Sứ mệnh, tầm nhìn và các thú tiêu khiển xa xỉ khác – Phần cuối


Các câu tuyên ngôn về sứ mệnh có thể nhàm chán nhưng vẫn hiệu quả. Cemex, một công ty vật liệu xây dựng của Mexico, dĩ nhiên không thể hấp dẫn bằng Google, đã đưa ra một câu về sứ mệnh nghe rất “buồn tẻ”: “Mục tiêu của chúng tôi là phục vụ nhu cầu xây dựng toàn cầu của khách hàng, và tạo ra các giá trị cho các cổ đông bằng việc trở thành công ty vật liệu xây dựng hàng đầu thế giới về năng lực và cải tiến công nghệ”.

Câu phát biểu này không hào nhoáng, nhưng hiệu quả. Nó đơn giản và tập trung vào cốt lõi của kinh doanh – đó là năng lực hoạt động và sự cải tiến.

Tôi ngờ là trong góc kẹt của một công ty tư vấn nào đó có một vài lập trình viên gạo cội đang viết một chương trình máy tính tinh vi, có nhiệm vụ thu thập tất cả từ ngữ hoa mỹ để viết nên các câu tuyên ngôn về sứ mệnh và tầm nhìn. Với một vài dữ liệu nhập vào, nó sẽ “xào nấu” ngẫu nhiên rồi cho ra lò mỗi lần ba câu tuyên ngôn để thao túng thị trường. Không may là những nỗ lực đó đều vô nghĩa. Một công ty tên Kinectic Wisdom đã tung ra thị trường sản phẩm Mission Expert với giá chưa đến 25 USD, (Chuyên gia sứ mệnh) hứa hẹn sẽ giúp bạn “soạn ra những câu tuyên ngôn sứ mệnh hiệu quả cho công ty của mình”.

Với giá này, toàn bộ quá trình sáng tạo bị rút gọn xuống còn mỗi việc đánh dấu vào một biểu mẫu để xác nhận rằng công ty của bạn có thể đi theo những câu tuyên ngôn sứ mệnh được áp dụng nhiều nhất thế giới, đại loại như:

“Chúng tôi luôn không ngừng sáng tạo một cách chân thực trong khi vẫn sâu sát quan tâm đến khách hàng của mình, và hoạt động dựa trên nguyên tắc bảo đảm bền vững môi trường và xã hội, và theo đuổi những thành quả xứng đáng cho các cổ đông”.

Có lẽ đến bây giờ bạn đã nhận ra, rằng tính đa nghi của tôi là không có biên giới, và nó chỉ mới là sự khởi đầu. Tuy nhiên, tôi là người tin vào các giá trị của những tuyên ngôn về sứ mệnh và tầm nhìn. (Tôi có lẽ còn là một tên đạo đức giả). Các câu tuyên ngôn sứ mệnh và tầm nhìn, nếu được sử dụng đúng, có khả năng tạo ra một kênh giao tiếp cực kỳ hiệu quả, không chỉ trong nội bộ công ty. Điều quan trọng là phải cân bằng được mọi yếu tố – một câu tuyên ngôn sứ mệnh hay ho không làm nên một công ty lớn, và sự thiếu tuyên ngôn sứ mệnh không có nghĩa là công ty đó sẽ sập tiệm sớm.

Có một vài công ty đã thất bại tưng bừng trong việc thực hiện những khát vọng trong tuyên ngôn sứ mệnh và tầm nhìn của mình. AIG trong báo cáo thường niên năm 2006 đã cam đoan “Sức mạnh tài chính là nền tảng của AIG. Các chiến lược của chúng tôi khi biến thành hành động có thể củng cố vị thế tài chính hiện có và tạo ra được giá trị cho các cổ đông và nhà đầu tư của mình”. Còn Enron ngày trước luôn hứa hẹn sẽ “làm việc với khách hàng hiện tại lẫn khách hàng tiềm năng trên tinh thần cởi mở, trung thực và chân thành”.

Tập đoàn cho vay mua nhà trả góp của Vương quốc Anh Northern Rock thì phát biểu rằng bí quyết thành công của họ chính là việc tạo ra một guồng máy mang tính đạo đức cao, hoạt động dựa trên nguyên tắc kiểm soát tốt chi phí, đẩy mạnh mức tăng trưởng lợi tức của mỗi cổ phần, cải thiện lợi nhuận, thúc đẩy hiệu quả vốn, bảo đảm tăng trưởng tài sản chất lượng cao, tạo ra các sản phẩm mang tính cạnh tranh cao, luôn cải tiến và thực hiện chính sách minh bạch. Thực tế là guồng máy đầy tính đạo đức đó đã sụp đổ vào năm 2007 và phải viện đến gói cứu trợ của chính phủ Anh.

Mythbuster Wisdom: Những tuyên ngôn sứ mệnh hay nhất mọi thời đại

Đứng ở vị trí thứ hai là câu nói đầy thách thức của John F. Kennedy trong bài phát biểu trước Quốc hội Mỹ năm 1961: “Tôi tin rằng đất nước này cần phải dốc sức đạt được mục tiêu đưa người lên mặt trăng và về lại trái đất an toàn trước khi thập kỷ này kết thúc”. Câu phát biểu này hội đủ mọi điều kiện: Ngắn gọn, chỉ có 29 từ, hùng tráng, không mập mờ và trên hết, tràn đầy cảm hứng. Câu này đáng lẽ đã được xếp ở vị trí số 1, nhưng tôi đã kịp “tia” thấy một câu tuyên ngôn sứ mệnh khác vang vọng suốt bốn thập kỷ qua. Câu này xuất hiện lần đầu tiên trong một show truyền hình kéo dài hai mùa không được thành công lắm ở Mỹ vào cuối thập niên 60. Ngày nay, sau 40 năm, câu nói đó vẫn được nhắc đến. Nó là ngôn từ bất hủ của thuyền trưởng James T. Kirk trong loạt phim truyền hình Star trek: “Vũ trụ, đó là biên giới cuối cùng. Đây là những chuyến viễn chinh của Starship Enterprises trong sứ mệnh kéo dài 5 năm nhằm khám phá những thế giới mới, tìm ra những sự sống mới và những nền văn minh mới; dũng cảm bay đến những nơi con người chưa từng đặt chân đến”. Với tuyên ngôn kiểu như vậy, ai mà lại không muốn làm việc cho Starship Enterprises, đúng không?

Hành động

+ Duy trì sự đơn giản: Nếu một học sinh lớp 5 có thể hiểu được câu tuyên ngôn của bạn thì mọi chuyện có lẽ sẽ ổn.

+ Nói là phải làm và điều đó phải bắt đầu từ cấp lãnh đạo cao nhất.

+ Chứng minh điều mình nói: Nếu bạn nói bạn sẽ cải tiến, thì tốt nhất là phải cải tiến.

+ Tránh những lời sáo rỗng, rập khuôn: Công ty nào cũng muốn mình chân thực, luôn đi đầu và có trách nhiệm với xã hội cộng đồng – cái đó thì ai cũng biết hết rồi.

+ Lấy kẻ thù làm cảm hứng: Bao nhiêu năm nay, sứ mệnh đơn giản của Pepsi là đánh bại Coke; hoặc suốt thập niên 70, Honda đưa Yamaha vào tầm ngắm trong cuộc chiến xe gắn máy và đi đâu cũng ra rả khẩu hiệu “Yamaha wo tsubusu”, nghĩa là hãy nghiền nát, đập nát và phanh thây Yamaha. Có lẽ không tìm đâu được câu nào thẳng thắn hơn.

TH: T.Giang – CSCI

Nguồn tham khảo: David A.J. Axson – Giải độc những ngộ nhận trong quản trị – NXB TT 2011.

Sứ mệnh, tầm nhìn và các thú tiêu khiển xa xỉ khác – Phần II


Tuy vậy, tôi không chắc là định nghĩa này hữu dụng, nên tôi mạn phép đưa ra định nghĩa của riêng mình:

+ Tầm nhìn: là sự mô tả một giấc mơ hay một mục tiêu.

+ Sứ mệnh: là sự mô tả đường hướng mà bạn muốn đi theo để đạt được tầm nhìn của mình.

Dù các công ty và tổ chức có đầu tư thời gian và tiền bạc nhiều vô số, hầu hết các tuyên ngôn về sứ mệnh và tầm nhìn đều vô nghĩa.

