Việt Nam nỗ lực tìm cách gỡ “thẻ vàng” của EC


Theo đài RFA, vào cuối tháng 10/2019 một đoàn thanh tra của Ủy ban châu Âu (EC) sẽ sang Việt Nam để kiểm tra, đánh giá tình hình thực hiện biện pháp chống hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp hay gọi tắt là IUU nhằm tìm cách tháo gỡ “thẻ vàng” cảnh cáo mà EC đã áp dụng với Việt Nam từ 23/10/2017.

Tại cuộc họp Ban chỉ đạo quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp diễn ra hôm 21/6, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng yêu cầu Bộ Công an phối hợp cùng với các bộ, ngành và lãnh đạo 28 tỉnh, thành phố ven biển triển khai biện pháp hoạt động nhằm tháo gỡ “thẻ vàng”, nếu phát hiện vi phạm, Bộ Công an tiến hành điều tra, xử lý, thậm chí khởi tố hình sự để răn đe.

Cũng tại cuộc họp, ông Nguyễn Ngọc Oai, Tổng Cục trưởng Tổng cục Thủy sản Việt Nam cho rằng, một trong những điều kiện tiên quyết để tháo gỡ “thẻ vàng” hoặc có thể dẫn đến “thẻ đỏ” trong đợt kiểm tra sắp tới là kiểm soát tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài. Do đó, cần triển khai hệ thống theo dõi giám sát tàu cá hoạt động trên biển có chiều dài 15m trở lên là nội dung quan trọng để tháo gỡ thẻ.

Học giả Đinh Kim Phúc, một nhà nghiên cứu Biển Đông cho rằng, để quản lý được đội tàu 15m trở lên đánh bắt xa bờ là điều rất khó khăn: “Một điều khó khăn của ngư dân là vùng biển Việt Nam hiện nay bị Trung Quốc khống chế, rồi đe dọa ngư trường truyền thống gần khu vực Trường Sa và Hoàng Sa, nguồn hải sản ngày càng cạn kiệt nên buộc ngư dân phải đi tìm những nơi khác đánh bắt để duy trì cuộc sống nên vi phạm lãnh hải của nước ngoài, rồi bắt bớ, đánh chìm, bỏ tù… Để giải quyết thẻ vàng, tránh thẻ đỏ của EU thì một mình Việt Nam làm rất khó khăn, nhưng nay đã có sự thống nhất trong nội bộ các nước thành viên ASEAN để tìm ra biện pháp hữu hiệu nhất”.

Ngoài ra, học giả này còn cho hay, mặc dù chính phủ Việt Nam cũng đã rất tích cực đề ra các biện pháp quản lý, giáo dục ngư dân, nhưng tình trạng vi phạm vẫn diễn ra, điều này cho thấy nó vượt tầm kiểm soát của nhà nước.

Thạc sĩ Hoàng Việt, chuyên gia về Biển Đông, nhận định chính phủ Việt Nam rất muốn tháo gỡ “thẻ vàng” trong đợt kiểm tra sắp tới nhưng đạt được hay không là điều không dám chắc: “Việt Nam cũng ý thức được xuất khẩu Việt Nam sang thị trường EU quan trọng như thế nào, trong suốt một thời gian dài hải sản Việt Nam cũng có vấn đề, chất lượng cũng là chuyện đáng bàn. Chính vì vậy, Việt Nam muốn tăng trưởng, đẩy mạnh xấut khẩu sản phẩm này thì Việt Nam cần thay đổi và làm tốt hơn nữa. Trong thời gian qua, Việt Nam bộc lộ việc quản lý không tốt về vấn đề này nên rất muốn gỡ thẻ nhưng chắc chắn sẽ không được nhanh. Tuy  nhiên, EU có những bước đi tiến bộ hơn, đó là thành công của Việt Nam”.

Theo truyền thông trong nước, năm 2018, số vụ tàu vi phạm của Việt Nam tiếp tục tăng với 85 vụ, tăng 28 vụ so với năm 2017. Trong 5 tháng đầu năm 2019 có 41 vụ vi phạm. Các tỉnh có nhiều tàu vi phạm gồm Kiên Giang, Bà Rịa – Vũng Tàu, Bến Tre, Cà Mau, Bình Thuận…

Ông Đặng Huy Hậu, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Ninh phát biểu tại cuộc họp rằng để giải quyết được tận gốc vấn đề tàu cá khai thác thủy sản trái phép cần xác định ranh giới đánh bắt, chủ tàu có thiết bị giám sát, việc chế tài phải mạnh tay như cắt bỏ cơ chế hỗ trợ xăng dầu và thậm chí tịch thu tàu nếu vi phạm lần thứ ba về đánh bắt hủy diệt.

Một ngư dân tại Bà Rịa – Vũng Tàu không muốn nêu tên cho biết trong các loại đánh bắt mà chính phủ đang muốn cấm là ngành dã cào vì họ cào từ nhỏ đến lớn khiến tất cả hải sản đều bị hủy diệt. Do vậy, để có thể đi đánh bắt xa qua đến vùng biển nước khác chỉ có tàu dã cào mới làm được.

Ngoài ra, ngư dân còn cho hay, hiện nay, nhiều tàu cá đã có thiết bị định vị giám sát hành trình và được chính quyền chấp thuận, do đó đi đâu là cơ quan chức năng biết được chính xác vị trí cụ thể. Ngư dân trên còn cho biết thêm, khoảng 2 năm trở lại đây, nhiều tàu dã cào hay các loại tàu lưới khác không dám mon men tới khu vực ranh giới, nhưng tình trạng tàu hải giám của các nước khác như phía Indonesia vào vùng biển Việt Nam xua đuổi và lôi tàu cá mình ra ngoài rồi bắt lại xảy ra nhiều.

Theo học giả Đinh Kim Phúc, ngư dân không dại gì đi xâm phạm lãnh hải của nước khác để bị bắt, đốt tàu, thậm chí tù đày, và dù có bị khởi tố hình sự đi nữa mà chính phủ không giải quyết được công ăn việc làm, ngư trường thuận lợi cho ngư dân có nguồn sinh sống thì tình trạng này vẫn tiếp tục xảy ra. Đồng thời, vị học giả này khẳng định việc EC tháo gỡ “thẻ vàng” của Thái Lan có thể là bài học kinh nghiệm để Việt Nam học tập.

Nguồn: TKNB – 27/06/2019

Advertisements

EVFTA: Lợi ích, thách thức và hệ quả cảnh báo với Việt Nam – Phần cuối


Thách thức trước mắt

Trang shilfa.com trích lời Bộ trưởng Công thương Trần Tuấn Anh khẳng định Việt Nam chắc chắn sẽ phải đối mặt với những thách thức khi EVFTA có hiệu lực. Ông nói: “Đó là sự cạnh tranh trong khi mở cửa thị trường hàng hóa và dịch vụ tại các quốc gia trong bối cảnh các doanh nghiệp Việt Nam chủ yếu chỉ ở quy mô vừa và nhỏ. Hơn nữa, một khi EVFTA được thông qua, môi trường đầu tư, trước hết là cho các doanh nghiệp châu Âu, sẽ được cải thiện rất nhiều. Cơ chế giải quyết tranh chấp và bảo vệ doanh nghiệp sẽ được tổ chức theo luật pháp châu Âu, luật pháp quốc tế và luật pháp Việt Nam. Các doanh nghiệp sẽ có điều kiện để bảo vệ lợi ích của họ”.

