Tại sao Trung Quốc không thể để Lào vỡ nợ? – Phần đầu


Quốc gia Đông Nam Á này đang trên bờ vực vỡ nợ sau khi xây dựng tuyến đường sắt cao tốc do Trung Quốc tài trợ, khiến những chỉ trích về ngoại giao “bẫy nợ” xuất hiện trở lại.

Lào phải đối mặt với các cuộc khủng hoảng kinh tế và tài chính ngày càng trầm trọng và dường như không có lối thoát nếu Trung Quốc không có một số hình thức cứu trợ hoặc xóa nợ cho Lào.

Nhiều dấu hiệu cảnh báo khác nhau đã xuất hiện ở quốc gia Đông Nam Á nhỏ bé này. Đồng tiền quốc gia của Lào – đồng kip – đã mất khoảng 1/3 giá trị so với đồng USD so với thời điểm này năm ngoái. Lạm phát đạt mức 23% trong tháng 6, mức cao nhất trong nhiều thập kỷ. Trong khi đó, phần lớn đất nước không giáp biển này phải đối mặt với tình trạng thiếu nhiên liệu.

Chính phủ do đảng Nhân dân Cách mạng Lào lãnh đạo cuối cùng đã phải tiến hành một cuộc cải tổ nội các vào cuối tháng 6/2022, bổ nhiệm một bộ trưởng thương mại và một thống đốc ngân hàng trung ương mới. Các biện pháp khẩn cấp đã ngăn không cho một số vấn đề kinh tế trở nên tồi tệ hơn.

Nhưng các bước đi như vậy vẫn chưa làm giảm bớt những tai ương tài chính tiềm ẩn của Lào, mà hiện đang ở tình thế bấp bênh hơn bao giờ hết. Carl Thayer, giáo sư danh dự tại Đại học New South Wales ở Australia, cho biết: “Khả năng Lào sẽ không trả được nợ là rất cao”.

Trên thực tế, các khoản nợ nước ngoài của Lào đã tăng lên hơn 14 tỷ USD, tương đương với 88% tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Khoảng một nửa số tiền đó là nợ của Trung Quốc, bao gồm 1/3 cổ phần của nhà nước Lào trong tuyến đường sắt Trung Quốc-Lào trị giá 5,9 tỷ USD, một siêu dự án được khai trương vào tháng 12/2021 trong bối cảnh nhiều người lo ngại về tính khả thi về thương mại của tuyến đường sắt này.

Trong năm 2021, Vientiane đã phải cố gắng hết sức để thanh toán các khoản trả nợ hàng năm của mình. Ngân hàng Thế giới tính toán rằng nước này phải trả 1,3 tỷ USD/năm cho đến năm 2025, tương đương với dự trữ ngoại hối vào đầu năm nay của Lào. Khoản tiền này cũng bằng gần một nửa tổng thu nội địa mỗi năm.

Bộ trưởng Tài chính Bounchom Ubonpaseuth cho biết vào tháng 6 rằng khoản thanh toán nợ của Lào sẽ vào khoảng 1,4 tỷ USD trong năm nay. Thủ tướng Phankham viphavanh cho rằng việc thắt lưng buộc bụng, tăng thu ngân sách và ngăn chặn tình trạng tham nhũng sẽ giảm bớt căng thẳng về kinh tế và tài chính. Những người tiền nhiệm của ông cũng đều hứa hẹn như vậy, nhưng tình hình chỉ trở nên tồi tệ hơn. Những thay đổi có thể đến quá chậm để giúp Lào trả nợ trong năm nay.

Thị trường đang lo ngại về khả năng Lào vỡ nợ. Công ty xếp hạng tín nhiệm Fitch Ratings đã hạ mức xếp hạng của Lào xuống “CCC” vào tháng 8/2021. Tháng 5/2022, Moody’s đã xếp trái phiếu Lào ở mức “Caa3”, hay “trái phiếu rác”, đồng thời cảnh báo về gánh nặng nợ rất cao và khả năng Lào không thể trả các khoản nợ nước ngoài đến kỳ hạn bằng dự trữ ngoại hối.

