về các vấn đề an ninh quốc tế và khu vực, hình thành cơ chế hội nghị định kỳ, đi sâu hợp tác trong những lĩnh vực như chống khủng bố, tìm kiếm cứu nạn, tập trận chung, tấn công tội phạm xuyên quốc gia và chống thiên tai trên biển…

Thứ năm, mở ra cục diện mới giao lưu nhân dân và giao lưu văn hóa Trung Quốc-ASEAN từ ý tưởng thúc đẩy học hỏi lẫn nhau về văn minh. “Quan hệ quốc gia thể hiện ở sự gần gũi của dân chúng, quan hệ gần gũi của dân chúng thể hiện trong kết nối lòng người”. Chủ tịch Tập Cận Bình nêu rõ: “Tăng cường giao lưu nhân dân và giao lưu văn hóa là giải pháp quan trọng để xóa bỏ khoảng cách, tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau và kết nối lòng dân”. Trung Quốc cần triển khai hợp tác giao lưu nhân dân và văn hóa toàn diện, với nhiều chủ thể, cấp độ sâu, tăng cường hơn nữa sự kết nối lòng dân. Một là tiếp tục nâng cao chất lượng và mức độ hợp tác trao đổi giáo dục Trung Quốc-ASEAN. Dựa vào ưu thế khu vực của Quảng Tây, Vân Nam, Hải Nam, xây dựng cơ sở kiểu mẫu về hợp tác giáo dục, đặc biệt là tăng cường hợp tác giáo dục giữa Trung Quốc với các nước tiểu vùng Mekong-Lan Thương. Hai là đưa trao đổi và hợp tác truyền thông giữa Trung Quốc và các nước ASEAN đi vào chiều sâu. Tăng cường đối thoại hợp tác, trao đổi kinh nghiệm quản lý không gian mạng, cùng lên kế hoạch cho những hoạt động giao lưu quy mô lớn như Hội nghị cấp cao truyền thông Trung Quốc-ASEAN, Diễn đàn hợp tác truyền thông Trung Quốc-ASEAN…, hỗ trợ mạnh mẽ sự phát triển của ngành phát thanh, điện ảnh và truyền hình của các nước ASEAN, khuyến khích phát triển sáng tác những tác phẩm về chủ đề Trung Quốc, chủ đề các nước ASEAN và tình hữu nghị Trung Quốc-ASEAN. Ba là mở rộng và đi sâu hợp tác giao lưu của giới tham mưu giữa Trung Quốc và ASEAN, trợ giúp cho các cơ quan nghiên cứu khoa học, giới tham mưu, các trường đại học của Trung Quốc và các nước ASEAN triển khai hợp tác với nhiều hình thức như nghiên cứu theo chủ đề, giao lưu học thuật, xuất bản tác phẩm nổi tiếng…, ưu tiên hỗ trợ nghiên cứu và chia sẻ thành quả các chủ đề như quản lý đất nước, con đường phát triển, văn hóa và luật pháp…, phát triển mạnh lĩnh vực nghiên cứu khoa học Trung Quốc-ASEAN, giúp tăng cường lòng tin chính trị giữa hai bên.

Nguồn: Tạp chí Tri thức thế giới (TQ) – số 4/2022

TLTKĐB – 27/06/2022

Advertisement

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s