Theo trang just-style.com, có những quan ngại về năng lực và lao động Việt Nam trong ngành thời trang và may mắc một khi EVFTA và Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) có hiệu lực. Việt Nam đang nỗ lực nâng cao năng suất vải sợi để các nhà sản xuất hàng may mặc trong nước có thể thu được lợi nhuận nhờ các thỏa thuận thương mại.

Sau khi EU và Việt Nam ký kết, hiệp định còn phải đệ trình lên Nghị viện châu Âu chuẩn thuận. Nếu Nghị viện châu Âu phê chuẩn, hiệp định thương mại sẽ được Hội đồng châu Âu duyệt lần chót để chính thức có hiệu lực. Phần còn lại của Hiệp định bảo hộ đầu tư (IPA) còn chờ từng nước trong EU thông qua.

Việt Nam gần đây đã phê chuẩn Công ước của ILO về Quyền Tổ chức và Thương lượng tập thể và đã thông báo với EU ý định phê chuẩn hai công ước căn bản còn lại của ILO muộn nhất vào thời điểm năm 2023. Thêm vào đó, hiệp định tự do thương mại có một kết nối về mặt pháp lý và thể chế với Hiệp định Khung về Hợp tác và Đối tác Toàn diện Việt Nam – EU (PCA), cho phép có những hành động phù hợp trong trường hợp các quyền con người bị vi phạm.

Trả lời BBC, Tiến sĩ Nguyễn Văn Phú, chuyên gia kinh tế từ Đại học Strasbourg (Pháp) nói: “Việc EVFTA sẽ được đưa ra Nghị viện châu Âu phê chuẩn vào cuối tháng 6 là tin tốt, sau nhiều tháng trì hoãn. Tuy nhiên, quá trình thảo luận ở Nghị viện châu Âu cũng khó đoán trước được vì đây là các nghị sĩ EU khóa mới (được bầu vào tháng 5/2019), mà hình như xu hướng dân tộc chủ nghĩa và bảo hộ mậu dịch trong khóa này có vẻ cao hơn trước đây. Chẳng hạn, ở Pháp, số nghĩ sĩ EU của đảng Cực hữu của bà Le Pen và đảng của Tổng thống Macron bằng nhau.

Nếu như Nghị viện châu Âu thông qua EVFTA thì rất tốt vì hàng hóa Việt Nam có khả năng vào châu Âu tăng cao hơn trước đây. Tuy vậy, cũng cần lưu ý rằng hàng hóa Việt Nam cần phải theo chất lượng châu Âu nghiêm ngặt. Điều này cũng tốt cho cách làm ăn kinh tế của các doanh nghiệp Việt Nam”.

Ông Phú cũng bình luận thêm: “Theo dõi tin tức về EVFTA, tôi thấy báo chí Việt Nam ít đưa tin về các nội dung thảo luận liên quan đến yếu tố chính trị. Đến nay, nhiều nghị sĩ và tổ chức của EU đã lên tiếng về việc cần đưa vấn đề nhân quyền vào việc thảo luận EVFTA với Việt Nam. Theo quan sát cá nhân, tôi thấy trong quá khứ, Nghị viện châu Âu ít có tác động chính trị tới các nước ngoài châu Âu về các vấn đề chính trị nhân quyền. Điển hình là trường hợp Iran, ta thấy trong các nước dân chủ thì chỉ có Mỹ mới có ảnh hưởng thực sự. Do đó, theo tôi, các mong đợi về thay đổi chính trị kèm theo EVVFTA rất khó đoán trước được.

Một số hãng tin châu Âu, trong đó có france24.com, vẫn lưu ý những lo ngại của Brussels về hồ sơ nhân quyền của Việt Nam.

Cảnh báo những hệ quả

Trang euobserver.com ngày 25/6 đăng bài nhận định rằng đằng sau những nụ cười và những cái bắt tay, việc ký kết EVFTA có thể dẫn tới những hệ quả nghiêm trọng đối với môi trường và y tế.

Theo bài viết, việc đưa điều khoản “Giải quyết tranh chấp giữa nhà đầu tư và quốc gia” (ISDS) vào các thỏa thuận thương mại và đầu tư sẽ đe dọa ngân sách công và gây nguy hại cho các biện pháp bảo vệ môi trường và xã hội. (ISDS là điều khoản cho phép một nhà đầu tư nước ngoài chống lại luật quốc gia chủ nhà và kiện chính phủ quốc gia chủ nhà qua một hội đồng trọng tài quốc tế xét xử theoo quy định của một hiệp ước đã có).

Với EVFTA, EU đang đưa hình thức hội đồng trọng tài vào Việt Nam – một quốc gia nơi công dân ít có quyền “quý giá” sơ khai như quyền có một công đoàn độc lập. Trong khi đó, quyền tự do ngôn luận gần như không có. Việt Nam xếp thứ 5 trên thế giới về Chỉ số Tự do Báo chí Thế giới, chỉ sau Trung Quốc, Triều Tiên, Turkmenistan và Eritrea.

Kinh nghiệm của người Việt Nam với các thỏa thuận đầu tư và hệ thống ISDS cho thấy các nhà đầu tư nước ngoài có thể lợi dụng EVFTA để kiện chính phủ Việt Nam và “thổi bay” ngân sách công.

ISDS từng được hai hãng dầu mỏ quốc tế lớn sử dụng như công cụ để kiện chính phủ Việt Nam nhằm tránh phải trả thuế.

ConocoPhilipis đã kiếm được 896 triệu USD trong thương vụ bán ConocoPhilips Vietnam cho Parenco, nhưng lại từ chối trả thuế cho khoản lợi nhuận này.

Mô hình này cũng được nhân rộng ở những nơi khác trên thế giới, nơi các hội đồng trọng tài quốc tế được lập ra để chà đạp lên nền dân chủ và hút tiền công của quốc gia đầu tư vào tài khoản cá nhân.

Một trong những vấn đề cơ bản nhất của ISDS là điều khoản này chỉ mang tính một chiều, tức là chỉ đảm bảo quyền lợi cho nhà đầu tư chứ không hỗ trợ lợi ích cộng đồng. Các cộng đồng bị ảnh hưởng không thể sử dụng ISDS để kiện các công ty vi phạm nhân quyền cũng như gây thiệt hại tài chính hoặc các thiệt hại khác, đồng thời họ cũng không có được tiếng nói trong các  vụ kiện chống lại chính phủ.

Những bất công nghiêm trọng này không thay đổi cách EU tiếp cận đặc quyền của nhà đầu tư trong các thỏa thuận thương mại. Mặc dù công luận trên khắp châu Âu phản đối ISDS (hơn nửa triệu người đã ký một bản kiến nghị đòi chấm dứt ISDS trong các thỏa thuận thương mại của EU), gần như không có mấy thay đổi kể từ khi EU sửa đổi cách tiếp cận với điều khoản này năm 2016.

Hệ thống Tòa án Đầu tư (ICS), phiên bản mới của ISDS, vẫn là một hệ thống tư pháp song song dành cho các cá nhân và tập đoàn giàu có để “phá vỡ” hệ thống tư pháp của các quốc gia, đồng thời đòi một khoản tiền bồi thường lớn từ chính phủ quốc gia đầu tư.