Theo lời một nhà phê bình giấu tên, mục tiêu ban đầu của quá trình này là tạo ra một câu tuyên ngôn súc tích và dõng dạc để “thúc đẩy sự định dạng hành vi của cá nhân theo hướng tối đa hóa khả năng đạt được các mục tiêu chiến lược”.

Cuộc nghiên cứu cá nhân (và vì thế thiếu căn cứ khoa học) của tôi chỉ ra rằng chỉ có khoảng 1 trong 20 nhân viên có thể lặp lại chính xác tuyên ngôn sứ mệnh và tầm nhìn của công ty mình. Tuy thế tính đa nghi của tôi không thể át được thực tế là vẫn có những câu tuyên ngôn sứ mệnh và tầm nhìn đạt hiệu quả cao. Đương nhiên tôi chả thích bị đánh giá là một tên bợ đỡ Google, nhưng tôi hoàn toàn bị thu hút bởi tuyên ngôn sứ mệnh của họ. Google đang thẳng tiến trên con đường trở thành Microsoft của thế kỷ XXI, và không ai có thể mảy may nghi ngờ về khác vọng đơn giản của công ty này!

“Sứ mệnh của Google là tổ chức thông tin cho thế giới, khiến lượng thông tin này trở nên hữu dụng và có thể dễ dàng truy vấn mọi lúc mọi nơi”.

Một câu tuyên ngôn về sứ mệnh là phải như thế – đầy tham vọng, không nhập nhằng, và gây cảm hứng cao độ đặc biệt đối với dân ghiền máy tính như tôi.

Sứ mệnh và tầm nhìn kiểu thế kỷ XXI

Trong những năm gần đây, chất marketing và chiến lược trong các tuyên ngôn về sứ mệnh và tầm nhìn đã dần ngang bằng với mục tiêu thúc đẩy tinh thần nhân viên. Một ví dụ tuyệt vời là Lululemon (tôi mù tịt về lịch sử cái tên này) – chuỗi cửa hàng bán lẻ sản phẩm thời trang theo lối sống yoga. Thành ập năm 1998 với một cửa hàng duy nhất ở Vancouver, Bristish Columbia, Canada, đến nay đã có hơn 100 cửa hàng Lululemon ở khắp nơi trên thế giới. Lululemon là nhãn hiệu ra đời gần đây nhất trong một chuỗi dài các nhãn hiệu liên quan đến thể thao và sức khỏe, bắt đầu từ thập niên 60 với giày đế sắt răng cưa kiểu bánh quế của Nike. Lần đầu tiên truy cập trang web của Lululemon, tôi ấn tượng ngay với câu chào mời của họ rằng một ưu thế của việc mua sắm trực tuyến là ta có thể mua sắm mà không cần phải mặc quần áo. Tôi biết họ khác người và muốn chơi nổi, nhưng tôi thử tưởng tượng cảnh đó trong đầu và kết luận rằng tôi không nằm trong nhóm khách hàng mục tiêu. Tôi tiếp tục lục lọi trang web và tìm thấy câu tuyên bố chiến lược phát triển của Lululemon: “Mục tiêu ban đầu của chúng tôi là khai trương và duy trì một cửa hàng duy nhất, nhưng không lâu sau đó chúng tôi nhận ra rằng để có thể đem lại một cuộc sống thỏa mãn về mặt phát triển cá nhân, gia đình, thu nhập và tiền nong để mua nhà trả góp cho đội ngũ nhân viên tuyệt vời của chúng tôi, chúng tôi phải tạo nhiều cơ hội hơn cho họ. Đó thực sự là vấn đề một mất một còn – vì những cái đầu năng động cần thử thách”. Theo nghĩa nào đó, đây là một phát biểu rất chân thực – Lululemon đang nói rằng kinh doanh là một thú vui kiếm ra tiền – khách hàng và sản phẩm chỉ là phương tiện để đạt được điều đó.

Sứ mệnh của Lululemon được mô tả là “cấu thành những yếu tố giúp con người sống lâu hơn, khỏe mạnh hơn và vui tươi hơn”. Và một trong những giá trị cốt lõi của Lululemon là “hài hước” – “Khi chết đi, tôi muốn chết như bà tôi, người ra đi bình thản trong giấc ngủ, chứ không thét lên thống thiết như những hành khách chung xe với bà”. Câu nói liệu có vẻ nghiêm túc không nhỉ? Tôi không biết nhưng rõ ràng nó tạo ra được sự chú ý nhất định.

Trang web còn đăng cả Tuyên ngôn Lululemon với những câu thuyết pháp nghe rất rốn rẻng như “Bạn bè quan trọng hơn tiền bạc” và “Nhảy múa, ca hát, giữ vệ sinh răng và đi du lịch”. Đây không còn là một nhãn hiệu của một lối sống nữa mà đã trở thành một thương hiệu mang tính “giáo phái”. Nhưng về bản chất, Lululemon đơn giản chỉ là một công ty giỏi marketing. Trong một cuộc phỏng vấn vào tháng 3/2009, CEO Christine Day đã bật ra lời răn đầu tiên của marketing hiện đại khi bà mô tả bí quyết thành công của công ty, “Sự chân thực là tất cả bí quyết thành công trong lĩnh vực này”.

Và có lẽ đó chính là thuộc tính quan trọng nhất cho bất kỳ ai muốn tìm chỗ đứng trong giới kinh doanh về lối sống, bên cạnh yếu tố khách hàng và trách nhiệm với môi trường. Ở Lululemon, mọi người luôn đề cao sự chân thực; như giám đốc phụ trách cộng đồng của công ty đã nhấn mạnh: “Công việc của bạn sẽ dễ dàng nếu bạn luôn chân thực với mọi người”. Tôi cá là sự chân thực rất quan trọng khi bạn trả 54 USD cho một cái quần tập yoga chuẩn của Lululemon; suy cho cùng thì không có bậc thầy yoga Ấn Độ đích thực nào lại có thể đạt tới tuyệt đỉnh thiền định mà không phải mặc một cái như thế.

Lululemon đã thành công trong việc phủ lên những sản phẩm khá khiêm nhường của họ như áo tập thể dục, áo ngực thể thao, áo thể thao trùm đầu một lối sống bình lặng nhưng đầy sức sống. Tôi có thể trêu họ, nhưng năng lực của họ không phải chuyện đùa. Năm 2008, một năm không phải kỷ lục của ngành bán lẻ, doanh số của Lululemon đã tăng 30% lên đến 350 triệu USD, lợi nhuận đồng thời tăng 10% và đạt mức 56 triệu USD. Đằng sau toàn bộ sự chân thực này là một công ty được tổ chức cực kỳ tốt.

Ngay cả những công ty kinh doanh những thứ nghe rất chán vẫn có thể trở nên hấp dẫn khi khoác lên người những câu tuyên ngôn sứ mệnh và tầm nhìn. Federal Express (FedEx) biến việc giao hàng trở nên sexy hơn với tầm nhìn của họ: “Bằng cách thúc đẩy sự kết nối toàn cầu, chúng tôi mở lối đến những cơ hội mới, giúp cho cá nhân và các công ty có nhiều sự lựa chọn và niềm tin hơn”.

Có những công ty khác mập mờ hơn, chọn những câu tuyên ngôn về tầm nhìn mà đọc vào không thể hiểu rõ công ty đó đang làm cái gì. Ví dụ, BMW hứa hẹn: “một cuộc chinh phục đỉnh cao không khoan nhượng”. Còn Alcoa thì khiêm tốn hơn khi cố gắng trở thành “công ty tốt nhất trên thế giới trong con mắt của khách hàng, cổ đông, cộng đồng và mọi người. Tesco, chuỗi siêu thị hàng đầu Vương quốc Anh, thì theo đuổi việc “tạo ra những giá trị nhằm chiếm được sự trung thành trọng đời của khách hàng”.

Những câu tuyên ngôn như vậy không hạn chế chiến lược của một công ty; miễn là BMW vẫn luôn cương quyết và không khoan nhượng trong việc tiến đến đỉnh. Tương tự, Tesco có thể tiếp tục tìm kiếm nhiều mặt hàng mới mà vẫn hoàn thành nhiệm vụ trọng tâm là tạo ra các giá trị cho khách hàng. Tuy nhiên, những dạng câu tuyên ngôn như vậy thường chỉ có thể được hiểu đến thế và khá vô hồn, nếu nói một cách thẳng thắn. Không có gì nghi ngờ nếu chúng ta thấy BMW cho ra đời một dòng máy nướng bánh tuyệt đỉnh, hay Tesco tiến vào lĩnh vực sản phẩm chống rối loạn cương dương hiệu quả cao, đem lại nụ cười cho khách hàng, và chắc chắn có được lòng biết ơn và sự trung thành của họ đến trọn đời.

