Các thị trường mới nổi – Phần V


Grab và Go-Jek

Thanh toán bằng mã QR cũng đang trở nên phổ biến ở Đông Nam Á. Để hiểu lý do tại sao, trước tiên, bạn phải hiểu thanh toán di động ở khu vực này đột nhiên trở nên thành công như thế nào.

Hai hệ thống thanh toán di động lớn nhất Đông Nam Á là công ty khởi nghiệp Grab của Singapore và công ty khởi nghiệp Go-Jek của Indonesia. (Thật ngẫu nhiên, Grab được hỗ trợ bởi Alibaba, trong khi Go-Jek được hỗ trợ bởi Tencent – vì vậy, mặc dù hai hệ thống này có thể thống trị Đông Nam Á nhưng lại không cạnh tranh với những người khổng lồ về thanh toán của Trung Quốc).

Grab và Go-Jek là các công ty chia sẻ xe: Go-Jek là ứng dụng gọi xe máy và thống trị thị trường Indonesia, trong khi Grab là ứng dụng gọi xe taxi giống như Uber (những người sáng lập rõ ràng muốn tạo ra “Uber ở châu Á”) và thống trị phần thị trường còn lại của Đông Nam Á. Ngoài ra, hai ứng dụng này cũng khá giống nhau.

Chia sẻ xe phát triển tốt, nhưng lý do khiến hai công ty khởi nghiệp này trở nên nổi tiếng là vì hàng triệu người dùng đã nhập thông tin thanh toán của họ vào hai ứng dụng và bắt đầu tích trữ tiền trong ví điện tử của hai ứng dụng đó. Rất khó để khiến mọi người tích trữ tiền trong ứng dụng – nhưng một khi bạn đã làm được điều đó, dù để họ tham gia một chương trình khuyến mãi thông minh như Hồng bao hay để trả tiền đi xe chug, nghĩa là bạn cũng có thể bắt đầu bán cho họ bất cứ thứ gì.

Và đó chính xác là những gì Grab và Go-Jek đã và đang làm. Giờ đây, bạn có thể mua thức ăn, gửi hàng, mua thuốc giao đến tận nhà, sửa máy lạnh, giặt là và thậm chí đặt dịch vụ mát-xa trên Go-Jek. (Tất cả những tính năng này có điểm chung gì? Chúng đều đang bán cho bạn thứ gì đó, vậy nên điều quan trọng là phải làm sao để khiến người dùng cài đặt sẵn ứng dụng thanh toán di động. Bạn có thể sẽ không làm một việc rất rắc rối là cài đặt thanh toán trong một ứng dụng chỉ để đặt dịch vụ mát-xa, nhưng nếu bạn đã có tiền trong ứng dụng, thì việc đặt dịch vụ mát-xa trên ứng dụng lại khiến bạn cảm thấy thích thú hơn).

Hình: Ứng dụng Go-Jek của Indonesia, ban đầu chỉ để gọi xe máy, nay đã mở rộng sang thanh toán giúp bạn bè (GO-PAY), đặt dịch vụ trang điểm (GO-GLAM) và dọn dẹp nhà cửa (GO-CLEAN).

Và tất nhiên bạn có thể quét mã QR để thanh toán cho những gì bạn mua.

Grab và Go-Jek đã thành công rực rỡ. Ví dụ, Uber đã cố gắng mở rộng sang Đông Nam Á nhưng bị hai công ty này vượt mặt và phải bán hoạt động của mình cho Grab. (Không tồi đối với một công ty muốn trở thành “Uber của châu Á”!).

Nhưng cuộc chiến ở Đông Nam Á vẫn còn rất quyết liệt. Go-Jek và Grab đã mở rộng sang sân nhà của nhau, nghĩa là Go-Jek mở rộng sang Singapore và Grab đang phát triển ở Indonesia. Cả hai cũng đang cùng nhau chiến đấu với các hệ thống thanh toán của các nước sở tại như PayNow và Dash của Singapore, Razer Pay của Malaysia, InstaPay của Philippines và VNPay của Việt Nam.

Paytm

Ở Ấn Độ, thanh toán bằng mã QR và điện thoại di động không phổ biến rộng khắp như ở Trung Quốc hay Đông Nam Á, nhưng cũng đang tiến gần đến mức độ đó, trong đó dẫn đầu là công ty khởi nghiệp thanh toán di động Paytm.

Paytm bắt đầu hoạt động như một hệ thống thanh toán di động, cho phép bạn nạp tiền từ tài khoản ngân hàng (giống như WeChat Pay) hoặc bằng tiền mặt (giống như M-Pesa) và sau đó thanh toán cho bạn bè và doanh nghiệp. Năm 2016, Paytm đã thành công lớn khi chính phủ Ấn Độ cho “hủy tiền” giấy mệnh giá 500 và 1000 rupee (trị giá tương ứng khoảng 7 và 14 USD), như vậy những đồng tiền này không được lưu hành nữa, và người dân buộc phải nhận những tờ tiền mới. Chính việc này đã khiến người dân Ấn Độ có thêm lý do để thử nghiệm với các hệ thống thanh toán không dùng tiền mặt – vì vậy Paytm đột nhiên thành công, với 150 triệu người chỉ sau một đêm.

Nhưng cũng giống như Grab và Go-Jek, kể từ đó Paytm đã quyết định cố gắgn trở thành WeChat tiếp theo, nên đã bổ sung thêm nhiều tính năng hơn và bán nhiều thứ hơn bao giờ hết. Giờ đây, bạn có thể gửi tin nhắn, thanh toán hóa đơn, mua sắm trực tuyến và chơi trò chơi trên Paytm. Ứng dụng này thậm chí đã bắt đầu áp dụng các “chương trình nhỏ”. Và tất nhiên, giờ đây bạn chỉ cần quét mã QR là có thể thanh toán.

Nói tóm lại, thanh toán di động đột nhiên thành công vang dội trên khắp châu Á, bởi đó là trung tâm của một mô hình kinh doanh thông minh, một khi bạn có được thông tin thanh toán của mọi người, bạn có thể cố gắng trở thành WeChat tiếp theo, và hoàn toàn thống trị lĩnh vực công nghệ này trên khắp cả nước.

Chiến lược của các công ty công nghệ phương Tây và phương Đông khác nhau như thế nào?

Người ta nói rằng các công ty công nghệ của Mỹ và Trung Quốc đang bị mắc kẹt trong cuộc chiến tranh giành thị trường ở các nước đang phát triển, và nhiều người cho rằng Trung Quốc  và Mỹ đang trong “cuộc đua” thống trị lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, công nghệ viễn thông, và thậm chí cả tương lai của Internet.

Nhưng sẽ không đúng khi hco rằng hai bên là bản sao của nhau. Như bạn đã thấy trong bài này, các công ty công nghệ phương Tây và phương Đông là những con mãnh thú rất khác nhau – nhưng chính xác thì họ khác nhau như thé nào, và điều đó có tác động gì đến sự cạnh tranh của các quốc gia?

(còn tiếp)

TH: T.Giang – CSCI

Nguồn tham khảo: Neel Mehta, Aditya Agashe & Parth Detroja – Gạt mở chiến lược kinh doanh ẩn sau thế giới công nghệ – NXB CT 2021

Advertisement

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s