Ngoài ra, không có điều khoản nào ràng buộc các tập đoàn EU tại Việt Nam tôn trọng nhân quyền.

Các quan chức EU có thể khẳng định mục đích của họ là thúc đẩy sự phát triển bền vững ở Việt Nam, nhưng thực tế họ lại “bảo trợ” lòng tham của các tập đoàn đầu tư.

Do vậy, trong khi các nhà lãnh đạo tự chúc mừng nhau về việc hoàn tất một thỏa thuận thương mại, người dân châu Âu và Việt Nam nên “tỉnh táo” nhận ra bên thực sự chiến thắng trong thỏa thuận đầu tư này: đó là các doanh nghiệp lớn và các cá nhân giàu có được EU “bảo trợ” để tước đoạt công lý và dân chủ vì lợi nhuận.

Nguồn: TKNB – 27/06/2019

EVFTA: Lợi ích, thách thức và hệ quả cảnh báo với Việt Nam – Phần đầu


Bộ trưởng các nước Liên minh châu Âu (EU) ngày 25/6 đã thông qua quyết định ký kết Hiệp định thương mại Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA) tại Hà Nội vào ngày 30/6, ba năm rưỡi sau khi các cuộc đàm phán kết thúc. Một loạt hãng tin châu Âu và quốc tế quan tâm đến động thái này.

Phản ứng từ châu Âu

Trang tin euobserver.com ngày 25/6 cho biết EU đã xác nhận Ủy viên Thương mại EU Cecilia Malmstrom và Bộ trưởng Kinh doanh Romania Stefan-Radu Oprea sẽ bay sang Hà Nội ký vào ngày 30/6. EU nói các thỏa thuận sẽ đem lại “lợi ích chưa từng có” cho hai phía, đồng thời “thúc đẩy quyền lao động, bảo vệ môi trường và chống  biến đổi khí hậu”.

Ông Jean-Claude Juncker, chủ tịch Ủy ban châu Âu, nói: “Tôi hoan nghênh quyết định của các thành viên EU. Sau khi ký hiệp định với Singapore, hiệp định ký với việt Nam là thỏa hiệp thứ hai tượng trưng những bước nền tảng cho sự giao tiếp giữa EU và kkhu vực. Đây cũng là một tuyên bố chính trị giữa hai đối tác và bằng hữu cùng đứng chung để giao thương tự do, công bằng dựa trên luật lệ”.

EU đã có các thỏa thuận thương mại với Hàn Quốc, Nhật Bản và Singapore và đã tiến hành đàm phán với các thành viên ASEAN khác là Indonesia, Malaysia, Philippines và Thái Lan. FTA giữa EU và Singapore dự kiến có hiệu lực trong năm nay.

Tờ Wall Street Journal ngày 25/6 gọi việc quyết định ký FTA với Việt Nam là động thái cho thấy EU đang xây dựng một liên minh thương mại tự do và của sự đồng lòng.

Năm 2018, EU bị “tấn công” trực tiếp vì quyết định của Mỹ áp thuế đối với thép và nhôm của khối này. EU tiếp tục phải đối mặt với mối đe dọa thuế áp lên ô tô trong bối cảnh thỏa thuận ngừng chiến thương mại đang lung lay. Cuộc thương chiến Mỹ – Trung cũng góp phần làm giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế châu Âu. Sau Singapore, việc EU đưa Việt Nam vào quỹ đạo thương mại sẽ giúp khối mở rộng dấu ấn ở Đông Nam Á và sẽ đóng vai trò là bước đệm cho thỏa thuận khu vực.

Cùng ngày 25/6, trang tin agriland.ie đăng bài nhận định những lợi ích mà EVFTA mang lại cho các nước EU, trong đó có Ailen.

Cụ thể, bài viết dẫn lời Bộ trưởng Kinh doanh, Doanh nghiệp và Đổi mới Ailen Heather Humphreys khẳng định EVFTA sẽ tạo cơ hội cho ngành thực phẩm nông nghiệp Ailen. Giống như các hiệp định thương mại khác của EU, EVFTA sẽ giúp các nhà xuất khẩu Ailen mở rộng sang một thị trường mới. Điều này rất quan trọng đối với sự thịnh vượng cũng như hỗ trợ cho chiến lược đa dạng hóa thị trường xuất khẩu toàn cầu của Ailen.

Trong khi đó, Bộ trưởng Thương mại, Việc làm và Kinh doanh Ailen Pat Breen TD lập luận EVFTA sẽ thúc đẩy dòng chảy thương mại và dịch vụ hàng hóa giữa EU và Việt Nam vì sẽ loại bỏ gần như tất cả thuế quan đối với thương mại giữa hai bên. Cùng với việc loại bỏ các rào cản, thỏa thuận thương mại sẽ bao gồm các điều khoản về thương mại và phát triển bền vững, và cũng sẽ kiểm chứng những cam kết của Việt Nam phê chuẩn các công ước của Tổ chức lao động quốc tế (ILO).

Ý nghĩa và lợi ích của Việt Nam

Theo Reuters, đây là hiệp định thương mại tự do mang tính bước ngoặt với Việt Nam. Hiệp định này sẽ là bước đệm cho một thỏa thuận thương mại EU – Đông Nam Á rộng lớn hơn, kéo theo đó là các khoản đầu tư.

AFP dẫn lời Cao ủy châu Âu phụ trách thương mại Cecila Malmstrom cho rằng Việt Nam là một quốc gia sinh động với 95 triệu dân sẽ được hưởng lợi nhiều hơn nhờ quan hệ thương mại gia tăng. Bên cạnh đó, hiệp định cũng nhằm bảo vệ nhân quyền, bảo vệ môi trường và quyền của người lao động.

Việt Nam hiện đang được hưởng lợi từ việc tiếp cận ưu đãi các thị trường EU theo chương trình của khối này dành cho các nước đang phát triển. Việt Nam sẽ có được hạn ngạch cho các sản phẩm nông nghiệp, như gạo, tỏi và đường.

Đối với hàng xuất khẩu của EU, hiệp định cuối cùng sẽ loại bỏ thuế nhập khẩu rất cao của Việt Nam, như 78% đối với ô tô và 50% đối với rượu vang. Hiệp định cũng sẽ khai mở lĩnh vực mua sắm công và các thị trường dịch vụ, như lĩnh vực bưu chính, ngân hàng và hàng hải.

Ủy ban châu Âu ước tính hiệp định sẽ tăng xuất khẩu của EU sang Việt Nam thêm 29% và xuất khẩu từ Việt Nam sang châu Âu tăng 18%.

Theo trang consilium.europa.eu, bên cạnh việc thúc đẩy tôn trọng thỏa hiệp chống biến đổi khí hậu từng được các nước ký ở Paris, Ủy ban thương mại EU – Việt Nam nhấn mạnh hai bên cam kết áp dụng các nguyên tắc của Tổ chức lao động quốc tế (ILO) để bảo vệ quyền của người lao động.

Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ hai của EU ở khu vực ASEAN, sau Singapore, với kim ngạch thương mại hai chiều năm 2017 đạt 49,3 tỷ euro hàng hóa và 6 tỷ euro dịch vụ. Những loại hàng chính yếu của Việt Nam xuất sang các nước EU gồm thiết bị viễn thông, quần áo, giày dép, bàn ghế và nông phẩm. Phần lớn hàng EU bán sang Việt Nam gồm máy móc, ô tô, hóa chất, các loại thực phẩm và đồ uống.

Giữa năm 2018, Việt Nam và EU đã thống nhất tách EVFTA thành 2 hiệp định với phần chính hiệp định cũ là EVFTA và phần còn lại là Hiệp định bảo hộ đầu tư (IPA). IPA bao gồm các quy định hiện đại về bảo hộ đầu tư cho phép việc thực thi và triển khai thông qua Hệ thống mới tòa án về đầu tư, đồng thời vẫn đảm bảo các chính phủ cả hai phía có quyền điều tiết các lợi ích của công dân.

(còn tiếp) 

Nguồn: TKNB – 27/06/2019

Cơ hội có khép lại cho nông sản Việt Nam xuất sang EU?


Theo BBC, nông sản Việt Nam được chế biến và xuất khẩu bởi một thương hiệu nước ngoài, trong khi nhiều loại nông sản vốn là thế mạnh của Việt Nam lại không tìm được chỗ đứng ở những thị trường khó tính. Hiện tượng này đặt ra câu hỏi: Tại sao những lợi thế về nông nghiệp của Việt Nam lại không được chuyển thành thế mạnh trong xuất khẩu nông sản?

Nguyên nhân

Trong những siêu thị bán đồ Việt Nam, gần như có đầy đủ các loại thực phẩm quen thuộc đối với người Việt Nam, từ đồ tươi cho đến đồ khô hay đóng hộp. Tuy nhiên, rất nhiều trong số đó không phải là những sản phẩm “Made in Vietnam”.

Nước cốt dừa của Thái Lan được bán rất chạy. Việt Nam trồng rất nhiều dừa, nhưng lại không bán được nước cốt dừa ở đây. Việt Nam đứng trong top đầu thế giới về sản xuất gạo, nhưng ở Anh, không có nhiều gạo Việt Nam, mà lại có rất nhiều gạo Thái Lan.

Những bao gạo Thái Lan, trên bao bì, in thông tin bằng nhiều thứ tiếng, trong đó có cả tiếng Việt, với nhiều lỗi chính tả.

Những hộp nước vải được sản xuất tại Trung Quốc, gợi nhớ những vụ giải cứu vải tại miền Bắc. Có thể những quả vải ở đây được trồng tại Việt Nam vì 90% sản lượng vải tươi của Việt Nam được xuất sang Trung Quốc.

Ông Mã Phúc Long, chủ siêu thị Việt Nam ở khu Hackney, London (Anh) cho biết trên kệ siêu thị của ông, những loại quả như chôm chôm, chanh tươi là trái cây của Malaysia, Bangladesh, Thái Lan, chỉ có mỗi củ đậu là của Việt Nam.

Ông Mã Phúc Long giải thích rằng an toàn thực phẩm đối với nông sản Việt Nam là một vấn đề lớn. Trong khi nông sản Thái Lan đã tạo dựng được uy tín cao thì nông sản Việt Nam lại chưa chú ý đến. Một vấn đề nữa là các doanh nghiệp VIệt Nam không nghĩ đến đối tượng khách hàng nước ngoài.

Thậm chí trên nhiều loại sản phẩm, ví dụ như mì gói, thông tin được ghi bằng tiếng Việt. Đặc biệt là thông tin về hạn sử dụng lại dễ gây hiểu nhầm. Nó bao gồm ngày sản xuất, cộng với thời gian sử dụng.

Trong khi tại Anh, người ta quen với thông tin về hạn sử dụng được trình bày dưới dạng “Sử dụng trước…”. Những người không biết tiếng Việt luôn thấy khó hiểu khi nhìn vào ngày sản xuất. Thường là họ quay lưng đi mà không chờ lời giải thích của chủ cửa hàng. Đó là chuyện thường xảy ra tại siêu thị London Starnight.

Bà Đào Thị Nghĩa, chủ siêu thị London Starnight lo ngại bà sẽ gặp rắc rối khi khách hàng nghĩ rằng siêu thị bán hàng quá hạn và báo cho cơ quan chức năng. Bà Nghĩa đã phản hồi chuyện này cho các nhà cung cấp, nhưng tình hình vẫn không thay đổi.

Sản phẩm không đạt tiêu chuẩn an toàn, hạn sử dụng dễ gây nhầm lẫn không chỉ là chuyện xảy ra ở nước Anh. Đó là tình trạng chung của nhiều loại sản phẩm của Việt Nam ở thị trường nước ngoài. Vấn đề nằm ở chỗ, phần lớn doanh nghiệp Việt Nam không muốn xuất khẩu sang những thị trường khó tính như EU. Nguyên nhân là nông sản Việt Nam xuất khẩu sang EU bị đánh thuế 14%, vì VIệt Nam và EU chưa ký kết hiệp định thương mại tự do (FTA). Tuy nhiên, đây có lẽ không phải là nguyên nhân chính.

Tầm nhìn của doanh nghiệp

Ông Huỳnh Xuân Long, Chủ tịch Tập đoàn Kim Sơn và Longdan, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân Việt Nam ở nước ngoài, cho biết “tầm nhìn của phần lớn các doanh nghiệp Việt Nam vẫn là thị trường trong nước”. Điều này dễ hiểu vì thị trường trong nước quen thuộc, dễ tính, với chuẩn an toàn và các chuẩn kỹ thuật khác thấp hơn nhiều so với châu Âu. Trong khi đó, để đưa sản phẩm vào thị trường Anh nói riêng, hay EU nói chung, doanh nghiệp cần phải có một chiến lược dài hạn. Sẽ mất khoảng 5, 10 năm thậm chí 15 năm để thành công Thêm vào đó, cần rất nhiều nỗ lực, nghiên cứu và đầu tư bài bản. Những khó khăn này có thể làm nản lòng nhiều doanh nghiệp Việt Nam.

Các doanh nhân Việt Nam cho rằng, cần 10 – 15 năm nữa để có thể thích ứng vai trò lãnh đạo ở tầm khu vực và toàn cầu. Một chỉ dấu khác liên quan đến tầm nhìn của doanh nghiệp, đó là mức chi cho nghiên cứu và phát triển (R&D). Theo báo cáo của World Bank năm 2017, mức chi cho R&D của doanh nghiệp Việt Nam đang kém hơn so với Campuchia và thuộc top dưới trong khối các nước Đông Nam Á.

Với tầm nhìn phần nào bị bó hẹp và năng lực cạnh tranh quốc tế hạn chế, các doanh nghiệp Việt Nam đang chậm chân ở thị trường EU.

Sắp tới, nhiều khả năng hiệp định thương mại Việt Nam – EU sẽ được ký kết. Khi đó, hàng hóa từ Việt Nam xuất khẩu sang EU có thuế xuất bằng 0. Đối với Anh, việc ra khỏi EU (Brexit) sẽ khiến nước này phải tìm kiếm những nguồn cung cấp nông sản ngoài EU. Tuy nhiên, để tận dụng những cơ hội này cũng không phải dễ. Những quy định kỹ thuật liên tục được EU rà soát và điều chỉnh, tần suất kiểm tra gia tăng cảnh báo rằng xuất khẩu nông sản của Việt Nam vào thị trường này có thể còn khó khăn hơn trong tương lai.