(còn tiếp) 

TH: T.Giang – CSCI

Nguồn tham khảo: David A.J. Axson – Giải độc những ngộ nhận trong quản trị – NXB TT 2011.

Sứ mệnh, tầm nhìn và các thú tiêu khiển xa xỉ khác – Phần I


Tuyên ngôn về sức mệnh và tầm nhìn hiện đang là nhu cầu bức bách đối với các công ty, hiểu nôm na nghĩa là không một công ty nào từng vỗ ngực xưng tên mà khi phá sản lại không mang theo vài câu xuống mồ. Không một công ty nào dám dấn thân vào thị trường mà không dõng dạc phát biểu tuyên ngôn sứ mệnh và tầm nhìn. Bất kỳ ai để mắt đến các tập đoàn làm ăn phát  đạt đều thấy nhan nhản thứ hành trang chiến lược “mềm” này. Hết thảy các tập đoàn lớn như Southwest Airlines, General Electric, Microsoft, Johnson&Johnson, Nordstrom và Toyota đều có phong cách, văn hóa và giá trị đặc trưng cho riêng mình trong hầu hết mọi hoạt động. Đáng buồn là trong danh sách các công ty phá sản cũng chứa đầy những tuyên ngôn nghe rất giòn về sứ mệnh và tầm nhìn. Hẳn nhiều người còn nhớ lời CEO của Johnson&Johnson, ông William Weldon, “Enron là một trong những tập đoàn đưa ra được một số nguyên tắc kinh doanh chuẩn nhất. Đó là một văn kiện tuyệt vời”.

Vậy thì đâu là sự khác nhau giữa thành công và thất bại đối với các câu thần chú đó? Thực ra cũng khá đơn giản – đã nói thì phải làm cho được. Sứ mệnh và tầm nhìn phải là kim chỉ nam cho mọi ứng xử kinh doanh và quá trình quyết định; nếu không, chúng chỉ là những từ vô nghĩa. Tuyên ngôn sứ mệnh và tầm nhìn nếu rốt cục chỉ nằm trên giấy thì đó là điềm báo cho thấy công ty đó sẽ phải vật vã ngãy cả trong lúc thuận buồm xuôi gió, khoan nói tới lúc khó khăn. Đương nhiên, không đời nào tuyên ngôn về sứ mệnh và tầm nhìn của tập đoàn Cruciant [một cái tên giả định cho câu chuyện này] lại chỉ là lời hứa suông.

Hoạt cảnh: Phòng họp tại Exclusive Country Club, Bắc New Jersey – tháng 2 năm 2007

Ba chuyên viên tư vấn của Innovations, một công ty chuyên giúp các tập đoàn khác định ra các sứ mệnh và tầm nhìn mang tính đột phá, đang chủ trì một buổi hội thảo cho ban lãnh đạo Cruciant để cùng thảo ra các sứ mệnh và tầm nhìn mới của tập đoàn, nhằm biểu đạt những gì tốt nhất về Cruciant với các đối tác. Sau phần mào đầu về vai trò của các tuyên ngôn về sứ mệnh và tầm nhìn trong việc gây cảm hứng cho khách hàng, cho cộng sự (một từ hoa mỹ để chỉ nhân viên cấp dưới) và cho các đối tác khác, ban lãnh đạo Cruciant được chia làm ba nhóm thảo luận để động não tìm ra những gì liên quan đến sứ mệnh và tầm nhìn của Cruciant. Một chuyên viên Innovations hướng dẫn từng nhóm tìm ra các “từ hoặc cụm từ biểu đạt tốt nhất tinh hoa của Cruciant”. Sau 45 phút, cả ba nhóm ngồi lại với nhau và cùng chia sẻ ý tưởng. Kết quả là họ có một lượng đáng kể các từ và cụm từ như đổi mới, công dân tập đoàn có trách nhiệm, hứng khởi, đạo đức, tuyệt vời đến không ngờ, toàn cầu, công nghệ vượt trội, đáng tôn trọng, được tôn trọng, lấy con người làm trung tâm, mạnh mẽ, xác thực, lấy phát triển làm định hướng, một nơi làm việc tuyệt vời, tài năng, đầy hứng thú, lấy khách hàng làm trung tâm và đầy tin tưởng.

Hai tiếng đồng hồ tiếp theo là một cuộc tranh luận sôi nổi, và đôi lúc khá gay gắt, về các từ và cụm tư họ nghĩ ra. Một vài thành viên ban lãnh đạo có cơ hội bày tỏ niềm đam mê thầm kín với bộ môn ngữ nghĩa học. Đáng chú  ý nhất là phần tranh cãi hơi quá đà về việc nên dùng từ “thấu cảm” (empathic) hay “đồng cảm” (emphathetic), đến nỗi họ phải viện đến từ điển trực tuyến và một cuốn từ điển toàn thư. (Ghi chú của tác giả: Khi còn tham gia quản lý một tổ chức phi lợi nhuận, chúng tôi cũng có một cuộc tranh cãi y hệt; làm tiêu tốn gần ba tháng trời với hai cuộc họp ban lãnh đạo và chưa kể vô số email).

Cuối cùng, các chuyên viên tư vấn cũng lập lại được trật tự và hướng dẫn ban lãnh đạo phương pháp sắp xếp và ưu tiên để rút ngắn danh sách các yếu tố liên quan đến sứ mệnh và tầm nhìn. Khi cuộc họp gần đến hồi kết, Innovisions cam kết sẽ sử dụng “kết quả tuyệt vời” của buổi thảo luận để soạn một vài “bản thảo tuyên ngôn sứ mệnh và tầm nhìn” để gửi cho ban lãnh đạo Cruciant xem xét.

Khi cuộc họp kết thúc, trong khi những người khác về lại văn phòng, bốn thành viên của ban lãnh đạo chui vào phòng chứa dụng cụ golf và vài phút sau đã thấy họ xuất hiện trở lại để chuẩn bị đi chơi golf.

Trong mấy tuần tiếp theo, lại có thêm vài buổi làm việc khác, và trò “rèn ngữ vựng” lại tiếp tục được nâng cao. Cuộc tranh cãi thấu cảm/đồng cảm vẫn tiếp tục, và một thành viên trong nhóm thậm chí còn gọi điện cho giảng viên tiếng Anh của mình từ hồi ở đại học để xin ý kiến. Khi mãi không nhất trí được, cả nhóm quyết định rằng theo hướng “đồng cảm” hoặc “thấu cảm” cũng không quá quan trọng (giống với kết luận cuộc sau cuộc tranh cãi của chúng tôi ở tổ chức phi lợi nhuận). Và cuối cùng, họ đã thống nhất ý kiến về tuyên ngôn sứ mệnh của tập đoàn:

“Cruciant tạo ra những sản phẩm tuyệt vời đến không ngờ, gây hứng thú cao độ cho khách hàng và biến họ thành những sứ giả của sản phẩm. Chúng tôi đo lường thành công bằng những giá trị chúng tôi mang đến cho khách hàng và các đối tác, và bằng sự trung thành của những cộng sự tài năng bậc nhất. Chúng tôi luôn luôn cam kết tuân theo các tiêu chuẩn đạo đức cao nhất trong tất cả các hoạt động và sẽ được ghi nhận là một tập đoàn ưu tú”.

Tuyên ngôn về tầm nhìn kèm theo có một nội dung như sau:

“Cruciant sẽ trở thành một trong những công ty được nể trọng nhất trên thế giới, được công nhận là nơi làm việc tuyệt vời, một nguồn lực có thể tạo ra những đổi mới mang tính cách mạng và là người đi đầu trong việc bảo đảm tính bền vững của môi trường”.

CEO Steve Borden cảm thấy hài lòng khi quá trình thảo luận cuối cùng đã kết thúc và ông tỏ ra vô cùng hăng hái để đưa “chủ trương vào đời sống”; tuy nhiên, trong cuộc họp ban lãnh đạo tiếp theo, ông không quên nhắc nhở đội ngũ: “Giờ là lúc phải làm việc cật lực Chúng ta phải thổi hơi thở và sự sống của sứ mệnh và tầm nhìn và tất cả các hoạt động của công ty. Nhiệm vụ của chúng ta, với tư cách những người lãnh đạo, là khai thông tư tưởng cho tất cả các cộng sự và bảo đảm họ hiểu được những tầm cao chúng ta muốn đạt đến”. Mọi người đều gật gù.