Các quan chức tại Vientiane có lý do để mong đợi một gói cứu trợ. Chủ nợ chính của Lào là Trung Quốc, một đồng minh quan trọng, và Bắc Kinh chắc chắn sẽ chịu thiệt hại về mặt địa chính trị nếu để Lào vỡ nợ sớm như vậy sau khi hoàn thành tuyến đường sắt trị giá 5,9 tỷ USD, một động lực quan trọng trong Sáng kiến “Vành đai và Con đường” (BRI) của Trung Quốc đối với Đông Nam Á.

Toshiro Nishizawa, giáo sư tại Trường Chính sách công của Đại học Tokyo và là thành viên của nhóm chính sách tài khóa đã tư vấn cho Chính phủ Lào từ năm 2018 đến năm 2020, cho biết: “Lào chắc chắn phải đối mặt với những khó khăn kinh tế và tài chính vộ cùng nghiêm trọng và đáng lo ngại, nhưng tôi không nghĩ Trung Quốc sẽ để Lào vỡ nợ. Chỉ riêng quy mô của các nghĩa vụ trả nợ dường như cho thấy rằng vỡ nợ là điều không thể tránh khỏi, nhưng các yếu tố địa kinh tế khiến những dự đoán đơn giản như vậy trở nên không thực tế”.

Khoản nợ chính xác của Lào đối với Trung Quốc là vấn đề gây tranh cãi. Ngân hàng Thế giới tính toán rằng khoản nợ đó chiếm gần một nửa trong mức nợ chính thức 14,5 tỷ USD của Lào, tương đương khoảng 7,2 tỷ USD. Tuy nhiên AidData, một tổ chức nghiên cứu tại Viện nghiên cứu toàn cầu William & Mary, ước tính khoản nợ của Lào với Trung Quốc ở mức gần 12,2 tỷ USD, bao gồm một số giao dịch không được công khai.

Dù con số thực sự là bao nhiêu, thì khoản nợ của Lào với Trung Quốc là rất lớn. Tạp chí Harvard Business Review ước tính vào năm 2020 rằng Trung Quốc và các công ty nhà nước của nước này đã cho hơn 150 quốc gia trên toàn cầu vay khoảng 1500 tỷ USD dưới hình thức khoản vay trực tiếp và tín dụng thương mại.

Ngân hàng Thế giới báo cáo vào tháng 01/2022 rằng trong khảon thanh toán nợ năm 2022 trị giá 35 tỷ USD mà 74 quốc gia có thu nhập thấp nhất thế giới phải trả, gần 13,1 tỷ USD là nợ với các thực thể của Trung Quốc. (Lào có thể nợ Trung Quốc khoảng 700 triệu USD tiền trả nợ hàng năm).

Dunst, một cộng sự tại công ty tư vấn The Asia Group và nhà nghiên cứu của Trung tâm chiến lược và quốc tế (CSIS) – một tổ chức tư vấn có trụ sở tại Washington DC – cho biết: “Trung Quốc có lẽ sẽ không để cho Lào vỡ nợ, mặc dù trong suốt đại dịch COVID-19, nước này đã miễn cưỡng hỗ trợ các nước vay nợ thuộc nhóm các quốc gia đang phát triển”.

Tuy nhiên, Dunst lưu ý rằng một số nước vay nợ không ở châu Á, cũng không nằm trong khu vực “sân sau” của Trung Quốc. Bắc Kinh đã cố gắng giúp Pakistan thoát khỏi tình thế khó khăn tài chính gần đây, và đã xoay sở được bằng cách gia hạn cho khoản thanh toán trị giá 4,5 tỷ USD đến hạn hồi tháng 3/2022. Nhưng nước này đã không làm gì nhiều để giúp Sri Lanka và phớt lờ những lời kêu gọi hỗ trợ từ quốc đảo, để cho Sri Lanka rơi vào vỡ nợ. Dunst cho biết một vụ vỡ nợ của Lào sẽ tác động xấu tới quan điểm cho rằng Trung Quốc là một đối tác với các quốc gia đang phát triển, mà cụ thể là ở Đông Nam Á.

(còn tiếp)

Nguồn: Asia Times

TLTKĐB – 14/08/2022

Advertisement

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s