Nguồn: TKNB – 23/04/2019

Thỏa thuận hay không thỏa thuận: Tương lai đáng sợ của nước Anh – Phần cuối


Sự ra đi có thỏa thuận

Kể từ cuộc trưng cầu dân ý năm 2016 trong đó một đa số nhỏ nhoi người dân Anh ủng hộ rời khỏi EU, cuộc tranh luận phần lớn là về mức độ kiên quyết của cuộc chia tay này.

Một “Brexit mềm” sẽ biến Anh thành một nước giống Na Uy, một quốc gia nằm ngoài EU nhưng có quyền tiếp cận thị trường chung EU (tuy nhiên Na Uy không phải là thành viên liên minh thuế quan). Đồng thời, Na Uy cũng đóng góp cho ngân sách của EU và chấp nhận quyền tự do đi lại của người dân.

Trong khi đó, một “Brexit cứng” sẽ đẩy Anh ra khỏi thị trường chung, nhưng theo một thời gian biểu được thỏa thuận.

Thỏa thuận ban đầu mà Theresa May đạt được với EU vào năm 2018 là một thỏa thuận ở giữa. Nó sẽ giữ Anh ở lại liên minh thuế quan và giữ Bắc Ireland ở lại thị trường chung, do đó tránh một biên giới cứng với Ireland. Nó sẽ bảo vệ quyền công dân nước ngoài sinh sống tại Anh và công dân Anh sinh sống ở EU. Trong giai đoạn chuyển tiếp gần 2 năm, Anh sẽ phải tuân thủ các quy tắc của EU nhưng không có tiếng nói về những quy tắc này. Họ cũng sẽ phải trả một khoản chi phí rất lớn để giải quyết ly hôn: hơn 50 tỷ USD. Đây là thỏa thuận mà Nghị viện Anh đã bác bỏ.

Bà May đã quay trở lại với một kế hoạch B mà đã được bỏ phiếu vào cuối tháng 1/2019. Nhưng về căn bản nó không khác biệt đáng kể với những gì mà các nghị sĩ từng bỏ phiếu phản đối. Xét tới những hậu quả tiềm tàng đáng sợ của kịch bản không có thỏa thuận, bà May tin rằng các bên khác nhau tham gia đàm phán về Brexit có thể quyết định sẽ thỏa hiệp – hay ít nhất là bị ép buộc phải đi đến thỏa hiệp.

Đây có lẽ là việc làm vô ích. Chẳng có lý do gì để Công đảng phải ủng hộ bà, nhất là nếu bà từ chối loại phương án “không có thỏa thuận” ra khỏi bàn đàm phán. Những thành viên trong đảng Bảo thủ của bà vốn bỏ phiếu phản đối thỏa thuận dường như muốn chấm dứt hoàn toàn điều mà họ cho là một vụ ly hôn “mềm” đến mức không thể chấp nhận được.

Trong khi đó, EU đã tỏ rõ là họ không lay chuyển. Họ tin rằng sau rất nhiều cuộc đàm phán kiên nhẫn, họ đã giải quyết được bài toán Brexit. Họ không muốn khơi lại tiến trình này. Và họ muốn đảm bảo rằng bất kỳ quốc gia nào khác đang suy tính về một sự ra đi tương tự sẽ hiểu rằng Brussels không dễ bị lợi dụng.

Nhưng sau khi Nghị viện Anh bác bỏ thỏa thuận đang được đàm phán, Thủ tướng Đức Angela Merkel gần đây đã thúc giục các đồng sự của bà đưa ra một điều gì đó, bất kỳ điều gì để tránh một sự ra đi không có thỏa thuận. Bà bình luận: “Chúng ta có trách nhiệm phải theo đuổi tiến trình ra đi này một cách có trách nhiệm để 50 năm sau, người dân sẽ không lắc đầu và nói rằng “Tại sao không thể tìm được một thỏa hiệp?””.

Một sự thỏa hiệp như vậy sẽ cần thêm thời gian. Cuối tháng 1/2019, Nghị viện Anh đã bỏ phiếu về một vài sửa đổi với Kế hoạch B của bà May, trong đó có yêu cầu của Anh về việc gia hạn cho đến cuối năm nay. Cho đến nay, bà May vẫn từ chối xem xét một sự gia hạn.

Một sửa đổi khác đến từ Công đảng đề xuất rằng Nghị viện cần phải bỏ phiếu về việc liệu có nên tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý lần thứ hai hay không. Sự ủng hộ trong nội bộ Công đảng đối với một cuộc bỏ phiếu lần thứ hai đang gia tăng, nhưng không phải ai trong đảng này cũng nhất trí.

Làm ơn, chúng tôi muốn trở lại!

Nhà sử học Ernest Renan từng viết rằng quốc gia này ngày nào cũng tiến hành trưng cầu dân ý. Quan điểm cho rằng người Anh có thể định rõ bản thân chỉ bằng một cuộc trưng cầu dân ý có vẻ khá ngu ngốc. Đồng thời, cũng không hữu ích cho lắm nếu ngày nào họ cũng bị buộc phải bỏ phiếu về việc liệu họ có muốn ở lại EU hay không.

Nhưng tại sao không nhắm tới điều gì đó ở giữa và dàn xếp một cuộc trưng cầu dân ý lần thứ hai? Nhiều cử tri thú nhận rằng họ thực sự không hiểu được những rủi ro khi họ bỏ phiếu. Trong 2 năm qua, họ đã học được nhiều điều hơn về những lợi thế họ có được khi là thành viên EU và hậu quả của việc rút khỏi liên minh này. Nếu được trao cho một cơ hội thứ hai, họ sẽ bỏ phiếu tán thành hoặc bác bỏ cho một thỏa thuận rất cụ thể, chứ không chỉ là một khái niệm trừu tượng.

Bà May không ủng hộ một cuộc trưng cầu dân ý lần thứ: “Tôi cũng tin rằng người dân chưa nhận thức đầy đủ về cách thức một cuộc trưng cầu dân ý lần thứ hai có thể phá vỡ sự gắn kết xã hội bằng cách làm xói mòn lòng tin vào nền dân chủ của chúng ta”.

Đúng là bà phần nào có lý. Những người ủng hộ việc ra khỏi EU sẽ cảm thấy giận dữ một cách chính đáng. Sự chia rẽ trong nước sẽ trở nên sâu sắc. Marcus Becker viết trên tờ Der Spiegel: “Nhiều người sẽ cảm thấy rằng Brexit mà họ mong muốn từ lâu đã bị đánh cắp khỏi họ và sẽ quay lưng lại với nền dân chủ với tâm trạng thất vọng. Điều đó sẽ mang lại một động lực đáng kể cho những người dân túy cánh hữu chống lại châu Âu”.