Một vài tuần sau khi tuyên ngôn sứ mệnh và tầm nhìn được thông qua, những tấm poster lớn bắt đầu xuất hiện khắp nơi trong công ty. Và tất cả nhân viên cấp dưới – à, quên, xin lỗi, cộng sự – được phát một tấm thẻ tráng laminate có in các câu sứ mệnh và tầm nhìn ở một mặt thẻ. Mặt kia là danh sách hành động để giúp cộng sự hoàn thành nhiệm vụ “nói là phải làm ở Cruciant” Họ in những lời khuyên sâu sắc như “hãy tôn trọng tất cả đồng nghiệp” và “hãy luôn tự hỏi, những gì tôi đang làm có phải vì lợi ích tốt nhất của Cruciant không?”

Một loạt các buổi tuyên truyền về sứ mệnh và tầm nhìn được tổ chức khắp các phòng  ban của công ty, mục đích là để cho các nhóm nhân viên ngồi lại và thảo luận ý nghĩa của các câu tuyên ngôn và làm thế nào để “đưa chúng vào cuộc sống”. Một câu rất kêu đồng loạt chễm trệ trên bản tin, áo thun và ly uống cà phê, “Điều này cực kỳ tuyệt vời đấy chứ?”

Một vài tuần sau, Henry, CFO của Cruciant, ký nháy lên hóa đơn trị giá $375.000 của Innovations, bắt đầu thủ tục chi trả.

Thực tế: “Chúng ta đang thực hiện sứ mệnh Thượng đế giao phó”

Scott Adams, thông qua nhân vật truyện tranh “Dilbert” của mình, đã định nghĩa tuyên ngôn về sứ mệnh là “một câu nói lê thê và ngượng muồn, vạch trần sự bất lực trong tư duy của những nhà quản lý”. Cũng như hầu hết các câu chuyện hài hước, câu này đúng đến xương. Vấn đề đầu tiên chúng ta cần quan tâm là làm sao để xác định được sự khác nhau giữa sứ mệnh và tầm nhìn. Khi nghiên cứu lại một cuốn sách trước kia của tôi, cuốn Best Practices in Planning and Performance Management – Tạm dịch “Các phương thức hiệu quả nhất trong hoạch định và quản lý nghiệp vụ” (NXB John Wiley & Sons, 2007), cuốn được công nhận là phương thuốc chữa bệnh mất ngủ hữu hiệu, tôi đã dành một khoảng thời gian kha khá để tìm một định nghĩa rõ ràng hơn cho sự khác nhau giữa sứ mệnh và tầm nhìn nhưng rồi chịu thua. Sự khác nhau rõ ràng nhất mà tôi có thể tìm ra là định nghĩa của William Drohan, như thế này:

“Tuyên ngôn về tầm nhìn thúc đẩy công ty phấn đấu đạt một mục tiêu trong tương lai; trong khi tuyên ngôn về sứ mệnh là kim chỉ nam cho quá trình đưa ra các quyết định chiến lược và khẩn thiết trong thời điểm hiện tại”.

(còn tiếp)

TH: T.Giang – CSCI

Nguồn tham khảo: David A.J. Axson – Giải độc những ngộ nhận trong quản trị – NXB TT 2011.

Năm lựa chọn để có năng suất vượt trội – Phần cuối


Năng suất vượt trội là gì?

Khi chúng tôi sử dụng từ vượt trội, chúng tôi không có ý nói là mọi người phải dàn xếp hòa bình thế giới vào thứ sáu và đoạt giải Nobel vào thứ hai. Điều chúng tôi muốn nói đến là sống và làm việc một cách tốt nhất, nơi mà bạn cống hiến toàn bộ tâm trí và sức lực cho việc bạn làm, và vận dụng hết tài năng và năng lượng mà chỉ mình bạn mới có. Trên hết, nó có nghĩa là làm những việc mà bạn cảm thấy tuyệt vời.

Bây giờ bạn có thể sẽ nghĩ rằng, “Chắc rồi, nghe cũng hay đấy, nhưng tôi không có sự linh động trong công việc của mình, và tôi không có sự lựa chọn nào khác ngàoi việc phải cố xoay sở”. Hãy dành một phút để nghĩ lại về người nhân viên bán thức ăn nhanh trong nghiên cứu mà chúng tôi đã đề cập ở đầu bài này. Hãy hình dung công việc đó trong đầu bạn. Đó là một vị trí có độ phức tạp thấp với một mô tả công việc vộ cùng rõ ràng, được thiết kế nhằm loại bỏ những quyết định, tạo ra sự tập trung chú ý, và duy trì năng lượng tinh thần ở mức tối thiểu. Bạn có thể tranh luận rằng đó là một công việc ít dựa trên kiến thức nhất hành tinh. Bạn có thể cho rằng trên thực tế nó cũng tương tự như một dây chuyền lắp ráp của ngày xưa. Và bạn đã đúng.

Tuy nhiên, ngay cả trong một môi trường như vậy, làm cách nào một người có thể làm việc hiệu quả gấp ba lần người khác?

Một người bạn của chúng tôi đã ăn trưa tại một cửa hàng bán sandwich thuộc một chuỗi bán lẻ. Tuy chỉ mong đợi một chiếc sandwich nhưng những gì mà cô ấy nhận được lại là một trải nghiệm dịch vụ đáng kinh ngạc và không thể nào quên được.

Khi bước lên để đặt món, cô chú ý thấy một nhân viên trẻ xăm và đeo khuyên đầy người – giống như rất nhiều thanh niên khác mà bạn có thể bắt gặp trong một cửa hàng như thế. Nhưng khi anh ấy chào cô, ngay lập tức cô chú ý đến nụ cười nồng nhiệt và sự chú tâm mà anh dành cho yêu cầu của cô.

Sau đó cô quan sát anh nhân viên trẻ này làm sandwich cho mình với những động tác thật nhuần nhuyễn, không chỉ cho thấy niềm vui trong công việc mà còn là một sự thành thục đến từng chi tiết – giống như đang xem một vũ công hoặc nghệ sĩ trình diễn lão luyện. Rõ ràng anh ấy đã có suy nghĩ trong suốt quá trình làm việc và tạo ra một chuỗi các sự kiện cho phép anh vận dụng hết những nỗ lực tốt nhất của mình.

Khi anh hoàn thành và đưa chiếc sandwich cho cô với một lời cảm ơn chân thành, cô nhận ra rằng mình đã không chứng kiến một nhân viên đơn giản làm một công việc máy móc, mà là một con người tạo ra một đóng góp có ý thức – một nghệ nhân thực thụ.

Điều gì đã tạo ra sự khác biệt?

Ngay cả trong tình huống được kiểm soát chặt chẽ như vậy, vẫn có ai đó đã quyết định một cách có ý thức việc gì là quan trọng nhất trong số những việc mà anh ấy có thể tác động, tập trung sự chú ý vào chúng, và dành trọn năng lượng tốt nhất của mình cho công việc đó. Nằm bên dưới công thức ấy là một quyết định còn quan trọng hơn nữa vốn cần thiết cho tất cả những công việc phi thường – anh ấy đã quyết định cống hiến toàn bộ tâm trí và sức lực cho công việc. Kết quả là công việc của anh ấy hiệu quả hơn rất nhiều, thú vị hơn và đáng làm hơn đối với anh, và có sức ảnh hưởng hơn đối với những người mà anh phục vụ.

Bạn đã từng vượt trội khi nào?

Hãy so sánh câu chuyện này với công việc của chính bạn vốn có thể có phạm vi rộng hơn! Có bao giờ bạn cảm thấy mình đang làm việc một cách vượt trội như anh chàng này chưa? Khi bạn tham gia vào một dự án hoặc một nỗ lực nào đó khiến bạn phát huy tối đa năng lực của mình? Khi bạn cống hiến toàn bộ tâm trí và sức lực cho nó? Khi bạn cảm thấy thật trọn vẹn lúc đi ngủ vào mỗi cuối ngày?