Nhưng dân chủ chính là việc người dân có thể thay đổi ý kiến. Người ta có thể thay đổi lá phiếu của mình từ cuộc bầu cử này sang một cuộc bầu cử tiếp theo. Người ta có thể đề xuất sáng kiến bỏ phiếu kín nhằm đảo ngược kết quả của một sáng kiến mà người dân đã ủng hộ vào năm trước đó. Thậm chí người ta có thể sửa đổi hiến pháp (nếu họ có một hiến pháp, không giống như Anh). Đây không nên là vấn đề đảng phái. Trên thực tế, một số nghị sĩ đảng Bảo thủ đã cùng lập ra một chiến dịch ủng hộ một cuộc bỏ phiếu khác về Brexit, gọi là “Quyền bỏ phiếu”.

Người dân Anh dường như ủng hộ một cuộc trưng cầu dân ý khác. Theo một cuộc thăm dò gần đây của đài Sky News, đa số người Anh muốn bỏ phiếu một lần nữa về Brexit, 53% so với 36%. Khó có thể biết chính xác một cuộc trưng cầu dân ý sẽ diễn ra như thế nào. Một cuộc thăm dò gần đây nhất của YouGov báo cáo rằng phe Ở lại hiện đã vượt qua phe Ra đi về số phiếu bầu với tỷ lệ 56 – 44%. Nhưng mức chênh lệch này có thể sít sao hơn nhiều nếu phương án “Brexit mềm” có vẻ khả thi.

Tất nhiên, tác giả không đổ lỗi cho EU nếu họ chỉ muốn xong trách nhiệm với Anh. Trước khi có Brexit, Anh đã là một trong những thành viên kỳ quặc nhất của EU. Họ không bao giờ gia nhập khu vực đồng euro và vẫn giữ đồng tiền của riêng mình. Họ không thuộc hệ thống Schengen. Họ không tham gia ký kết Hiến chương căn bản về nhân quyền của EU. Và họ có thể chọn không tuân theo bất kỳ phán quyết và điều luật nào của EU về các công việc nội bộ dựa trên nguyên tắc tùy từng trường hợp cụ thể. Không một thành viên nào khác của EU có đến 4 cái “không” như vậy.

Bên cạnh đó, trong nhiều năm qua. Anh thường được mô tả là “cái gai trong mắt” EU bởi thái độ hoài nghi của họ về việc hội nhập quá nhiều, về hợp tác Pháp – Đức, về bất kỳ điều gì phảng phất quá nhiều mùi “đại lục” đối với những người cổ súy phong trào bản địa ở Anh. Ai cần đến cảm giác lo sợ ấy? Và bằng cách giải phóng mình ra khỏi Anh, Nghị viện châu Âu sẽ không phải lắng nghe thêm nữa những kẻ bất tài như chính trị gia ủng hộ Brexit Nigel Farage (nghị sĩ châu Âu kể từ năm 1999 đến từ miền Đông Nam nước Anh).

Nhưng nếu người Anh thay đổi ý kiến trong cuộc trưng cầu dân ý lần thứ hai, thì EU cần phải chào đón Anh trở lại.

Đây là giai đoạn đầy nguy hiểm đối với tương lai của châu Âu, cùng với các cuộc nổi loạn ở Ba Lan và Hungary, những chiến thắng trong các cuộc bầu cử của cánh cực hữu ở Áo và Italy, và sự lây lan liên tục của căn bệnh hoài nghi châu âu quái ác trên toàn lục địa. Tuy nhiên, ngay cả Steve Bannon cũng không tiên liệu được các Brexit khác. Vì vậy, cuộc đấu tranh sẽ không chỉ xoay quanh việc ở lại hay ra đi mà ngày càng xoay quanh hình thái của chính EU.

Cuộc tranh luận trong tương lai sẽ phong phú hơn nhiều nếu nó bao gồm cả tiếng nói của những người gần đạt được Brexit để rồi lại thay đổi ý định vào phút chót.

Nguồn: www.fpif.org – 23/01/2019

TLTKĐB – 14/02/2019

Thỏa thuận hay không thỏa thuận: Tương lai đáng sợ của nước Anh – Phần đầu


Trường hợp bỏ phiếu lần thứ hai về vấn đề Brexit

Tác phẩm “Hỏa ngục” của Dante không nhắc tới điều này, nhưng tác giả (John Feller – giám đốc dự án Foreign Policy in Focus thuộc Viện nghiên cứu các chính sách của Mỹ) ngờ rằng những kẻ ở các tầng địa ngục phía trên sẽ nhìn những người láng giềng của mình ở tầng địa ngục cuối cùng với cảm giác vừa thương cảm vừa nhẹ nhõm. Cleopatra, vốn bị những trận cuồng phong đày xuống tầng địa ngục thứ hai vì hành vi dâm đãng của bà trên trái đất, đã liếc xuống kẻ phản bội Judas, bất động trong một hồ nước đóng băng ở tầng địa ngục thứ chín, và thở dài: “Ơn Chúa lòng lành”.

Và điều này cũng giống như với Anh và Mỹ hiện nay. Tác giả bất đắc dĩ phải đặt nước Mỹ của Trump vào một vị trí chính xác trong số 9 tầng địa ngục (Bạo lực? Lừa gạt? Phản bội?). Nhưng chắc chắn là Mỹ vẫn ở đâu đó phía trên nước Anh đang quằn quại trong những biến động hiện nay về Brexit của họ.

Chắc chắn những ngày này, người Mỹ cũng đang nhìn qua Thái Bình Dương với cảm giác có phần hả hê trước nỗi đau khổ của kẻ khác. Đúng là tình hình hiện tại ở Mỹ thật tồi tệ với một vị tổng thống mắc chứng tâm thần và một phần chính phủ liên bang ngừng hoạt động. Nhưng chính phủ đã mở cửa trở lại, và vị tổng thống này rốt cuộc cũng sẽ bị tống cổ khỏi Phòng bầu dục (thông qua bỏ phiếu, theo thủ tục, hoặc theo đúng nghĩa đen).

Mặt khác, nước Anh sắp sửa phá hỏng mọi thứ trong nhiều năm tới. Cách mà cựu Thủ tướng Anh David Cameron xử lý cuộc trưng cầu dân ý năm 2016 về tư cách thành viên trong Liên minh châu Âu (EU) đã đủ tồi tệ rồi. Người kế nhiệm ông, Theresa May, đã tiếp nhận một tình huống tồi tệ – và xử lý nó một cách kém cỏi. Nghị viện Anh đã bác bỏ phiên bản thỏa thuận mà bà May đã đàm phán với EU. Trong khi đó, cho đến nay EU đã từ chối đưa ra thêm bất kỳ nhượng bộ nào mà có thể khiến thỏa thuận đó là chấp nhận được đối với số nghị sĩ Anh đủ để đảm bảo nó sẽ được thông quan trong một cuộc tái bỏ phiếu.

Vậy hãy cùng nhìn vào những phương án hiện sẵn có đối với những người dân Anh nghèo khổ và thiếu hiểu biết.

Kịch bản ngày tận thế

Một số người dân Anh chỉ muốn thoát khỏi “cuộc hôn nhân”” của họ với Brussels, và họ không quan tâm việc đó sẽ diễn ra như thế nào. Hãy quên chuyện ly thân đi. Hãy quên những điều khoản được đàm phán. Hãy quên những thỏa thuận về quyền giám hộ chung. Họ sẵn sàng từ bỏ mọi thứ để bước ra khỏi mối quan hệ này.

Cho đến nay, Theresa May đã từ chối loại bỏ phương án “không có thỏa thuận” ra khỏi bàn đàm phán. Nếu bà không thể thuyết phục Nghị viện Anh ủng hộ kế hoạch của bà, không thể thuyết phục EU nhượng bộ đôi chút về một số vấn đề chủ chốt, hoặc không cố gắng để đạt được một quyết định về việc hoãn thi hành, thì Anh sẽ nhanh chóng thoát khỏi EU vào ngày 29/3.

Những người kiên quyết đòi rời khỏi EU sẽ vui mừng. Anh sẽ không còn phải tuân theo bất kỳ luật lệ và quay định nào của EU. Anh có thể ngăn chặn tất cả những người nước ngoài mà họ muốn, vì họ sẽ không phải tuân theo quy định của EU về quyền tự do đi lại. Họ có thể đưa ra bất kỳ hay toàn bộ các quyết định về ngân sách mà không cần đáp ứng các quy định của EU về mức trần nợ. Anh cũng sẽ không phải đóng góp khoảng 17 tỷ USD hàng năm cho ngân sách chung của EU (phần lớn số đó là trợ cấp nông nghiệp dành cho nông dân trong toàn liên minh).

Tuy nhiên sau đó, gần như chẳng còn gì đáng vui mừng nữa. Giai đoạn chuyển tiếp gần 2 năm để giúp Anh thích nghi với việc rời khỏi EU (và ngược lại) sẽ qua. Người Anh sẽ phải lập tức đối mặt với cú sốc về giá cả khi giá hàng nhập khẩu đột ngột tăng cao với mức thuế lên tới 38%, và nhiều nhà sản xuất Anh sẽ phát hiện ra rằng họ không còn khả năng cạnh tranh ở các thị trường châu Âu. Nông dân Anh không còn có thể thu hút trợ cấp của EU (gần 4 tỷ USD hàng năm).

Hãy chờ đón cơn ác mộng tại các sân bay của Anh khi có tới 5 triệu chuyến bay sẽ bị hủy ngay khi phương án “không có thỏa thuận” có hiệu lực. Đường bộ cũng sẽ tắc nghẽn, với xe tải và xe máy bị mắc kẹt thành những hàng dài tại Đường hầm eo biển Manche. Và dây chuyền lắp ráp sản phẩm của Anh vốn phụ thuộc vào linh kiện châu Âu sẽ bị phá vỡ.

Tác động tổng thể đối với nền kinh tế Anh sẽ là rất tiêu cực, nhưu Ngân hàng Anh đã dự đoán: “Trong kịch bản xấu nhất là không có thỏa thuận, đồng bảng Anh sẽ mất giá 25% và theo thời gian, tỷ lệ thất nghiệp sẽ tăng từ mức hiện tại là 4% lên 7,5%. Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) dự đoán thu nhập các hộ gia đình Anh do đó sẽ giảm trung bình 6000 bảng một năm”.

Các nhà đầu tư đã rút 20 tỷ USD khỏi các quỹ đầu tư của Anh kể từ cuộc bỏ phiếu Brexit. London, nơi có nhiều ngân hàng nước ngoài hơn bất kỳ trung tâm tài chính nào khác, sẽ chịu tác động mạnh nhất khi những thể chế này chuyển sang lục địa để đề phòng trường hợp chia tay không có thỏa thuận. Theo một ước tính, London sẽ mất gần 1000 tỷ USD giá trị tài sản.

Phí tổn về người trong kịch bản này khó đo lường hơn. Những người Anh sinh sống ở nơi khác tại châu Âu và những người nước ngoài sinh sống tại Anh đều sẽ nhận thấy họ đang rơi vào tình trạng lấp lửng. Nếu xử lý kém, một cuộc chia tay không có thỏa thuận có thể biến thành một dạng di dân giữa Ấn Độ và Pakistan, với dòng người nước ngoài ra khỏi Anh và người Anh, trong đó có 200.000 người được hưởng lương hưu, phải xách vali về nước.

Nhưng có lẽ điểm mấu chốt nhất là Bắc Ireland. Ireland vẫn sẽ là một phần của EU, trong khi đó Bắc Ireland sẽ rời khỏi EU cùng phần còn lại của Anh. Điều đó sẽ tạo ra một biên giới cứng, mà rất có thể sẽ phá vỡ thỏa hiệp đã chấm dứt cuộc xung đột Bắc Ireland vào những năm 1990. Xét cho cùng, thỏa hiệp đó phụ thuộc phần nào vào việc thiết lập một đường biên giới mở giữa miền Bắc và miền Nam cho phép người dân Cộng hòa Ireland tiếp tục mơ về một nước Ireland thống nhất và những người theo chủ nghĩa hợp nhất duy trì các liên kết của họ với Anh.

Đã có nhiều cuộc đàm phán về một giải pháp tình thế có thể ngăn chặn đường biên giới này trở thành một biên giới cứng. Nhưng nếu không đi sâu vào những chi tiết tương đối phức tạp, giải pháp tình thế này sẽ không có giá trị và vô hiệu nếu EU và Anh không thể đi đến một thảo thuận theo kiểu nào đó. Nếu điều đó xảy ra, mọi việc có thể trở nên tồi tệ.

Quả thực, Anh sẽ rơi vào tình trạng rối ren trên toàn đất nước nếu không có thỏa thuận: bạo loạn vì thiếu hụt, bất ổn ở Bắc Ireland, tình trạng hỗn loạn ở các khu vực biên giới. Chính phủ đã bố trí 3500 binh lính và chi 2,5 tỷ USD để giải quyết những vấn đề này nếu chúng phát sinh. Chúc họ may mắn.

(còn tiếp) 

Nguồn: www.fpif.org – 23/01/2019

TLTKĐB – 14/02/2019

EVFTA: Pháp – Việt được gì?


Theo đài RFI, cả Việt Nam và Liên minh châu Âu (EU) đều có lợi ngay khi Hiệp định tự do thương mại Việt Nam – EU (EVFTA) có hiệu lực. Tăng trưởng kinh tế của VIệt Nam có thể đạt tới 8% vào năm 2025 nhờ xuất khẩu hàng sang các thị trường châu Âu rộng lớn. Ngược lại, các nước EU sẽ bị thu hút vào thị trường năng động của Việt Nam, với tầng lớp trung lưu ngày càng đông đảo.

Theo số liệu của Phái đoàn EU tại VIệt Nam, Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ hai của EU tại ASEAN, chỉ sau Singapore, với thương mại hàng hóa trị giá 47,6 tỷ euro và thương mại dịch vụ ở mức 3,6 tỷ euro/năm. EU nhập khẩu chủ yếu từ Việt Nam thiết bị viễn thông, hàng may mặc, thực phẩm và chủ yếu xuất sang Việt Nam các thiết bị máy móc và thiết bị vận tải, hàng hóa chất và sản phẩm nông nghiệp.

Dù đầu tư của châu Âu vào Việt Nam còn ở mức khiêm tốn là 8,3 tỷ euro trong năm 2016, nhưng ngày càng có nhiều công ty châu Âu được thành lập tại đây, biến Việt Nam thành một trung tâm phục vụ cho khu vực Mekong. Vai trò của Việt Nam trong khu vực Đông Nam Á đã được thảo luận trong một buổi gặp gỡ giữa các doanh nghiệp Pháp do Ủy ban Điều hành Tập đoàn Air Liquide tổ chức ngày 4/3 tại Đại sứ quán Pháp ở Hà Nội.