Khi bạn đang làm công việc này, bạn đưa ra quyết định của mình như thế nào? Chất lượng của sự chú ý của bạn là gì? Khi những thứ gây xao lãng xuất hiện, bạn có nhanh chóng vượt qua chúng để tiếp tục tập trung vào việc đang làm không?  Bạn cảm thấy dồi dào năng lượng và sáng suốt đến mức nào?

Thường khi chúng tôi hỏi những câu hỏi này trong những nhóm đông người, trong một khoảnh khắc bạn có thể thấy được sự lo sợ hiện diện trong mắt của mọi người: “Mình có thực sự đã từng làm việc gì như thế không?”.

Chúng tôi cảm thấy kinh ngạc khi quan sát họ cố gắng đào bới trong đầu mình để tìm những thành tựu to lớn đó. Nhìn chung, người ta thường quá bận rộn giải quyết mọi việc đến nỗi họ thậm chí không dừng lại đôi chút để nhận ra cảm giác hoàn thành một mục tiêu là như thế nào. Sau đó, khi họ nhận ra rằng thực tế đã từng có những thời điểm họ chỉ tập trung làm việc cho thật tốt, năng lượng trong phòng tăng lên khi họ bắt đầu dịu xuống và chia sẻ một vài khoảnh khắc tuyệt vời nhất trong cuộc sống của họ.

Hãy tưởng tượng mọi chuyện sẽ như thế nào nếu vào mỗi cuối ngày bạn có thể nhìn lại một ngày vừa trôi qua và lúc nào cũng cảm thấy thật trọn vẹn.

Lời hứa của 5 lựa chọn để có năng suất vượt trội

Mọi người ai cũng có khả năng làm việc với năng suất vượt trội. Ai cũng có tiềm năng để cảm thấy thỏa mãn và trọn vẹn khi đi ngủ vào mỗi cuối ngày. Tuy nhiên, để làm được điều đó, bạn cần phải trực tiếp giải quyết ba thách thức nằm bên dưới nghịch lý năng suất. Bạ cần phải tăng cường năng lực của mình trong ba lĩnh vực:

+ Quản trị quyết định

+ Quản trị sự chú ý

+ Quản trị năng lượng

Năm lựa chọn sẽ giúp bạn làm được điều đó, nó gắn chặt với những nguyên lý bất hủ của năng suất con người.Lựa chọn thay thế là bỏ lỡ những hiểu biết mới về quyết định, sự chú ý và năng lượng tiếp tục bị chôn sống bên dưới dòng chảy không ngừng của những công việc và yêu cầu đang ập đến – để 40% thời gian và năng lượng của bạn bị lãng phí bởi những thứ vô nghĩa, cho phép cuộc sống diễn ra không theo ý muốn của bạn thay vì nắm quyền điều khiển, và phớt lờ những điều kiện giúp bạn cảm thấy trọn vẹn khi đi ngủ vào mỗi cuối ngày.

Ba thách thức cơ bản của nghịch lý năng suất là: chúng ta phải đối mặt với dòng chảy các quyết định vô cùng choáng ngợp, sự chú ý của chúng ta bị tấn công một cách chưa từng thấy, và chúng ta cảm thấy năng lượng tinh thần của mình đang bị cạn kiệt.

TH: T.Giang – SCDRC

Nguồn tham khảo: Kory Kogon, Adam Merrill & Leena Rinne – Năm lựa chọn để có năng suất vượt trội – NXB KHXH 2015.

Năm lựa chọn để có năng suất vượt trội – Phần III


Thách thức 3: Chúng ta đang chịu đựng một cuộc khủng hoảng năng lượng cá nhân

Giữa tất cả những quyết định đang ập đến với bạn và những xao lãng thu hút sư chú ý xung quanh, ban có cảm thấy mình đang vật lộn để suy nghĩ sáng suốt khi làm việc không? Bạn có cảm thấy hầu như lúc nào cũng bị kiệt sức không? Bạn có cảm thấy mình bị phụ thuộc vào các chất kích thích như cà phê hoặc nước tăng lực để vượt qua một ngày không? Bạn có bao giờ kết thúc một ngày hoặc một tuần làm việc và nhận thấy rằng mình mệt mỏi đến nỗi ngủ li bì trên ghế sofa, không thể dành một chút năng lượng nào cho người khác hoặc cho các hoạt động mà bạn yêu thích chưa?

Một cuộc sống có hiệu quả là một cuộc sống có ý thức, và nó đòi hỏi năng lượng tinh thần. Nhưng với dòng chảy không ngừng của tất cả mọi thứ đang ập đến với chúng ta hiện nay vốn được tạo điều kiện bởi công nghệ, chúng ta có thể thường xuyên cảm thấy kiệt sức và mệt mỏi đến nỗi chúng ta phải đối mặt với cuộc khủng hoảng năng lượng cá nhân của chính mình. Chúng ta không thể tập trung năng lượng tinh thần để suy nghĩ sáng suốt và, trong một thế giới công việc đòi hỏi kiến thức, đó thực sự là một vấn đề.

Quản trị năng lượng không chỉ nói đến năng lượng thể chất dù nó cũng rất quan trọng; nó còn nói đến những yêu cầu năng lượng thô của lao động trí óc. Một lần nữa, đây không phải là cách nói văn hoa mà là một thực tế có cơ sở sinh học và thần kinh học. Nào cảu bạn cần những thứ nhất định có thể hoạt động tốt, như glucoze và oxy, và có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến việc chúng được cung cấp đến não của bạn tốt đến mức nào. Tuy nhiên, những môi trường làm việc bình thường của chúng ta cực kỳ thiếu thân thiện với bộ não. Nhà nghiên cứu não bộ John Medina cho rằng những nơi làm việc tù túng, thiếu không gian di chuyển đại diện cho “một môi trường làm việc chống lại bộ não gần như hoàn hảo”. Điều này càng đúng hơn khi mà chúng ta ngày càng làm việc trong những ngành nghề có độ phức tạp cao, đòi hỏi nhiều nỗ lực về mặt trí óc.

Tác động của nghịch lý năng suất

Ba nguồn gốc này của nghịch lý năng suất – một dòng chảy của vô số những quyết định cần được đưa ra, cuộc chiến trên từng giây để thu hút sự chú ý của bạn, và những yêu cầu khắc nghiệt về năng lượng cá nhân của bạn – tất cả đều có một tác động thực sự tới việc bạn cảm thấy trọn vẹn đến mức nào vào bất cứ ngày nào ở công ty, ở nhà, và ở cộng đồng của bạn.

Bạn cảm nhận được nó mỗi ngày khi về nhà trong mệt mỏi, không chắc là mình đã đạt được thứ mình cần chưa, lo lắng về những việc bạn chưa làm xong, và lo sợ về một ngày mai sắp đến. Bạn cảm nhận được nó khi nhìn bao quát cuộc sống mà bạn đã bỏ bê, những mối quan hệ không được vun đắp, những tài năng không được phát triển, và những sở thích không được theo đuổi. Bạn cảm nhận được nó khi nghĩ về tiềm năng của bạn và những mục tiêu to lớn mà bạn có, nhưng sau đó lại cảm thấy bị hành hạ và tra tấn bởi tất cả những công việc và yêu cầu đang ập đến dường như lúc nào cũng ngăn cản bạn tập trung vào những thứ quan trọng hơn ấy.

Những thứ này không chỉ xuất hiện trong kinh nghiệm nội tại của bạn; chúng có thể cân đo đong đếm được. Bạn nghĩ sao nếu chúng tôi nói với bạn rằng trong một thế giới nơi mà chúng ta có nhiều cơ hội để làm được những việc vĩ đại hơn bao giờ hết, 40% – gần như một nửa – thời gian, sự chú ý, và năng lượng của bạn sẽ thuộc về những hoạt động không quan trọng và thích đáng?

Trong một nghiên cứu kéo dài sáu năm của Franklin Covey, chúng tôi đã khám phá được chính xác là như thế. Nghiên cứu này được thực hiện trên 351.613 người đến từ châu Phi, châu Á – Thái Bình Dương, châu Âu, châu Mỹ Latinh, Trung Đông và Bắc Mỹ. Trong nghiên cứu này, người ta cho biết rằng khoảng 60% thời gian của họ được dành cho những việc quan trọng và 40% còn lại được dành cho những thứ không quan trọng đối với họ hoặc công ty của họ.