So với các thành viên khác trong EU, Pháp có lợi thế và lợi ích đặc biệt ngay khi EVFTA có hiệu lực. Pháp mong EVFTA sẽ được ký kết và phê chuẩn trong thời hạn ngắn nhất để có hiệu lực. Như vậy, các doanh nghiệp Pháp có thể được hưởng mọi lợi ích mà thỏa thuận này mang lại, về mặt xuất khẩu cũng như đầu tư vào Viêt Nam.

Đối với các doanh nghiệp Pháp, ngay khi thỏa thuận này có hiệu lực, 65% thuế nhập khẩu đang áp dụng đối với hàng hóa xuất khẩu từ EU sẽ được xóa bỏ ngay ngày đầu tiên Hiệp định có hiệu lực và các dòng thuế còn lại sẽ được gỡ bỏ dần trong thời hạn 10 năm. Đây thật sự là một luồng sinh khí cho các doanh nghiệp Pháp, là cơ hội cho doanh nghiệp Pháp đang hợp tác với Việt Nam để đầu tư vào Việt Nam.

Dĩ nhiên, phía Việt Nam cũng ủng hộ hiệp định thương mại này vì đối với Việt Nam, đây cũng là cơ hội để xuất khẩu và đầu tư vào EU. Cần nhắc lại là EU là thị trường xuất khẩu quan trọng thứ hai của Việt Nam, sau Hoa Kỳ.

Để có thể hưởng mọi lợi ích mà EVFTA mang lại, Việt Nam cần phát triển về mặt tư pháp và cơ sở hạ tầng. Trước hết, cần nhấn mạnh Việt Nam sắp trở thành quốc gia duy nhất, cùng với Singapore, trong khối ASEAN, được hưởng phạm vi thương mại thuận lợi choo cả đôi bên. Vì vậy, trong tương lai, những thời cơ sẽ còn lớn hơn, quan trọng hơn rất nhiều so với hiện nay.

Ví dụ, vấn đề “tên gọi châu Âu được bảo vệ” – như đối với rượu vang và pho mai Pháp, tất cả những gì liên quan đến bảo vệ bản quyền trí tuệ, chỉ dẫn địa lý sẽ được bảo đảm. Như đối với lĩnh vực chế biến thức ăn Pháp, hiệp định này sẽ là bằng chứng bảo đảm hàng xuất khẩu sang Việt Nam không có nguy cơ bị làm nhái hoặc làm giả.

EVFTA sẽ mang lại lợi ích cho những doanh nghiệp châu Âu hiện có mặt tại Việt Nam. Đây là một sự thay đổi sâu sắc, vừa về bản chất, vừa về quy mô của các hoạt động thương mại của EU, từ Pháp sang Việt Nam và theo chiều ngược lại, từ Việt Nam sang châu Âu. Tới nay, đã có 300 doanh nghiệp Pháp đầu tư vào Việt Nam và lập các chi nhánh trong rất nhiều lĩnh vực khác nhau như cơ sở hạ tầng (đường sá, cảng biển, sân bay), giao thông (máy bay, tàu điện ngầm, tàu hỏa), ngoài ra còn phải kể đến lĩnh vực năng lượng hoặc phân phối, chế biến lương thực, dược phẩm, mỹ phẩm, có những đề xuất phù hợp với nhu cầu của Việt Nam hiện nay.

Ngoài ra, đối với các doanh nghiệp Pháp, Việt Nam còn là một thị trường ưu tiên vì đó là một thị trường có sức phát triển mạnh với tỉ lệ tăng trưởng 7%, ổn định từ năm này sang năm khác. Đồng thời, Việt Nam còn có tầng lớp trung lưu phát triển nhanh nên xuất hiện những nhu cầu, khát vọng tương ứng. Đây là động lực để khuyến khích các doanh nghiệp Pháp thâm nhập vào thị trường Việt Nam.

Khi Thủ tướng Pháp Edouard Philippe thăm chính thức Việt Nam vào tháng 11/2018, tháp tùng ông là 70 doanh nghiệp. Nhân chuyến thăm này, các doanh nghiệp hai bên đã ký nhiều hợp đồng với tổng giá trị hơn 10 tỷ euro. Sự năng động là rất mạnh và Pháp mong muốn thúc đẩy hơn nữa.

EVFTA: Hiệp định “tiến bộ và rất giá trị”

EVFTA sẽ xóa bỏ thuế quan đánh vào rất nhiều mặt hàng xuất khẩu quan trọng của EU, có hiệu lực ngay lập tức và từng bước trong thời hạn từ 3 – 7 năm, như vải vóc, gần như toàn bộ máy móc, xe máy phân phối lớn, xe hơi, phụ tùng xe hơi, gần một nửa các loại dược phẩm châu Âu xuất sang Việt Nam, sản phẩm hóa học, rượu vang và đồ uống có cồn, thịt lợn đông lạnh, sản phẩm sữa, nguyên liệu thực phẩm, thịt gà… Tuy nhiên, đối với các nông phẩm nhạy cảm, EU không mở cửa hoàn toàn thị trường cho hàng nhập khẩu từ Việt Nam, trong đó có một số mặt hàng như gạo, ngô, tỏi, các loại nấm, trứng, đường…

Một số mặt hàng của Việt Nam sẽ được gỡ bỏ thuế trong thời hạn chuyển tiếp có thể lên 7 năm, như lĩnh vực may mặc và sản xuất giầy. Theo các quy định về nguồn gốc, vải sử dụng trong ngành may mặc phải có xuất xứ từ EU, Việt Nam hoặc Hàn Quốc – nước đã ký với Brussels một thỏa thuận thương mại – nhằm tránh vải từ một nước không có thỏa thuận với EU lách vào thị trường chung của khối qua ngả Việt Nam.

Về lĩnh vực đấu thầu, EVFTA cho phép các công ty của EU có được nhiều quyền lợi mà các doanh nghiệp của các nước khác không được hưởng, như tham gia đấu thầu các dự án của các bộ, ngành, công ty quốc doanh lớn ở Việt Nam, cũng như hai trung tâm lớn là Hà Nội và TPHCM.

Cuối cùng, yếu tố bảo vệ chuẩn mực xã hội và bảo vệ môi trường cũng được đặc biệt nhấn mạnh trong một chương trình riêng của hiệp định nói về thương mại và phát triển bền vững, kèm theo một danh sách dài các cam kết.

Hai hiệp định EVFTA và IPA được bà Cecilia Malmstrӧm, Cao ủy về Thương mại của EU, đánh giá là “rất tiến bộ và giá trị… Thông qua hai hiệp định này, EU cũng sẽ lan tỏa các tiêu chuẩn cao của châu Âu cũng như tạo ra các cơ hội để thực hiện những cuộc thảo luận có chiều sâu về quyền con người và bảo hộ công dân”.

Đối với Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jean-Claude Juncker, EVFTA và IPA mang lại những lợi thế và lợi ích chưa từng có cho các công ty, người lao động và người tiêu dùng ở châu Âu và Việt Nam.

Nguồn: TKNB – 10/04/2019