Hãy suy nghĩ về điều đó trong một phút. Bây giờ, có người sẽ nói rằng, “Ôi, ít nhất thì nó vẫn nhiều hơn một nửa!” Nhưng bạn nghĩ sao nếu chiếc xe của bạn chỉ hoạt động một nửa thời gian? Bạn có hài lòng không? Còn máy và điện thoại di động thì sao? Hoặc chỉ một nửa tài khoản ngân hàng hoặc tiền đầu tư của bạn sinh lời thôi? Bạn nghĩ sao nếu chỉ một nửa cầu thủ trong đội bóng yêu thích của bạn có mặt để tranh giải vô địch thôi? Bạn sẽ không chấp nhận những trường hợp như vậy, vậy thì tại sao lại phải chấp nhận ít hơn khi nói đến thời gian của bạn?Từ một góc nhìn tổ chức, điều này ngụ ý rằng chỉ khoảng một nửa số tiền mà bạn trả lương cho nhân viên được hướng tới những việc thực sự có ý nghĩa với tổ chức của bạn. Nếu bạn là một nhà lãnh đạo, nó có nghĩa là chỉ khoảng một nửa năng lượng của nhóm bạn phục vụ cho việc hoàn thành những mục tiêu quan trọng nhất của bạn.

Hãy xem xét một vài số liệu.

Hãy giả thiết rằng tổ chức của bạn tương tự như mức trung bình toàn cầu. Cũng hãy giả thiết rằng mỗi thành viên trong nhóm bạn làm việc khoảng 2080 giờ mỗi năm, tương đương với 40 giờ mỗi tuần. Khi bạn áp dụng chuẩn đo 40% vào những giờ làm việc này, nó có nghĩa là mỗi cá nhân làm việc trong nhóm bạn sẽ lãng phí 832 giờ mỗi năm vào những hoạt động không quan trọng. Hãy giả thiết xa hơn rằng bạn là một phần của một tổ chức hoặc một chi nhánh 500 người và mức lương theo giờ trung bình của mọi người trong chi nhánh (cả cấp trên và cấp dưới) là 50 USD/giờ. Điều này có nghĩa là hơn 20 triệu USD bị lãng phí mỗi năm.

Theo kinh nghiệm của chúng tôi, đây là phí tổn ẩn lớn nhất trong các tổ chức hiện nay. Đó là phí tổn của việc người ta dành thời gian, sự chú ý, và năng lượng quý báu của mình cho những thứ không giúp bạn hoàn thành những mục tiêu quan trọng nhất của mình. Đó không chỉ là một trò chơi của những con số. Hãy nghĩ đến phí tổn của sự cam kết và tận tụy của nhân viên khi họ làm một công việc mà một nửa nỗ lực của họ không dành cho những việc quan trọng, nơi mà phải chiến đấu với mọi loại xao lãng và yêu cầu ngăn cản họ thực hiện tốt nhất những việc thực sự có ý nghĩa.

Đây là một tác động hoàn toàn có thật của nghịch lý năng suất. Khi mà chúng ta có nhiều khả năng để làm được những việc phi thường hơn bao giờ hết, việc hoàn thành chúng dường như lại trở nên khó khăn hơn. Và điều này làm ảnh hưởng đến công việc, các mối quan hệ, cảm giác hài lòng và thỏa mãn, và ngay cả sức khỏe của chúng ta.

Nói cho rõ ràng, chúng tôi không cỏ xúy mọi người tự biến mình thành một nhà máy năng suất nhỏ, làm việc ở chế độ sản xuất không ngừng nghỉ 100% thời gian. Đó là một tư duy dựa trên máy móc của thời kỳ công nghiệp hóa vốn không cân bằng hoặc thậm chí không khả dĩ hoặc có hiệu quả trong thế giới hiện nay. Điều mà chúng tôi đang nói đến chính là thời gian và năng lượng mà bạn dành cho những thứ quan trọng với bạn và công việc của bạn – những thứ sẽ mang đến cho bạn cảm giác thỏa mãn vào mỗi cuối ngày. Chuyện gì sẽ xảy ra nếu chúng ta có thể tăng lượng thời gian và năng lượng dành cho những thứ ấy dù chỉ một chút? Chuyện gì sẽ xảy ra nếu chúng ta có thể thay đổi tỉ lệ thành 70/30 hoặc thậm chí 80/20? Điều đó sẽ tạo nên sự khác biệt gì trong công việc và cuộc sống của chính bạn?

Chuyện gì sẽ xảy ra nếu bạn có thể loại bỏ dù chỉ một vài trong số những thứ phiền nhiễu đang ngăn cản bạn làm việc một cách tốt nhất, ngăn cản bạn chú ý đến những mối quan hệ quan trọng nhất của mình, và ngáng đường bạn làm những việc giúp gia tăng cảm giác vui sướng, thỏa mãn, và trọn vẹn của bạn mỗi ngày?

Nếu cũng giống như chúng tôi, bạn tin rằng tài sản quý nhất của mình chính là cuộc sống và thời gian và năng lượng mà bạn dành cho nó mỗi ngày thì không phải việc bạn nên có khả năng dành nhiều thời gian là năng lượng cho những thứ thực sự có ý nghĩa là hoàn toàn hợp lý sao?

(còn tiếp) 

TH: T.Giang – SCDRC

Nguồn tham khảo: Kory Kogon, Adam Merrill & Leena Rinne – Năm lựa chọn để có năng suất vượt trội – NXB KHXH 2015.

Năm lựa chọn để có năng suất vượt trội – Phần II


Bản chất dựa trên nền tảng công nghệ và siêu không gian của công việc mà chúng ta đang làm đã tác động đến cuộc sống tới mức mà người ta cảm thấy bị choáng ngợp hơn bao giờ hết. Họ cảm thấy như bị chôn vùi dưới những thứ cần phải làm và đồng thời bị hút cạn khả năng để hoàn thành chúng. Họ cảm thấy bối rối và lo lắng, căng thẳng cả khi đang làm việc lẫn khi không làm việc. Đó là một tình trạng bán thường trực của sự bồn chồn do lo lắng đang lan tỏa khắp văn hóa của chúng ta và hút cạn sự tự tin của chúng ta. Đây là phí tổn về con người thường gặp của nghịch lý năng suất, nó sẽ chỉ trở nên khó khăn hơn đối với những người không biết cách chế ngự nghịch lý và biến nó thành lợi thế của họ.

Nghịch lý năng suất xoay quanh ba thách thức quan trọng.

Thách thức 1: Chúng ta đang đưa ra nhiều quyết định hơn bao giờ hết

Trong buổi đầu của thế kỷ 20 khi mà cả thế giới đang tiến hành công nghiệp hóa, những bước tiến to lớn trong năng suất đến từ sự tự động hóa lao động. Công việc được chia thành nhiều công đoạn nhỏ, lặp đi lặp lại trên một dây chuyền lắp ráp mà ai cũng có thể làm được. Kết quả là các công ty và quốc gia có khả năng sản xuất hàng hóa trên một quy mô lớn hơn rất nhiều. Chính sự gia tăng về quy mô của khả năng sản xuất đã tạo nên sự giàu có của thế kỷ 20.

Tuy nhiên, trong thế kỷ 21, cách tạo ra giá trị đã chuyển từ lao động tay chân vốn được đòi hỏi phải lắp ráp mọi thứ lại với nhau sang lao động trí óc sáng tạo vốn thiết kế, điều hành, quảng bá và bán các quy trình, dịch vụ và sản phẩm tinh vi của ngày nay (như phần mềm  hoặc các thiết bị y tế cao cấp). Giá trị kinh tế hiện nay đã chuyển từ công việc có hàm lượng quyết định thấp sang công việc có hàm lượng quyết định cao  từ tay chúng ta sang não chúng ta.

Thách thức năng suất ở đây là chúng ta gần như bị choáng ngợp trước tốc độ của những quyết định đang ập đến vốn rất cần thiết cho việc hoàn thành công việc của chúng ta. Và việc mà hầu hết mọi người đều làm – vì họ là những người tận tụy, chăm chỉ – là cố gắng giải quyết dòng chảy này theo thứ tự. Họ đón nhận những quyết định khi chúng đến, giải quyết chúng theo từng cái một, đưa ra quyết định tốt nhất và nhanh nhất có thể, sau đó chuyển sang cái tiếp theo – tương tự như một dây chuyền lắp ráp vậy.Vấn đề ở đây là những quyết định có giá trị cao thường không đến theo một thứ tự có thể dự đoán được. Chúng là những cơ hội vô thứ tự. Nếu không nhận thức được, chúng ta có thể đánh mất toàn bộ chúng, hoặc chỉ giải quyết đến chúng một cách vội vàng, kém chất lượng. Một phương pháp tiếp cận theo thứ tự trong một thực tế vô thứ tự chính là công thức dẫn đến thất bại. Làm việc chăm chỉ hơn và nhanh hơn không tạo ra năng suất vượt trội trong một thế giới nơi mà giá trị được tìm thấy trong việc lùi lại một bước, phân loại ưu tiên các lựa chọn trước mắt, và đưa ra quyết định đúng đắn về những thứ thực sự có ảnh hưởng đến kết quả.

Trong một nghiên cứu đầy ấn tượng được giới thiệu trên tạp chí Harvard Business Review, người ta nhận thấy rằng những người làm việc tốt  nhất trong những ngành nghề ít phức tạp nơi mà việc đưa ra quyết định luôn ở mức tối thiểu (như một nhân viên trong một cửa hàng thức ăn nhanh) có năng suất làm việc cao gấp ba lần những người kém nhất. Trong những ngành nghề có độ phức tạp trung bình (như một công nhân sản xuất trong một nhà máy công nghệ cao), những người làm việc tốt nhất có năng suất cao gấp mười hai lần. Tuy nhiên, trong những ngành nghề có độ phức tạp cao nơi mà những quyết định đúng đắn có thể tạo ra sự khác biệt rất lớn (như một kỹ sư phần mềm hoặc một chuyên viên trong một ngân hàng đầu tư), sự khác biệt giữa những người làm việc tốt nhất và kém nhất sâu sắc đến nỗi người ta không thể cân đo đong đếm.Hãy nghĩ về công việc của chính bạn. Nó có phức tạp lắm không? Liệu có lĩnh vực nào mà những quyết định đúng đắn sẽ tạo ra sự khác biệt rất lớn không? Bạn có thể dành trọn thời gian và năng lượng để đưa ra những quyết định đó một cách chất lượng không?

Thách thức 2: Sự chú ý của chúng ta bị sự tấn công chưa từng thấy

Nếu số lượng quyết định mà chúng ta phải đưa ra là vấn đề duy nhất thì mọi chuyện đã có thể trở nên dễ dàng hơn. Nhưng lại tồn tại một thách thức quan trọng thứ hai: Trong khi chúng ta đang cố gắng giải quyết tất cả những quyết định đang ập đến, sự chú ý của chúng ta lại bị sự tấn công chưa từng có tiền lệ. Tất cả những tiếng bíp bíp, tiếng vo vo, và những biểu ngữ đang xâm chiếm không gian tinh thần của chúng ta đều tác động xấu đến khả năng tập trung vào những việc thực sự có ý nghĩa của chúng ta.

Ngay cả công nghệ cá nhân của chính bạn cũng có thể trở thành lãnh thổ của kẻ thù. Nếu đã từng Google một thứ gì đó quan trọng và sau 45 phút nhấp vào các link, bạn nhận thấy mình đang xem những video ngớ ngẩn hoặc đọc những thứ chẳng có giá trị gì với bạn cả, thì bạn đã trải nghiệm được rằng sự chú ý của bạn có thể bị lấy đi dễ dàng đến mức nào nếu không đủ tỉnh táo.

Thế giới marketing đã làm rất tốt việc khai thác khuynh hướng tự nhiên vốn dễ bị xao lãng của chúng ta. Hãy nghĩ đến hàng triệu USD và hàng trăm ngàn giờ đã được bỏ ra chỉ để cố gắng thu hút ba mươi giây chú ý của bạn trong gian quảng cáo giữa hiệp của giải đấu Super Bowl hoặc World Cup. Nỗ lực tương tự cũng được bỏ ra mỗi ngày trên mạng khi mà những quảng cáo pop-up của các nhà marketing nhún nhảy, lắc lư, và gây ra những âm thanh ngớ ngẩn chỉ để thu hút sự chú ý của bạn đủ lâu để tạo ra sự quan tâm, từ đó họ có thể cố gắng bán cho bạn một sản phẩm gì đó. Hệ sinh thái truyền thông tỏa khắp chúng ta, từ tin tức, quảng cáo cho đến các chương trình được phát sóng, cơ bản là một cuộc chiến tranh để giành được nguồn tinh thần có giá trị nhất của bạn – sự chú ý. Nó được điều khiển bởi đồng USD hoặc euro hoặc NDT, và họ đang đánh cược rất lớn. Những nhà quảng cáo được treo thưởng rất cao để làm mọi thứ có thể nhằm thu hút sự chú ý của bạn, dù chỉ trong một khoảnh khắc.

Tuy nhiên, việc chú ý đến một thứ gì đó trong một khoảng thời gian kéo dài là rất khó – đối với cả cá nhân lẫn tổ chức. Ngay cả ngôn ngữ mà chúng ta sử dụng cũng rất rõ ràng. Khi chúng ta nói rằng chúng ta đang hcu1 ý đến một thứ gì đó, chúng ta đang công nhận sự chú ý có giá của nó. Việc chú ý đến một thứ gì đó đòi hỏi một sự đầu tư về năng lượng. Đây không phải là một cách nói văn hoa mà hoàn toàn có cơ sở sinh học và thần kinh học. Vì sự chú ý đòi hỏi phải nỗ lực, nên bạn rất dễ cho phép bị xao lãng bởi những thứ không quan trọng.

Sự thật là nếu không cẩn thận, đầu óc của chúng ta sẽ bị điều khiển tự động, nhảy từ dữ liệu gây kích thích và xao lãng này sang dữ liệu gây kích thích và xao lãng khác mà bỏ qua những thứ thực sự có ý nghĩa – những thứ có thể giúp cho ngày, cuộc sống và các mối quan hệ của chúng ta trở nên vượt trội.

(còn tiếp) 

TH: T.Giang – SCDRC

Nguồn tham khảo: Kory Kogon, Adam Merrill & Leena Rinne – Năm lựa chọn để có năng suất vượt trội – NXB KHXH 2015.

Năm lựa chọn để có năng suất vượt trội – Phần I


Jaivon choàng tỉnh giữa lúc máy bay rung lắc bên dưới chân anh. Anh nhìn xung quanh và nhận ra rằng đó chỉ là nhiễu động… và anh lại thiếp đi một lần nữa.

Anh đã ngủ chập chờn trong suốt một giờ qua, cố gắng thức để có thể tiếp tục làm việc với các ghi chú của mình. “Mình không nên có mặt trên chuyến bay này mới phải”, anh giận dữ nghĩ. “Đáng lẽ mình đang ở nhà với Kalisha lúc này!” Họ vừa mới kết hôn chỉ vài tháng trước và đang trong quá trình chuyển đến nhà mới. Đây làm một chuyến đi phát sinh đột xuất.

Chuyến đi này xảy ra vào một thời điểm không thể tệ hơn được nữa. Kali xin nghỉ việc một thời gian để sắp xếp việc chuyển nhà và anh cũng đã làm như vậy, nhưng một trong những khách hàng lớn nhất của công ty anh cần được trợ giúp kỹ thuật gấp, và anh là người tốt nhất có thể làm được việc này. “Ít nhất là không có ai nhắn tin cho mình ngay lúc này”, anh càu nhàu. “Bay đêm ít ra cũng có một lợi thế đấy chứ”.

Khi ngả lưng trong ghế ngồi hàng giữa chật chội, ngột ngạt của mình, Jaivon nghĩ về một vài tuần vừa qua – khủng hoảng tiếp nối khủng hoảng. Là một trong những lập trình viên hàng đầu tại một công ty phần mềm nhỏ nhưng đang ăn nên làm ra, anh bận rộn với lịch làm việc dày đặc của mình. Gần đây Jaivon cũng vừa đảm nhận thêm nhiệm vụ lãnh đạo nhóm, vì vậy giờ đây anh có nhiều người hơn để phải làm hài lòng. Nếu đó không phải là những câu hỏi đến từ nhóm bán hàng thì là các vấn đề đến từ những lập trình viên của anh. Quá nhiều quyết định phải đưa ra! Email, instant messenger và những tin nhắn của Jaivon ngập tràn những câu hỏi mà rõ ràng chỉ mình anh mới có thể trả lời. Anh cảm giác cuộc sống của mình cũng giống như chiếc ghế hàng giữa này vậy – chật chội – và mọi thứ chỉ ngày càng trở nên tồi tệ thêm mà thôi.

Ban đầu Jaivon rất hào hứng với công ty và những triển vọng của nó khi nhận công việc này hai năm trước. Sản phẩm của họ là một phần mềm thú vị, và nó là loại lập trình mà anh thích làm. Với công việc của Kalisha và của Jaivon, họ đã bắt đầu tìm kiếm một ngôi nhà nơi mà cả hai có thể cùng nhau xây dựng một gia đình hạnh phúc. “Nhưng với tốc độ này”, anh nghĩ, “chúng ta sẽ không ở bên nhau đủ lâu để xây dựng một gia đình, huống chi là bắt đầu nó!”

Công việc của Kali cũng rất bận rộn. Cô làm việc trong ngành bán lẻ và quản lý một vài cửa hàng quần áo. Vì những cửa hàng này mở vào buổi tối nên cô thường về nhà trễ. Và ngay cả khi ấy, Kali cũng luôn có việc phải làm – kiểm tra lịch làm việc của ngày hôm sau khi có ai đó xin nghỉ ốm, cập nhật kho…

Khi nghĩ về tất cả những điều này, Jaivon bất đầu có một cảm giác mà anh chưa từng cảm thấy trước đây – tuyệt vọng. “Chừng nào mọi thứ mới chấm dứt đây?” anh nghĩ.

Những vấn đề kể trên nghe có vẻ quen thuộc không?

Tuy không giống hoàn toàn với hoàn cảnh của bạn nhưng chúng tôi đoán rằng một vài trong số chúng là hoàn toàn có thật.

Khi bạn đọc những bài viết này, có thể đó là vì một trong hai lý do dưới đây:

1/ Bạn đang tìm kiếm một vài ý tưởng mới để có thể làm việc hiệu quả hơn. Bạn có thể đang xoay xở rất tốt nhưng bạn muốn cải thiện tốt hơn nữa. Bạn muốn quản lý thời gian của mình tốt hơn, để làm được nhiều việc hơn mỗi ngày. Bạn có thể muốn tạo ra nhiều sự khác biệt hơn, để thăng tiến trong sự nghiệp. Để có nhiều thời gian hơn dành cho những người quan trọng đối với bạn, hoặc để hoàn thành một vài mục tiêu thực sự quan trọng.

2/ Bạn cảm thấy như bị chôn sống mỗi ngày, và bạn muốn nhận được sự giúp đỡ nghiêm túc. Tuy nhiên, bạn có thể cảm thấy giống Jaivon hơn – vật lộn để đứng trên ngọn núi ngày một cao hơn của những việc cần làm, những yêu cầu và quyết định không ngừng ập đến với bạn. Bạn có thể cảm thấy mất cân bằng và hiếm có thời gian dành cho bản thân. Bạn có thể thấy rằng sức khỏe và các mối quan hệ của mình đang trở nên tồi tệ và mục tiêu chính của bạn chỉ là xoay xở để làm sao vượt qua một ngày mà vẫn còn nguyên vẹn. Bạn biết rằng nếu một thứ gì đó không sớm thay đổi, bạn có thể sẽ bị nổ tung.

Nếu bạn có thể liên hệ bản thân với một trong hai lý do mà chúng tôi vừa trình bày, hoặc đâu đâu ở giữa, bạn không cô độc đâu. Theo kinh nghiệm của chúng tôi, ngày càng có nhiều người đang cảm nhận được thách thức của việc đạt được những điều họ mong muốn trong cuộc sống. Họ thấy được những khả năng rất tốt nhưng cũng cảm thấy choáng ngợp, vội vã đi từ việc này đến việc khác, cố gắng vươn lên phía trước nhưng lại lo lắng rằng mình sẽ bị tụt lại đằng sau. Đối với nhiều người, dường như càng làm nhiều thì lại càng có nhiều việc hơn để làm. Đó là một dòng chảy không có điểm dừng và những công việc đang ập tới, những cuộc họp, nghĩa vụ và trách nhiệm. Trong một vài trường hợp, tất cả những điều này tạo nên cảm giác như một ngọn núi sỏi khổng lổ đổ xuống đầu họ và đe dọa chôn sống họ.

Mục đích của chúng tôi ở đây là nhằm giúp bạn thoát ra khỏi ngọn núi sỏi đó, hít một hơi thật sâu không khí trong lành, và giành lại cuộc sống của mình. Chúng tôi sẽ giúp bạn đào đường ra bằng cách cung cấp cho bạn những nguyên lý, quá trình, và công cụ thể giúp bạn thay đổi tình thế – một con đường thiết thực để vượt qua sự chuyên chế của dòng chảy không có điểm dừng của những việc đang ập tới. Đây không phải là những công thức ma thuật có tác dụng ngay lập tức. Chúng đòi hỏi nhiều sự nỗ lực, mỗi bài chứa những thứ đơn giản nhưng đầy uy lực mà bạn có thể thực hiện ngay lập tức và sẽ có tác động đáng kể đến cuộc sống của bạn.

Khi bạn bắt đầu áp dụng tài liệu này, từng bước một, bạn sẽ bắt đầu thay đổi tình thế. Bạn sẽ thoát khỏi mồ chôn của chính mình và tiến về phía trước theo những cách hiệu quả và thỏa mãn hơn. Bạn sẽ nhìn thấy mọi thứ thật rõ ràng và tập trung vào những việc có ý nghĩa, và bạn sẽ cảm thấy thực sự trọn vẹn vào mỗi cuối ngày.

Nghịch lý năng suất

Trong lịch sử loài người, việc hoàn thành những mục tiêu to lớn chưa bao giờ là dễ dàng cả. Một phần lớn của việc đó chính là sự phát triển đầy ấn tượng của sức mạnh công nghệ nhằm giúp chúng ta làm việc có hiệu quả hơn.

Công nghệ ngày nay cho phép một đứa trẻ ở Bangladesh học số học từ những giáo viên giỏi nhất trên hành tinh. Nó cho phép mọi người từ khắp nơi trên trái đất nhìn thấy mặt nhau chỉ trong tích tắc và cộng tác với nhau trong thời gian thực. Chúng ta có thể truy cập những thư viện lớn nhất thế giới và công bố những suy nghĩ riêng của mình với mọi người ở khắp nơi. Công nghệ hiện đại cho phép con người tiến hành các thực hành y học tiên tiến, giải mã bộ gen người, lật đổ các chính phủ, phát tán bí mật quốc gia, và vạch trần tội phạm tham nhũng.

Với những tiến bộ trong kết nối liên thông, xử lý năng lượng, và công nghệ cho phép gắn lên cơ thể thiết bị đo lường mọi thứ từ nhiệt độ da cho đến lưu lượng máu của chúng ta, thì mối tương tác giữa cách chúng ta sống và suy nghĩ với những công nghệ mà chúng ta sử dụng ngày càng không thể tách rời. Và cuộc cách mạng chỉ vừa mới bắt đầu. Tuy nhiên, nghịch lý là chính những công nghệ này lại khiến chúng ta gặp nhiều khó khăn hơn trong việc đạt được những thứ quan trọng đối với mình.

Dòng chảy thông tin mới do công nghệ ngày nay mang lai đang lấp đầy cuộc sống của chúng ta, với những nhiệm vụ và yêu cầu đòi hỏi sự chú ý của chúng ta vốn cuối cùng cũng không có ý nghĩa gì mấy. Công nghệ cho phép bất cứ ai cảm thấy thích, ở bất cứ đâu trên thế giới, bỏ một thứ gì đó vào hòm thư điện tử của chúng ta, yêu cầu chúng ta phải trả lời, ngay cả khi chỉ là một câu trả lời không. Chúng ta bị chôn vùi trong dòng chảy không ngừng của những thứ đang trôi về phía chúng ta, lấy đi năng lượng mà đáng lẽ chúng ta có thể dành cho những hoạt động có giá trị cao hơn. Trong nhiều trường hợp, chúng ta đã tái định nghĩa thành công đơn giản chỉ là hoàn thành mọi thứ đúng thời hạn (xém chút nữa là không kịp!) hơn là làm những việc quan trọng với sự chú ý và chất lượgn khiến chúng ta cảm thấy mình đang thực sự làm việc một cách vượt trội.

(còn tiếp) 

TH: T.Giang – SCDRC

Nguồn tham khảo: Kory Kogon, Adam Merrill & Leena Rinne – Năm lựa chọn để có năng suất vượt trội – NXB KHXH 2015.